بر اساس گزارش آکسیوس، ارتش آمریکا در هفتههای اخیر دو آتشبار اضافی پاتریوت را برای حفاظت از تأسیسات مهم نفت و گاز در عربستان سعودی و قطر مستقر کرده است. یک آتشبار مأمور حفاظت از یک تأسیسات نفتی مهم در عربستان و آتشبار دیگر برای حفاظت از یک تأسیسات گازی در قطر در نظر گرفته شده است. این اقدام پس از آن صورت میگیرد که آمریکا پیشتر نیز یک آتشبار پاتریوت به هر یک از این دو کشور منتقل کرده بود.
چرا تأسیسات انرژی خلیج فارس به اولویت پدافندی تبدیل شدهاند؟
اهمیت این جابهجایی صرفاً به حفاظت از زیرساختهای متحدان آمریکا محدود نمیشود. تأسیسات نفتی عربستان و تأسیسات گازی قطر از زیرساختهای حیاتی بازار انرژی جهان محسوب میشوند و هرگونه حمله به آنها میتواند پیامدهای منطقهای و بینالمللی داشته باشد.
این نگرانی در ماههای اخیر نیز مطرح بوده است. در تابستان، مقامهای سعودی نسبت به احتمال حمله ایران به زیرساختهای انرژی منطقه در صورت گسترش حملات آمریکا هشدار داده بودند. اکنون استقرار پاتریوتها را میتوان بخشی از تلاش واشنگتن برای کاهش همین نگرانیها و افزایش اطمینان متحدانش دانست.
پاتریوتها؛ بخشی از معادله عملیاتی آمریکا
از سوی دیگر، عربستان برای عملیات هوایی آمریکا در منطقه اهمیت عملیاتی دارد. در صورت ازسرگیری حملات گسترده، دسترسی به حریم هوایی و زیرساختهای نظامی کشورهای منطقه میتواند برای عملیات آمریکا اهمیت داشته باشد. بنابراین افزایش پوشش پدافندی تأسیسات سعودی میتواند در کنار اهداف دفاعی، به حفظ همکاری نظامی واشنگتن و ریاض نیز کمک کند.
این موضوع در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا میکند که گزارشهای اخیر از ادامه آمادگی آمریکا برای سناریوهای مختلف در قبال ایران حکایت دارد و همزمان تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش تنش نیز ادامه دارد.
فشار بر ذخایر پدافندی آمریکا
یکی از مهمترین ابعاد این تحولات، وضعیت ذخایر موشکهای رهگیر آمریکاست. گزارش آکسیوس در ماه مه، با استناد به ارزیابی مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی (CSIS)، اعلام کرده بود که آمریکا در جریان جنگ با ایران بیش از هزار رهگیر پاتریوت مصرف کرده، در حالی که تحویل سالانه این موشکها بسیار کمتر از میزان مصرف بوده است؛ به همین دلیل بازسازی ذخایر میتواند سالها زمان ببرد.
رویترز نیز در گزارش تازه خود درباره درسهای نظامی سال ۲۰۲۶، از فشار بر ذخایر موشکهای پاتریوت و دیگر تجهیزات نظامی آمریکا خبر داده و به دشواری جایگزینی سریع این تسلیحات اشاره کرده است.
پیام استقرار جدید چیست؟
در مجموع، استقرار آتشبارهای جدید پاتریوت را میتوان نشانهای از افزایش اهمیت دفاع از زیرساختهای انرژی خلیج فارس در محاسبات امنیتی آمریکا دانست. این اقدام از یک سو برای اطمینانبخشی به عربستان و قطر انجام میشود و از سوی دیگر نشان میدهد واشنگتن احتمال تشدید دوباره درگیری با ایران را همچنان در محاسبات نظامی خود لحاظ میکند.
در عین حال، افزایش استقرار پدافندی الزاماً به معنای تصمیم قطعی برای آغاز عملیات جدید نیست؛ زیرا همزمان کانالهای دیپلماتیک میان آمریکا و ایران با میانجیگری قطر همچنان فعال است