در حالی که فضای سیاسی آمریکا به تدریج وارد مرحله رقابتهای انتخاباتی میشود، دونالد ترامپ بار دیگر با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» تلاش کرد تصویری از موفقیتهای داخلی و خارجی دولت خود ارائه دهد. رئیسجمهور آمریکا ضمن حمله به رسانههای این کشور، نظرسنجیهای منتشر شده درباره کاهش محبوبیت خود را «جعلی» توصیف کرد و مدعی شد که دستاوردهای اقتصادی و امنیتی دولتش موجب افزایش محبوبیت او شده است.
اما بخش مهمتر این پیام، ادعاهای تازه ترامپ درباره ایران و ونزوئلا بود؛ جایی که وی از «پیروزی عظیم» در ونزوئلا و «خلع سلاح هستهای ایران» سخن گفت و این موارد را عامل افزایش اعتبار آمریکا در جهان دانست.
تناقض در روایت آمریکا از پرونده هستهای ایران
اظهارات تازه ترامپ درباره «خلع سلاح هستهای ایران» در شرایطی مطرح میشود که تنها چند روز پیش، او در گفتوگویی رسانهای اعلام کرده بود هدف اصلی واشنگتن همچنان دستیابی به توافقی جدید درباره برنامه هستهای ایران است و از آن با عنوان «آخرین فرصت برای یک توافق خوب» یاد کرده بود.
این دو موضع، از نگاه تحلیلگران، تناقض آشکاری را در روایت رسمی آمریکا نشان میدهد. اگر آنگونه که ترامپ ادعا میکند ایران از برنامه هستهای خود خلع سلاح شده است، ادامه تأکید بر ضرورت مذاکره و دستیابی به توافق جدید چه توجیهی خواهد داشت؟
همین تناقض باعث شده برخی ناظران، این سخنان را بیشتر در چارچوب تبلیغات سیاسی داخلی آمریکا ارزیابی کنند تا بیانگر واقعیتهای موجود در پرونده هستهای ایران.
سیاست خارجی در خدمت رقابت انتخاباتی
ترامپ طی سالهای اخیر بارها نشان داده است که از سیاست خارجی به عنوان ابزاری برای تقویت موقعیت سیاسی خود استفاده میکند. طرح ادعاهای بزرگ درباره موفقیت در پروندههایی مانند ایران، ونزوئلا، مرزهای جنوبی آمریکا یا اقتصاد، بخشی از راهبردی است که هدف آن القای تصویر یک رئیسجمهور «پیروز» به افکار عمومی آمریکاست.
در چنین فضایی، حتی موضوعات حساس امنیت بینالمللی نیز به بخشی از ادبیات رقابتهای انتخاباتی تبدیل میشوند؛ موضوعی که میتواند بر روند تصمیمگیریهای سیاست خارجی آمریکا نیز اثرگذار باشد.
حمله همزمان به رسانهها و دموکراتها
بخش دیگری از پیام ترامپ به حملات تند علیه رسانههای آمریکایی و حزب دموکرات اختصاص داشت. او رسانهها را به انتشار نظرسنجیهای ساختگی متهم کرد و بار دیگر با ادبیاتی تند، رقبای سیاسی خود را هدف قرار داد.
کارشناسان معتقدند تشدید حملات ترامپ به رسانهها همزمان با کاهش برخی شاخصهای محبوبیت او، تلاشی برای بیاعتبار کردن منابع خبری و حفظ انسجام پایگاه رأی جمهوریخواهان محسوب میشود؛ رویکردی که در انتخاباتهای گذشته نیز بارها از سوی وی دنبال شده بود.
پیام این اظهارات برای ایران چیست؟
اگرچه ادعاهای مطرحشده از سوی ترامپ درباره ایران با واقعیتهای اعلامشده از سوی نهادهای بینالمللی و حتی مواضع پیشین خود او همخوانی ندارد، اما تکرار چنین مواضعی نشان میدهد که پرونده هستهای ایران همچنان یکی از محورهای اصلی سیاست خارجی آمریکا و ابزار مهمی در رقابتهای داخلی این کشور باقی مانده است.
از این منظر، تهران احتمالاً این اظهارات را بیش از آنکه نشانه تغییر در سیاست عملی واشنگتن بداند، بخشی از جنگ روانی و فضای تبلیغاتی آمریکا ارزیابی خواهد کرد؛ فضایی که همزمان با نزدیکتر شدن رقابتهای سیاسی، میتواند شاهد افزایش ادعاها و مواضع متناقض از سوی مقامهای آمریکایی باشد.
تحلیل صفحه سیاست
اظهارات اخیر دونالد ترامپ درباره ایران و ونزوئلا بیش از آنکه حامل تحول جدیدی در سیاست خارجی آمریکا باشد، بازتابدهنده تلاش او برای نمایش کارنامهای موفق در آستانه رقابتهای سیاسی است. تناقض میان ادعای «خلع سلاح هستهای ایران» و تأکید همزمان بر ضرورت مذاکره با تهران، نشان میدهد که روایتهای انتخاباتی واشنگتن لزوماً با واقعیتهای دیپلماتیک همسو نیست و باید آنها را در چارچوب رقابتهای داخلی آمریکا تحلیل کرد.
