حسن روحانی در دیدار با جمعی از سفیران، استادان و صاحبنظران سیاست خارجی، درباره برداشتهایی که از سخنان قبلی او درباره نظر مردم و ادامه جنگ مطرح شده است، توضیحاتی ارائه کرد.
رئیسجمهور پیشین گفت: «اصلاً من نه کلمه رفراندوم را گفتم و نه کلمه همهپرسی را گفتم» و تأکید کرد که بحث او درباره ضرورت برخورداری اهداف ملی از پشتوانه مردم بوده است.
روحانی: دفاع در برابر تجاوز جزو بدیهیات است
روحانی با اشاره به حمله خارجی و ضرورت دفاع از کشور گفت ایران آغازگر جنگ نبوده و در صورت تجاوز باید از خود دفاع کند.
او تأکید کرد که دفاع در برابر تجاوز «جزو بدیهیات اولیه» است و بحث سخنانش درباره ضرورت ایستادگی در برابر حمله خارجی نبوده است.
منظور روحانی از پشتوانه ملی چه بود؟
رئیسجمهور پیشین توضیح داد که منظورش از اظهارات قبلی، اهداف بلندمدت کشور و ضرورت برخورداری این اهداف از حمایت گسترده جامعه بوده است.
به گفته روحانی، کشور برای رسیدن به قدرت، ثروت، صلح، وحدت ملی و جایگاه بالاتر به اهداف کلانی نیاز دارد و تحقق این اهداف بدون همراهی بخش بزرگی از جامعه دشوار خواهد بود.
او همچنین گفت مردم باید نسبت به اهداف بلندمدت کشور آگاهی داشته باشند و دیدگاه آنان در تصمیمهای ملی مورد توجه قرار گیرد.
«وحدت ملی» به معنای یکسان بودن دیدگاهها نیست
روحانی در بخش دیگری از سخنان خود گفت اختلاف نظر در مسائل مهم طبیعی است و وحدت ملی را نباید با یکسانی دیدگاهها اشتباه گرفت.
او تأکید کرد: «ما دنبال وحدت ملی هستیم، اما دنبال یکسانی نظر هم نیستیم.»
انتقاد روحانی از تحریف و تخریب سیاسی
روحانی همچنین درباره نحوه برخورد جریانهای سیاسی با یکدیگر گفت اختلاف نظر نباید به ناسزاگویی، تحریف سخنان یا تحریک دیگران علیه افراد منجر شود.
او با اشاره به روایتی از امام علی(ع) در جریان جنگ صفین، بر ضرورت رعایت اخلاق حتی در شدیدترین اختلافات تأکید کرد و گفت رفتار سیاسی نیز باید با معیارهایی مانند راستگویی، امانتداری و حسن خلق همراه باشد.
روحانی: هنوز از جنگ خارج نشدهایم
رئیسجمهور پیشین در ادامه گفت ایران همچنان در شرایط بحرانی قرار دارد و نباید تصور کرد که با پایان برخی مراحل درگیری، کشور بهطور کامل از فضای جنگ خارج شده است.
روحانی تأکید کرد یکی از مسائل مهم، چگونگی و زمان انتقال از شرایط نظامی به ترتیبات سیاسی پایدار است؛ بهگونهای که احتمال تجاوز دوباره کاهش یابد و منافع ایران تأمین شود.
تأکید روحانی بر نقش دیپلماسی در کنار قدرت نظامی
روحانی در بخش دیگری از سخنان خود، دیپلماسی و قدرت نظامی را دو ظرفیت جدا از یکدیگر ندانست و بر استفاده از هر دو در تأمین منافع و امنیت کشور تأکید کرد.
او گفت دیپلماسی میتواند پیش از وقوع بحران برای جلوگیری از جنگ، در زمان بحران برای کنترل آن و پس از درگیری برای انتقال به ترتیبات سیاسی مورد استفاده قرار گیرد.
وی همچنین قدرت نظامی را یکی از پایههای بازدارندگی دانست، اما در کنار آن از اقتصاد، دیپلماسی، موقعیت جغرافیایی، پدافند غیرعامل و سرمایه اجتماعی بهعنوان مؤلفههای قدرت ملی نام برد.
مردم بهعنوان یکی از پایههای قدرت ملی
روحانی در ادامه سخنان خود بر نقش مردم در قدرت ملی تأکید کرد و اعتماد عمومی، پاسخگویی مسئولان، مشارکت اجتماعی و اقناع جامعه را از مؤلفههای مهم قدرت کشور دانست.
او همچنین تأکید کرد که اختلاف نظر یا اعتراض مردم نسبت به عملکرد مسئولان لزوماً به معنای همراهی با دشمن خارجی نیست و باید میان این دو موضوع تفکیک قائل شد.
سخنان روحانی درباره تنگه هرمز
رئیسجمهور پیشین همچنین درباره موقعیت ژئوپلیتیکی ایران و تنگه هرمز سخن گفت و خواستار بررسی راههایی برای تبدیل ظرفیت این آبراه به یک مزیت اقتصادی و توسعهای برای کشور شد.
به گفته روحانی، تنگه هرمز تاکنون بیشتر بهعنوان یک اهرم در شرایط بحران مورد توجه قرار گرفته و باید درباره استفاده از ظرفیت آن برای توسعه روابط و منافع اقتصادی ایران نیز مطالعه شود.
جمعبندی سخنان جدید حسن روحانی
اظهارات جدید روحانی در حالی مطرح شده که سخنان قبلی او درباره ضرورت پرسیدن نظر مردم درباره اهداف بلندمدت کشور و ادامه درگیری، با واکنشهای مختلفی همراه شده بود. برخی رسانهها و منتقدان، آن سخنان را به موضوع «همهپرسی» مرتبط دانسته بودند، در حالی که روحانی اکنون تأکید کرده است که در سخنان قبلی خود از واژههای «رفراندوم» و «همهپرسی» استفاده نکرده است.
