سرگئی لاوروف در مصاحبهای برای مستند «تعمید ما: پیشوا»، ادعاهای ارضی روسیه درباره اوکراین را تکرار کرد و مدعی شد مناطق جنوب شرقی و بخش بزرگی از مرکز این کشور، از جمله کییف، به لحاظ تاریخی به روسیه تعلق دارند.
وزیر خارجه روسیه برای طرح این ادعا به میراث مشترک روسیه و اوکراین و موضوع تعمید روس باستان اشاره کرد و گفت مردم ساکن این مناطق در همان سرچشمهای غسل تعمید داده شدهاند که روسها نیز از آن برخاستهاند.
لاوروف همچنین مبارزه با آنچه «روسهراسی» در اوکراین خواند را از اهداف مسکو دانست و تأکید کرد مفهوم «جهان روسیه» محدود به مرزهای کنونی فدراسیون روسیه نیست. او در بخش دیگری از سخنانش، روسیه را پناهگاهی امن برای افرادی توصیف کرد که به ارزشهای موسوم به سنتی پایبند هستند.
این اظهارات در حالی مطرح شده که تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ اوکراین ادامه دارد. در مذاکرات اخیر ابوظبی نیز مسکو همچنان خواستار واگذاری تمام منطقه دونباس به روسیه، از جمله بخشهایی است که همچنان تحت کنترل اوکراین قرار دارند.
پاسخ تند وزیر خارجه اوکراین به ادعاهای مسکو
آندری سیبیها، وزیر خارجه اوکراین، در واکنش به سخنان لاوروف تأکید کرد که مرزهای کشورها بر اساس حقوق بینالملل و منشور سازمان ملل متحد تعیین میشوند، نه بر پایه برداشتها و ادعاهای تاریخی.
سیبیها در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس به مناطقی اشاره کرد که اکنون در قلمرو روسیه قرار دارند؛ از جمله کوبان، استارودوبشچینا و اسلوبوژانشچینای شمالی و شرقی. او مدعی شد ساکنان این مناطق طی قرنها به زبان اوکراینی صحبت میکردند و خود را اوکراینی میدانستند.
وزیر خارجه اوکراین با طرح این پرسش که آیا کییف نیز باید بر اساس همین منطق خواستار بازپسگیری مناطق تاریخی مورد ادعای خود شود، به مناطقی با جمعیت اوکراینی در منطقه ولگا، جنوب سیبری و خاور دور روسیه اشاره کرد.
او سپس تأکید کرد که وجود مرزهای بهرسمیتشناختهشده بینالمللی برای جلوگیری از چنین ادعاهایی ضروری است و افزود این مرزها بر اساس حقوق بینالملل و منشور سازمان ملل تعیین میشوند؛ اصولی که به گفته او، وزیر خارجه روسیه آنها را نادیده میگیرد.
اختلاف تاریخی مسکو و کییف بر سر میراث روس باستان
یکی از محورهای اختلاف در اظهارات دو طرف، میراث تاریخی و مذهبی روس باستان است. کییف پیش از شکلگیری شاهزادهنشین مسکو، یکی از مراکز اصلی سیاسی و فرهنگی روس باستان بود؛ موضوعی که در بحثهای تاریخی مربوط به هویت روسیه و اوکراین اهمیت دارد.
با این حال، میراث تاریخی و مذهبی مشترک بهخودیخود مبنای حقوقی برای ادعای مالکیت سرزمینی یک کشور بر قلمرو کشور مستقل دیگر محسوب نمیشود.
مجمع عمومی سازمان ملل متحد نیز در قطعنامههای خود بر تمامیت ارضی اوکراین در مرزهای بهرسمیتشناختهشده بینالمللی تأکید کرده و تلاشهای روسیه برای الحاق مناطق اوکراین را محکوم کرده است.
اظهارات لاوروف درباره ضرورت ایجاد معماری امنیتی جدید در اروپا نیز با واکنش سیبیها همراه شده است؛ موضوعی که نشان میدهد اختلاف مسکو و کییف تنها به مسائل سرزمینی محدود نیست و ابعاد گستردهتری از نظم امنیتی اروپا را در بر میگیرد.