کریس مورفی در گفتوگو با شبکه سیبیاس نیوز، وضعیت جنگ علیه ایران را نگرانکننده توصیف کرد و گفت: «آنچه در میدان دیدم، جنگی است که در حال خارج شدن از کنترل است.»
این سناتور آمریکایی با انتقاد از عملکرد دولت دونالد ترامپ افزود که دولت در مدیریت جنگ کاملاً ناتوان است. از نگاه مورفی، ورود واشنگتن به درگیریهای تازه با انصارالله یمن، در کنار جنگ با ایران، نهتنها به مهار بحران کمکی نمیکند، بلکه خطر گسترش جنگ به جبهههای جدید و افزایش بیثباتی در منطقه را بیشتر خواهد کرد.
اهمیت این اظهارات در آن است که انتقادها تنها به هزینههای مالی جنگ محدود نمیشود؛ بلکه اصل راهبرد نظامی دولت آمریکا و توانایی آن برای کنترل پیامدهای درگیری را نیز زیر سؤال میبرد. هنگامی که یک سناتور آمریکایی از خارج شدن جنگ از کنترل سخن میگوید، این پرسش جدی مطرح میشود که واشنگتن تا چه اندازه برای پیامدهای تصمیمهای نظامی خود آماده بوده است.
خسارت به پایگاههای آمریکا؛ چرا کنگره از واقعیت میدان دور مانده است؟
یکی از محورهای مهم انتقاد مورفی، خسارتهای واردشده به پایگاههای نظامی آمریکا در بحرین و قطر است. او مدعی شد که اعضای کنگره اجازه دسترسی به این تأسیسات را نداشتهاند و این محدودیت با هدف جلوگیری از آشکار شدن ابعاد واقعی خسارتهای جنگ اعمال شده است.
مورفی در توضیح این وضعیت، از تلاش برای پنهان کردن هزینههای جنگ و پیامدهای آن برای منطقه سخن گفت. او همچنین روز جمعه در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرده بود که در جریان سفر اخیر خود به منطقه، برای نخستینبار طی ۲۰ سال حضورش در کنگره، از ورود به یک تأسیسات نظامی آمریکا و حتی دیدار با فرماندهان نظامی جلوگیری شده است.
به گفته این سناتور، دستور جلوگیری از این بازدید از سوی پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، صادر شده است. با این حال، ادعای پنهانکاری درباره خسارتها و انگیزههای مطرحشده برای جلوگیری از بازدید کنگره، نیازمند بررسی مستقل است و نمیتوان آن را بدون شواهد تکمیلی، واقعیتی اثباتشده تلقی کرد.
با وجود این ملاحظه، اصل اختلاف بر سر دسترسی نمایندگان کنگره به تأسیسات نظامی، پرسش مهمی درباره نظارت نهاد قانونگذار بر عملکرد دولت در زمان جنگ ایجاد میکند؛ بهویژه هنگامی که تصمیمهای نظامی میتوانند هزینههای سنگینی بر بودجه عمومی و امنیت نیروهای آمریکایی تحمیل کنند.
گسترش جنگ به یمن؛ افزایش هزینههای نظامی آمریکا
هشدار مورفی درباره ورود دوباره آمریکا به درگیری با انصارالله یمن، به یکی از حساسترین ابعاد بحران منطقهای اشاره دارد. گسترش جنگ از یک جبهه به چند جبهه، میتواند نیاز واشنگتن به اعزام نیرو، تقویت سامانههای دفاعی، تأمین مهمات و حفاظت از پایگاههای منطقهای را افزایش دهد.
در چنین شرایطی، هزینه جنگ تنها به مخارج مستقیم عملیات نظامی محدود نمیشود. فشار بر زنجیره تأمین تسلیحات، افزایش هزینه حفاظت از نیروها و تأسیسات، اختلال احتمالی در بازار انرژی و تشدید نااطمینانی اقتصادی نیز میتواند دامنه پیامدهای جنگ را گستردهتر کند.
