بنیامین نتانیاهو طی هفته‌های اخیر بارها درباره تهدیدهای امنیتی علیه اسرائیل سخن گفته و همزمان با نزدیک شدن به انتخابات ۲۷ اکتبر، مسئله امنیت بار دیگر در مرکز فضای سیاسی اسرائیل قرار گرفته است.
در همین فاصله، حادثه پرواز فلای‌دبی در مسیر دبی به تل‌آویو که پس از یک درگیری در کابین به فرود اضطراری در تبوک عربستان منجر شد، به یکی از رخدادهای امنیتی مورد توجه در منطقه تبدیل شد. عربستان همچنین درخواست اسرائیل برای اعزام هواپیمای نظامی جهت انتقال مسافران را نپذیرفت و مسافران با هواپیمای دیگری ادامه مسیر دادند.
چند روز پیش از این حادثه نیز نتانیاهو در سفری که ابتدا به صورت علنی اعلام نشده بود، با محمد بن‌زاید، رئیس‌جمهور امارات، در ابوظبی دیدار کرد. امارات بعداً انجام این دیدار را تأیید کرد و اعلام شد دو طرف درباره روابط دوجانبه و راه‌های تقویت آن گفت‌وگو کرده‌اند.
امنیت اسرائیل و تلاش برای نقش‌آفرینی منطقه‌ای
گزارش حاضر این تحولات را در ارتباط با مسئله گسترده‌تر امنیت منطقه و جایگاه عربستان در ترتیبات آینده بررسی می‌کند. بر اساس این تحلیل، نتانیاهو در فاصله کمتر از یک ماه تا انتخابات اسرائیل، به دستاوردهای امنیتی و دیپلماتیک توجه ویژه‌ای دارد.
در این چارچوب، عادی‌سازی روابط میان اسرائیل و عربستان یکی از موضوعات مهم منطقه‌ای است. با این حال، ریاض همچنان روابط دیپلماتیک با اسرائیل برقرار نکرده و موضع رسمی آن، پیشرفت در مسیر تشکیل کشور فلسطینی را با عادی‌سازی روابط مرتبط می‌داند.
گزارش همچنین نقش امارات را مورد توجه قرار داده و استدلال می‌کند که ابوظبی در صورت ایفای نقش میان اسرائیل و عربستان می‌تواند وزن سیاسی و امنیتی خود در منطقه را افزایش دهد. امارات از سال ۲۰۲۰ روابط رسمی با اسرائیل برقرار کرده و در سال‌های گذشته در پرونده‌های مختلف منطقه‌ای نیز نقش فعالی داشته است.
ریاض حضور خود را در نشست ابوظبی رد کرد
در حالی که برخی رسانه‌های اسرائیلی گزارش‌هایی درباره حضور نمایندگان سعودی در نشست گسترده‌تر پس از دیدار نتانیاهو و بن‌زاید منتشر کرده بودند، عربستان این گزارش‌ها را رد کرد.
یک مقام سعودی اعلام کرد هیچ نماینده‌ای از این کشور در چنین نشستی حضور نداشته و هیچ نشست یا گفت‌وگویی میان مقام‌های سعودی و اسرائیلی در این چارچوب انجام نشده است. مقام سعودی همچنین تأکید کرد موضع عربستان در قبال اسرائیل تغییری نکرده است.
این موضع‌گیری نشان می‌دهد ریاض دست‌کم در مقطع کنونی تمایلی ندارد حضور خود در چارچوبی را که میان اسرائیل و امارات در حال شکل‌گیری است، تأیید کند.
حادثه فلای‌دبی و جایگاه عربستان
حادثه پرواز فلای‌دبی نیز از منظر روابط اسرائیل و عربستان مورد توجه قرار گرفته است. این هواپیما پس از حادثه‌ای در کابین مجبور به فرود اضطراری در عربستان شد و مقام‌های سعودی مسئولیت مدیریت وضعیت و بازداشت فرد مظنون را بر عهده گرفتند. امارات نیز تحقیقات رسمی درباره ابعاد حادثه و احتمال ارتباط آن با فعالیت تروریستی یا برنامه‌ریزی قبلی را آغاز کرده است.
با این حال، انگیزه و ابعاد کامل این حادثه هنوز در دست بررسی است و مقام‌های امارات بر ضرورت پرهیز از انتشار اطلاعات تأییدنشده تا پایان تحقیقات تأکید کرده‌اند.
معادله‌ای میان تل‌آویو، ابوظبی و ریاض
در تحلیل مطرح‌شده، نتانیاهو به دنبال تقویت جایگاه امنیتی و دیپلماتیک خود پیش از انتخابات و محمد بن‌زاید نیز به دنبال افزایش نقش امارات در ترتیبات منطقه‌ای توصیف شده است. بر اساس این نگاه، عربستان مهم‌ترین متغیر در هرگونه تحول احتمالی در روابط اسرائیل و کشورهای عربی خلیج فارس خواهد بود.
در این میان، ایران و انصارالله نیز در برخی طرح‌های امنیتی منطقه‌ای به‌عنوان تهدیدهای مشترک مطرح می‌شوند و اسرائیل تلاش دارد خود را به‌عنوان یکی از بازیگران مؤثر در تأمین امنیت منطقه معرفی کند.
با این حال، اینکه آیا چنین روندی به تغییر موضع عربستان یا شکل‌گیری یک چارچوب امنیتی جدید منجر خواهد شد، هنوز مشخص نیست. موضع رسمی ریاض و تکذیب حضور نمایندگان سعودی در نشست ابوظبی نشان می‌دهد که عربستان در حال حاضر مشارکت خود در چنین چارچوبی را تأیید نکرده است.
