تریتا پارسی در اظهاراتی که از سوی رسانهها بازتاب یافته، درباره آینده تنش میان ایران، آمریکا و اسرائیل هشدار داده است. او معتقد است مجموعه تحولات اخیر، چشماندازی را ایجاد کرده که در آن احتمال بازگشت درگیری نظامی نمیتواند نادیده گرفته شود.
پارسی پیشتر نیز در تحلیلهای خود درباره احتمال ورود درگیری ایران و آمریکا به مرحلهای تازه هشدار داده و گفته بود که هرچه تحولات را بیشتر دنبال میکند، به این نتیجه نزدیکتر میشود که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران ممکن است وارد دور سوم شود.
چرا احتمال جنگ از توافق بیشتر ارزیابی شده است؟
از نگاه این تحلیلگر، مسئله تنها به اختلافات هستهای محدود نمیشود و مجموعهای از عوامل امنیتی، سیاسی و منطقهای در تعیین مسیر آینده روابط تهران و واشنگتن نقش دارند.
پارسی در تحلیلهای پیشین خود نیز بر وجود اختلافات جدی میان دو طرف درباره موضوعاتی مانند برنامه هستهای، تحریمها، امنیت منطقه و تنگه هرمز تأکید کرده بود. او همچنین معتقد است اختلافات موجود میتواند در صورت مدیریت نشدن، بار دیگر زمینه تشدید تنش را فراهم کند.
تغییر محاسبات ترامپ درباره ایران
بخش دیگری از تحلیلهای تریتا پارسی به نحوه محاسبه دولت دونالد ترامپ درباره ایران مربوط میشود. به اعتقاد او، برداشت واشنگتن از توانایی و رفتار تهران میتواند در تصمیمگیری درباره ادامه فشار یا حرکت به سمت مذاکره تأثیرگذار باشد.
پارسی در تحلیلهای قبلی خود نیز گفته بود که تهران در مقطعی بر این باور بوده که از نظر نظامی موقعیت بهتری پیدا کرده و ممکن است به جای صرفاً پاسخ دادن به حملات، رویکرد فعالتری در پیش بگیرد؛ تحولی که به گفته او میتواند بر محاسبات طرف آمریکایی نیز اثر بگذارد.
توافق ایران و آمریکا همچنان در هالهای از ابهام
در مقابل سناریوی تشدید تنش، مسیر دیپلماسی همچنان یکی از گزینههای مطرح در تحولات ایران و آمریکا است؛ اما اختلافات اساسی میان دو طرف باعث شده دستیابی به یک توافق پایدار با چالشهای جدی روبهرو باشد.
پارسی پیش از این نیز در مقاطع مختلف، بسته به شرایط مذاکرات، از امکان توافق یا افزایش خطر درگیری سخن گفته است. بنابراین اظهارات اخیر او را باید در چارچوب تحلیل سیاسی و ارزیابی شخصی از روند تحولات در نظر گرفت، نه پیشبینی قطعی وقوع جنگ.
تریتا پارسی چه سناریویی را مطرح میکند؟
برآیند تحلیلهای پارسی این است که اگر مسیر تنش میان ایران و آمریکا و همچنین اختلافات منطقهای کنترل نشود، احتمال بازگشت به تقابل نظامی افزایش خواهد یافت. او در عین حال در مواضع قبلی خود بر اهمیت دیپلماسی و مدیریت اختلافات برای جلوگیری از تشدید بحران تأکید کرده است.
در نهایت، اینکه تحولات آینده به سمت توافق یا درگیری حرکت کند، به تصمیمات تهران و واشنگتن، مواضع بازیگران منطقهای و نحوه مدیریت اختلافات در هفتهها و ماههای آینده بستگی خواهد داشت.