یکی از مهمترین تحولات ساعات گذشته، پایان خروج نیروهای آمریکایی از عراق بود. آمریکا پس از بیش از دو دهه حضور نظامی در این کشور، خروج نیروها و تجهیزات خود را تکمیل کرد.
رویترز گزارش داده است که این خروج بر اساس برنامهای که در سال ۲۰۲۴ توافق شده بود انجام شد و دولت دونالد ترامپ اجرای مرحله نهایی آن را بر عهده داشت. این تحول در حالی رخ داده که جنگ و تنش میان آمریکا و ایران همچنان ادامه دارد.
در داخل عراق، پایان حضور نظامی آمریکا با واکنشهای متفاوتی روبهرو شده است؛ برخی گروهها آن را گامی در جهت حاکمیت کامل عراق میدانند، در حالی که شماری از مقامها و کارشناسان درباره احتمال ایجاد خلأ امنیتی و بازگشت فعالیت گروههای مسلح هشدار دادهاند.
سپاه: خروج آمریکا از عراق میتواند آغاز روندی گستردهتر باشد
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بیانیهای، خروج نیروهای آمریکایی از عراق را رویدادی تاریخی توصیف کرد و آن را به مردم عراق و گروههای مقاومت این کشور تبریک گفت.
در این بیانیه، این تحول نتیجه ایستادگی مردم عراق دانسته شده و از آن بهعنوان احتمالی برای آغاز خروج نیروهای آمریکایی از دیگر نقاط غرب آسیا یاد شده است. این موضع، دیدگاه رسمی سپاه درباره پیامد منطقهای خروج واشنگتن از عراق است.
درگیریها در تعز یمن شدت گرفت
در یمن نیز گزارشها از ادامه درگیریهای شدید در استان تعز حکایت دارد. بر اساس گزارشی که خبرگزاری تسنیم منتشر کرده، نیروهای ارتش و انصارالله یمن عملیات خود را برای پیشروی در بخشهایی از این منطقه ادامه دادهاند.
طبق همین گزارش، درگیریها در شرق شهر تعز و منطقه «التربه» در جنوب استان ادامه داشته و نیروهای وابسته به عربستان از برخی مناطق عقبنشینی کردهاند.
تسنیم همچنین در گزارشی دیگر مدعی شده است که نیروهای انصارالله مسیر مواصلاتی صنعا به تعز را در اختیار گرفتهاند و درگیریها در شرق تعز و مناطق جنوبی استان ادامه دارد. این موارد، ادعاهای منتشرشده از سوی این منبع درباره وضعیت میدانی یمن است.
حماس بر ادامه مقاومت در فلسطین تأکید کرد
در فلسطین، جنبش حماس در بیانیهای به مناسبت یازدهمین سالگرد انتفاضه قدس، بر ادامه مقاومت و پایداری فلسطینیان در غزه، کرانه باختری و قدس تأکید کرد.
این جنبش همچنین از جامعه بینالمللی خواست مسئولیت خود در قبال تحولات فلسطین را بر عهده بگیرد.
ترامپ: پیشنهاد ایران را نمیپذیرم
در آمریکا، دونالد ترامپ در گفتوگو با مجله تایم درباره پیشنهاد ایران برای حل بحران موضع منفی گرفت و گفت این پیشنهاد را نمیپذیرد.
ترامپ همچنین احتمال حملات جدید علیه ایران را مطرح کرد و درباره پیشنهاد مربوط به باز شدن تنگه هرمز گفت بخشهایی از طرح ایران را دیده، اما آن را کافی نمیداند. او همزمان از افزایش تولید برخی مهمات و ایجاد ظرفیتهای جدید برای سامانههای پاتریوت و تاد خبر داده است.
این اظهارات در حالی مطرح شده که تهران پیشتر طرحی را برای بازگشت به یک توافق موقت و کاهش تنش ارائه کرده بود. رویترز نیز گزارش داده که ایران در روزهای اخیر اعلام کرده پاسخ آمریکا به پیشنهاد خود را دریافت کرده است.
خطیبزاده: توپ در زمین آمریکا است
سعید خطیبزاده، معاون وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرده است که طرح تهران برای حل بحران از طریق میانجیگری قطر به آمریکا منتقل شده است.