از سوی دیگر، گسترش درگیریها لزوماً به معنای افزایش توان آمریکا برای کنترل بحران نیست. هر جبهه جدید، مجموعهای از محاسبات نظامی و سیاسی متفاوت را به واشنگتن تحمیل میکند و احتمال بروز خطای محاسباتی را بالا میبرد. این همان نگرانیای است که در اظهارات مورفی درباره خطرناکتر شدن وضعیت منطقه دیده میشود.
شکاف در واشنگتن بر سر جنگ؛ هزینههای سیاسی تصمیمهای ترامپ
انتقادهای مورفی را باید در چارچوب اختلافات داخلی آمریکا بر سر نحوه مدیریت جنگ نیز بررسی کرد. دولت ترامپ برای توجیه تصمیمهای نظامی خود، ناگزیر است درباره اهداف عملیات، میزان خسارتها و چشمانداز پایان درگیری توضیح دهد؛ اما هرچه جنگ طولانیتر شود و جبهههای بیشتری را درگیر کند، پاسخگویی به این پرسشها دشوارتر خواهد شد.
ممانعت ادعایی از بازدید یک سناتور از تأسیسات نظامی، در صورت تأیید، میتواند به تشدید بیاعتمادی میان دولت و بخشی از کنگره منجر شود. مسئله صرفاً اختلاف بر سر یک بازدید نیست؛ بلکه موضوع اصلی، حق نظارت نمایندگان منتخب مردم بر تصمیمهایی است که جان نظامیان آمریکایی، منابع مالی عمومی و امنیت منطقهای را تحت تأثیر قرار میدهد.
در عین حال، انتقاد یک سناتور بهتنهایی برای نتیجهگیری درباره شکست نظامی آمریکا کافی نیست. ارزیابی دقیق عملکرد واشنگتن به اطلاعات قابل راستیآزمایی درباره اهداف اعلامشده، خسارتهای واقعی، هزینههای عملیات و دستاوردهای نظامی نیاز دارد. با این حال، شدت انتقادهای مطرحشده نشان میدهد که مدیریت جنگ به موضوعی مناقشهبرانگیز در سیاست داخلی آمریکا تبدیل شده است.
جنگ علیه ایران؛ وقتی پیامدهای منطقهای از محاسبات واشنگتن فراتر میرود
مجموعه اظهارات مورفی، از نگرانی درباره گسترش جنگ تا انتقاد از محدودیت نظارت کنگره، تصویری از فشارهای سیاسی و نظامی پیش روی دولت ترامپ ارائه میدهد. اگر دامنه درگیریها به یمن و دیگر نقاط منطقه گسترش یابد، واشنگتن با چالش دشوارتری برای مدیریت همزمان جبههها و مهار هزینههای جنگ مواجه خواهد شد.
برای ایران نیز تحولات منطقهای صرفاً به میدان نبرد محدود نمیشود؛ امنیت منطقه، حضور نظامی آمریکا، وضعیت پایگاههای آن کشور و پیامدهای اقتصادی جنگ، همگی بخشی از معادله گستردهتری هستند که آینده بحران را شکل میدهند.
جمعبندی: انتقادهای کریس مورفی، بهویژه درباره خارج شدن جنگ از کنترل و محدود شدن دسترسی کنگره به تأسیسات نظامی، نشانهای از افزایش حساسیتها در داخل آمریکا نسبت به پیامدهای جنگ علیه ایران است. با این حال، اثبات ادعای پنهانکاری یا ارزیابی نهایی از میزان خسارتها به شواهد مستقل نیاز دارد. پرسش اساسی این است که آیا دولت ترامپ میتواند اهداف نظامی خود را بدون گسترش بیشتر جنگ و تحمیل هزینههای فزاینده محقق کند، یا آنکه ورود به جبهههای جدید، بحران را پیچیدهتر و کنترل پیامدهای آن را دشوارتر خواهد کرد؟