هفته فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، امسال بیش از یک مناسبت تقویمی برای قدردانی از نیروهای فراجاست؛ فرصتی است برای بازخوانی نقش نیرویی که در جنگ ۱۲روزه نیز بخشی از بار سنگین حفظ امنیت در داخل کشور را بر دوش داشت.
جنگی که فقط در آسمان و میدان نبرد نبود
در جریان جنگ ۱۲روزه، همزمان با رویارویی نیروهای مسلح با حملات دشمن، تلاش‌هایی برای ایجاد اختلال و ناامنی در عمق کشور نیز دنبال شد. از شناسایی عناصر مرتبط با شبکه‌های جاسوسی و خرابکاری گرفته تا مقابله با اقدامات مشکوک و برهم‌زننده نظم عمومی، بخش مهمی از این میدان در حوزه مأموریت‌های امنیتی و انتظامی قرار داشت.
فراجا در چنین شرایطی تنها یک نیروی تأمین‌کننده نظم خیابانی نبود؛ بخشی از زنجیره دفاع داخلی کشور بود که باید همزمان چند مأموریت را پیش می‌برد: حفظ امنیت شهروندان، مقابله با تهدیدهای امنیتی، کنترل تحرکات مشکوک، حفاظت از مراکز حساس و جلوگیری از تبدیل فضای جنگی به بحران اجتماعی.
این همان بخش کمتر دیده‌شده جنگ است؛ جنگی که یک سوی آن در میدان نظامی جریان دارد و سوی دیگرش در کوچه‌ها، خیابان‌ها و فضای عمومی کشور.
وقتی دشمن، امنیت داخلی را هدف می‌گیرد
تجربه سال‌های اخیر نشان داده است که یکی از ابزارهای فشار دشمن، تلاش برای انتقال ناامنی به داخل ایران است. هدف چنین اقداماتی صرفاً یک عملیات محدود نیست؛ ایجاد احساس ناامنی، فرسایش اعتماد عمومی و القای این تصور است که حاکمیت توان تأمین امنیت جامعه را ندارد.
در برابر چنین راهبردی، عملکرد فراجا اهمیت مضاعف پیدا می‌کند. پلیس باید همزمان با تهدیدهای سنتی مانند سرقت، قاچاق و مواد مخدر مقابله کند و در شرایط بحرانی، در برابر تهدیدهای امنیتی و خرابکارانه نیز واکنش نشان دهد.
در جنگ ۱۲روزه، این مأموریت پیچیده‌تر شد؛ زیرا حفظ امنیت عمومی در شرایط جنگی، نیازمند هماهنگی میان پلیس، دستگاه‌های امنیتی و نیروهای مسلح بود. نتیجه این هماهنگی، حفظ ثبات نسبی فضای داخلی کشور در شرایطی بود که دشمن تلاش می‌کرد هزینه جنگ را به زندگی روزمره مردم منتقل کند.
اقتدار؛ وقتی در خدمت امنیت مردم قرار می‌گیرد
البته اقتدار پلیس صرفاً در برخورد با مجرم یا مقابله با تهدید امنیتی خلاصه نمی‌شود. اقتدار واقعی زمانی معنا پیدا می‌کند که در کنار قانون‌مداری، مردم‌داری و خدمت به شهروندان قرار بگیرد.
فراجا در مرزها، جاده‌ها، شهرها و مناطق دورافتاده کشور، مأموریتی مستمر برای حفظ امنیت دارد؛ مأموریتی که بخش زیادی از آن زمانی دیده می‌شود که بحرانی رخ داده است. مرزبانانی که در مناطق صعب‌العبور خدمت می‌کنند، نیروهایی که با قاچاقچیان و اشرار مقابله می‌کنند و مأمورانی که در روزهای بحران مسئول حفظ نظم عمومی هستند، همه بخشی از یک منظومه واحد امنیتی‌اند.
هفته فراجا بنابراین فقط هفته تقدیر از یک سازمان نیست؛ یادآوری این حقیقت است که امنیت داخلی، یکی از ارکان اصلی اقتدار ملی است.
در روزهایی که دشمن تلاش می‌کند از بیرون فشار وارد کند و از داخل شکاف و ناامنی بسازد، حفظ آرامش جامعه خود بخشی از دفاع ملی است. فراجا در این میدان، در کنار دیگر نهادهای امنیتی و نظامی، مسئولیتی مستقیم برعهده دارد: اجازه ندهد جنگی که دشمن آغاز کرده، به ناامنی در زندگی مردم تبدیل شود.
امنیت شاید زمانی که برقرار است کمتر دیده شود؛ اما پشت این آرامش، نیروهایی ایستاده‌اند که در بسیاری از روزها و شب‌ها، هزینه آن را با جان و زندگی خود پرداخته‌اند.