امیر دریادار حبیبالله سیاری، رئیس ستاد و معاون هماهنگکننده ارتش جمهوری اسلامی ایران، درباره آخرین وضعیت تنگه هرمز گفت که مأموریت کنترل این منطقه میان نیروهای دریایی ارتش و سپاه تقسیم شده است.
بر اساس توضیحات سیاری، غرب تنگه هرمز، خود تنگه هرمز و خلیج فارس در حوزه کنترل نیروی دریایی سپاه قرار دارد و شرق تنگه هرمز و بخش شمالی اقیانوس هند تحت کنترل نیروی دریایی ارتش است.
این تقسیمبندی نشان میدهد که حضور دریایی ایران در محدوده هرمز صرفاً به یک نقطه جغرافیایی محدود نیست و شبکهای از مناطق عملیاتی در خلیج فارس، تنگه هرمز، دریای عمان و شمال اقیانوس هند را دربر میگیرد.
تنگه هرمز؛ نقطه کلیدی در معادلات امنیتی منطقه
تنگه هرمز به دلیل نقش آن در مسیر انتقال انرژی و ارتباط میان خلیج فارس و دریای عمان، همواره یکی از حساسترین نقاط راهبردی منطقه بوده است. در چنین شرایطی، تأکید مقام ارشد ارتش بر کنترل نیروهای ایرانی بر این آبراه، حامل یک پیام مشخص درباره آمادگی ایران برای مدیریت امنیتی و نظامی این منطقه است.
سیاری با اشاره به وضعیت شرق تنگه هرمز و شمال دریای عمان تأکید کرد که نیروهای ارتش با اقتدار در این محدوده حضور دارند و به گفته او، اجازه عبور به طرف مقابل داده نخواهد شد. او همزمان از استقرار و آمادگی نیروهای سپاه در بخش غربی تنگه و خلیج فارس سخن گفت.
از این منظر، آنچه فرمانده ارتش بر آن تأکید دارد، ایجاد یک آرایش مکمل میان سپاه و ارتش است؛ بهگونهای که دو نیروی دریایی در دو سوی این کریدور راهبردی، مأموریتهای عملیاتی خود را دنبال میکنند.
پاسخ ایران به تهدیدهای دریایی
اظهارات سیاری در شرایطی مطرح شده که طی ماههای اخیر، تنگه هرمز به یکی از محورهای اصلی مناقشه میان ایران و آمریکا تبدیل شده است. در این چارچوب، تأکید بر کنترل منطقه را میتوان بخشی از ادبیات بازدارندگی ایران دانست؛ ادبیاتی که هدف آن نشان دادن این موضوع است که هرگونه محاسبه درباره امنیت کشتیرانی در منطقه، بدون در نظر گرفتن توان و تصمیم ایران امکانپذیر نیست.
سیاری در عین حال میان «لفاظیهای دشمن» و واقعیت میدانی تفکیک قائل شد و تأکید کرد که واقعیت موجود، از نگاه نیروهای مسلح ایران، حاکی از تسلط بر تنگه هرمز است.
ارتش: از تجربه جنگ تا افزایش توان بازدارندگی
بخش دیگری از اظهارات معاون هماهنگکننده ارتش به تجربههای بهدستآمده از جنگ و تأثیر آن بر ارتقای توان نیروهای مسلح اختصاص داشت.
سیاری تأکید کرد که هر جنگی درسآموختههایی دارد و ارتش با بررسی عملکرد خود، نقاط ضعف را شناسایی و برای رفع آنها اقدام کرده است. به گفته او، تقویت نقاط قوت و برطرف کردن کاستیها باعث شده است سطح آمادگی نیروهای ارتش نسبت به گذشته افزایش پیدا کند.
این رویکرد نشان میدهد که از نگاه فرماندهان ارتش، آمادگی نظامی صرفاً به تجهیزات وابسته نیست و تجربه عملیاتی، شناسایی نقاط ضعف، اصلاح ساختارها و تبدیل تجربه میدان به قابلیت عملیاتی نیز بخشی از روند تقویت قدرت بازدارندگی محسوب میشود.
هرمز و پیام روشن ایران
مجموع اظهارات دریادار سیاری را میتوان در چارچوب راهبرد ایران برای حفظ کنترل و قدرت واکنش در آبهای پیرامونی کشور ارزیابی کرد. پیام اصلی این اظهارات آن است که تهران امنیت تنگه هرمز را موضوعی جدا از توان دفاعی و بازدارندگی خود نمیداند و برای هرگونه تحول در این منطقه، بر حضور همزمان و هماهنگ ارتش و سپاه تکیه دارد.
در چنین شرایطی، تنگه هرمز همچنان یکی از مهمترین نقاط تقابل ارادههای نظامی و سیاسی در منطقه باقی خواهد ماند؛ جایی که هر تحول در وضعیت آن میتواند پیامدهایی فراتر از جغرافیای خلیج فارس داشته باشد.
