یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن، از اجرای دو عملیات پهپادی علیه اهدافی در پایتخت عربستان سعودی خبر داد؛ عملیاتی که در جریان آن، فرودگاه بین‌المللی ملک خالد و یکی از ایستگاه‌های پمپاژ نفت در مسیر خط لوله راهبردی شرق به غرب عربستان هدف قرار گرفتند.
بر اساس اعلام سخنگوی نیروهای مسلح یمن، در عملیات نخست، فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض با یک فروند پهپاد هدف حمله قرار گرفت. در عملیات دوم نیز دو فروند پهپاد، ایستگاه پمپاژ شماره ۳ خط لوله نفت شرق به غرب را در شرق ریاض مورد اصابت قرار دادند.
زیرساخت‌های راهبردی عربستان در کانون حملات
انتخاب اهداف این دو عملیات از منظر راهبردی قابل توجه است. فرودگاه بین‌المللی ملک خالد به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز حمل‌ونقل هوایی عربستان، نقشی اساسی در جابه‌جایی مسافران، فعالیت‌های اقتصادی و پشتیبانی لجستیکی این کشور دارد.
در مقابل، ایستگاه‌های پمپاژ خط لوله شرق به غرب از اهمیت ویژه‌ای در امنیت انرژی عربستان برخوردارند. این خط لوله با انتقال نفت از مناطق شرقی به سواحل دریای سرخ، امکان صادرات نفت از مسیر جایگزین تنگه هرمز را فراهم می‌کند و یکی از زیرساخت‌های کلیدی راهبرد انرژی ریاض به شمار می‌رود.
از این منظر، هدف قرار گرفتن یک ایستگاه پمپاژ در این مسیر، صرفاً یک اقدام نظامی علیه یک تأسیسات صنعتی نیست؛ بلکه می‌تواند حامل پیامی درباره آسیب‌پذیری زیرساخت‌هایی باشد که عربستان برای حفظ تداوم صادرات نفت و کاهش ریسک‌های ژئوپلیتیکی بر آنها تکیه دارد.
پیام امنیتی حملات برای ریاض
هم‌زمانی حمله به یک مرکز مهم حمل‌ونقل هوایی و یک تأسیسات نفتی، نشان می‌دهد که اهداف مورد نظر در این عملیات به دو حوزه حساس امنیت ملی عربستان، یعنی حمل‌ونقل و انرژی، مربوط بوده‌اند.
چنین حملاتی می‌توانند هزینه‌های تأمین امنیت زیرساخت‌های حیاتی را افزایش دهند و ضرورت بازنگری در سامانه‌های پدافندی، حفاظت از تأسیسات نفتی و مقابله با تهدیدات پهپادی را برای ریاض پررنگ‌تر کنند.
از سوی دیگر، تکرار چنین عملیات‌هایی می‌تواند پیامدهایی فراتر از میدان نظامی داشته باشد؛ زیرا امنیت زیرساخت‌های انرژی عربستان با ثبات بازار نفت و امنیت عرضه در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی ارتباط مستقیم دارد.
خط لوله شرق به غرب؛ نقطه حساس امنیت انرژی عربستان
خط لوله شرق به غرب یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال نفت در عربستان است. این مسیر به ریاض اجازه می‌دهد بخشی از صادرات نفت خود را بدون عبور از تنگه هرمز و از طریق پایانه‌های دریای سرخ انجام دهد.
به همین دلیل، امنیت این خط لوله برای عربستان تنها یک موضوع اقتصادی نیست، بلکه بخشی از راهبرد کلان این کشور برای حفظ انعطاف‌پذیری صادرات نفت در شرایط بحران‌های منطقه‌ای محسوب می‌شود.
هدف قرار گرفتن ایستگاه‌های پمپاژ این مسیر می‌تواند اهمیت حفاظت از نقاط حساس شبکه انتقال انرژی را یادآوری کند؛ چراکه اختلال در هر یک از حلقه‌های حیاتی چنین شبکه‌ای، بالقوه می‌تواند بر ظرفیت انتقال نفت اثر بگذارد.
معادله بازدارندگی در منطقه پیچیده‌تر می‌شود
اعلام این دو عملیات در شرایطی صورت گرفته که زیرساخت‌های حیاتی کشورهای منطقه بیش از گذشته در معرض تهدیدات پهپادی و موشکی قرار گرفته‌اند. تجربه سال‌های گذشته نیز نشان داده است که تأسیسات نفتی و مراکز راهبردی، صرفاً با برخورداری از اهمیت اقتصادی یا نظامی، از تهدیدات نامتقارن مصون نخواهند بود.
با این حال، درباره میزان خسارات واردشده به فرودگاه ملک خالد و ایستگاه پمپاژ شماره ۳، همچنین تأثیر احتمالی این حملات بر فعالیت آنها، اطلاعات مستقلی در دست نیست و ادعای اصابت اعلام‌شده از سوی سخنگوی نیروهای مسلح یمن به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری درباره میزان خسارات کافی نیست.
در مجموع، هدف قرار گرفتن هم‌زمان دو زیرساخت مهم عربستان، بار دیگر نشان می‌دهد که امنیت انرژی و حمل‌ونقل هوایی در غرب آسیا به یکی از محورهای اصلی معادلات امنیتی تبدیل شده است؛ معادلاتی که در آن، حتی تأسیسات دور از خطوط مقدم نیز می‌توانند در معرض تهدید قرار گیرند.