او همچنین با اشاره به روابط تهران و مسکو، مناسبات دو کشور را در سطح شراکت راهبردی توصیف کرده و درباره روند مذاکرات گفته است که اکنون «توپ در زمین واشنگتن» قرار دارد.
پاکستان خواستار خویشتنداری تهران و واشنگتن شد
پاکستان نیز در تحولات دیپلماتیک اخیر نقش میانجی را دنبال کرده است. سخنگوی وزارت خارجه این کشور از ایران و آمریکا خواست خویشتنداری کنند.
اسلامآباد اعلام کرده است که از شروط هفتگانه ایران اطلاع دارد و معتقد است برخی از این شروط پیشتر نیز در تفاهمهای مطرحشده مورد توجه قرار گرفته بودند. پاکستان همچنین بر ادامه مسیر دیپلماسی و استقبال از گشایش در مذاکرات تهران و واشنگتن تأکید کرده است.
موضع حزبالله درباره خروج آمریکا از عراق
حزبالله لبنان نیز خروج نیروهای آمریکایی از عراق را «دستاوردی تاریخی» توصیف کرده و آن را تحولی مهم در معادلات منطقه دانسته است.
این گروه در بیانیه خود مدعی شده که خروج آمریکا از عراق میتواند مقدمهای برای پایان حضور نظامی واشنگتن در دیگر بخشهای منطقه باشد. این موضع، دیدگاه حزبالله درباره پیامدهای خروج آمریکا است.
طائب: تنگه هرمز بازشدنی نخواهد بود
حسین طائب، رئیس سازمان بسیج مستضعفین، نیز در سخنانی درباره تنگه هرمز اظهار کرده است که تا زمانی که خواستههای ملت ایران محقق نشود، این تنگه باز نخواهد شد.
این اظهارات در شرایطی مطرح شده که تنگه هرمز همچنان یکی از محورهای اصلی تنش میان ایران و آمریکا و از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی در منطقه است.
حملات هوایی به یمن ادامه دارد
یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن، مدعی شده است که طی ۲۴ ساعت گذشته جنگندهها و موشکهای عربستان ۵۱ بار مناطق مختلف یمن را هدف قرار دادهاند.
بر اساس ادعای مطرحشده، استانهای مأرب، صعده، الحدیده، تعز و عمران در میان مناطق هدف قرارگرفته بودهاند و مجموع حملات هوایی و موشکی عربستان از آغاز دور جدید تشدید تنشها به ۱۲۰۹ مورد رسیده است. این آمار از سوی سخنگوی نیروهای مسلح یمن اعلام شده و مستقلاً در گزارشهای مورد استناد این خبر تأیید نشده است.
تحولات تنگه هرمز و نفتکشهای آسیبدیده
در تحولی دیگر، نهاد مدیریت آبراه خلیج فارس اعلام کرده است سه نفتکش اخیر که در تنگه هرمز مورد اصابت قرار گرفتهاند، تحت مالکیت یا اجاره امارات بودهاند.
بر اساس گزارش این نهاد، نفتکشهای AL RUWAIS، SINBAD و MERSIN PROSPERITY در دو ماه گذشته چندین بار از تنگه هرمز عبور کرده بودند و نام آنها در آخرین فهرست عدم سازگاری PGSA نیز قرار داشته است.
آخرین وضعیت جنگ و دیپلماسی
مجموع تحولات ۲۴ ساعت گذشته نشان میدهد همزمان با ادامه تحولات میدانی در یمن و دیگر نقاط منطقه، مسیر دیپلماسی میان تهران و واشنگتن نیز همچنان باز است؛ هرچند درباره مفاد و ترتیب اجرای توافق احتمالی اختلاف نظر وجود دارد.
از سوی دیگر، خروج کامل نیروهای آمریکایی از عراق یکی از مهمترین تغییرات نظامی منطقه در روزهای اخیر است؛ تغییری که تهران، گروههای همسو با ایران و برخی بازیگران منطقهای از زاویههای متفاوت به آن واکنش نشان دادهاند.