کریس مورفی، عضو کمیته‌های روابط خارجی و تخصیص بودجه سنای آمریکا، پس از سفر به عربستان سعودی و قطر اعلام کرد خسارات واردشده به سفارت آمریکا در ریاض بسیار گسترده‌تر از چیزی است که تاکنون به اطلاع افکار عمومی رسیده است.
این سناتور دموکرات ایالت کنتیکت گفت دو پهپاد که بامداد سوم مارس به محوطه سفارت آمریکا در ریاض اصابت کردند، به چندین طبقه ساختمان آسیب رساندند و بخشی از فضای اداری سفارت را از چرخه استفاده خارج کردند. به گفته او، این حمله بخشی از ساختمان را هدف قرار داد که شمار زیادی از کارکنان در آن حضور دارند.
مورفی با اشاره به احتمال تلفات انسانی بیشتر در صورت وقوع حمله در ساعات کاری گفت: «اگر آن حمله در طول روز اتفاق افتاده بود، بدون شک شمار زیادی از آمریکایی‌ها کشته می‌شدند.»
این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که وزارت دفاع عربستان سعودی در نخستین واکنش‌ها، خسارات سفارت را جزئی توصیف کرده بود. اختلاف میان این روایت و آنچه مورفی مدعی است از نزدیک مشاهده کرده، پرسش‌هایی درباره میزان واقعی آسیب‌ها و نحوه اطلاع‌رسانی درباره پیامدهای حملات مطرح می‌کند.
البته بخشی از خسارات، به گفته این سناتور، به دلیل برنامه انتقال سفارت به محل جدید تعمیر نخواهد شد؛ موضوعی که ارزیابی هزینه نهایی بازسازی را پیچیده‌تر می‌کند.
پنتاگون چرا مانع بازدید سناتور آمریکایی از العدید شد؟
بخش مهم‌تر انتقادهای مورفی به محدودیت‌هایی بازمی‌گردد که وزارت دفاع آمریکا برای بازدید او از تأسیسات نظامی این کشور در قطر اعمال کرده است.
او اعلام کرد چند هفته پیش از سفر، درخواست کتبی خود را برای بازدید از پایگاه هوایی العدید ارائه کرده و موضوع را با دریاسالار برد کوپر، فرمانده فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، نیز در میان گذاشته بود. با این حال، پس از ورود به منطقه به او اطلاع داده شد که اجازه ورود به پایگاه را ندارد و امکان گفت‌وگو با فرماندهان نظامی نیز برایش فراهم نخواهد شد.
یک مقام ارشد پنتاگون در واکنش به این انتقادها به روزنامه گاردین گفت دفتر مورفی پیش از سفر در جریان قرار گرفته بود که وزارت دفاع از ورود او به العدید حمایت نخواهد کرد. به گفته این مقام، تصمیم یادشده بر اساس دستورالعمل سوم مارس پیت هگزث، وزیر جنگ آمریکا، درباره محدودیت‌های سفر در منطقه اتخاذ شده بود.
مورفی این محدودیت‌ها را تلاشی برای دور نگه داشتن نمایندگان کنگره از پیامدهای جنگ دانست و هگزث را متهم کرد که می‌خواهد هزینه‌ها و آثار جنگ را از مردم آمریکا پنهان کند.
این اختلاف، فراتر از یک مناقشه بر سر بازدید از یک پایگاه نظامی است. کنگره آمریکا در کنار نقش خود در تأمین بودجه نیروهای مسلح، وظیفه نظارت بر عملکرد دولت و هزینه‌های نظامی را نیز بر عهده دارد. محدود شدن دسترسی یک سناتور به اطلاعات میدانی، به‌ویژه در شرایط جنگی، می‌تواند اختلاف بر سر حدود اختیارات دولت و حق نظارتی کنگره را تشدید کند.
آسیب به تأسیسات گازی قطر؛ پیامد اقتصادی جنگ طولانی‌تر می‌شود
مورفی در بخش دیگری از سفر خود از تأسیسات گازی راس‌لفان در قطر بازدید کرد؛ مجموعه‌ای راهبردی در صنعت گاز این کشور که به گفته او، حملات پهپادی ایران در آغاز جنگ به توقف تولید گاز طبیعی مایع‌شده در آن منجر شده است.
این سناتور اعلام کرد حدود ۱۷ درصد از صادرات قطر تحت تأثیر این خسارات قرار گرفته و تعمیر آسیب‌ها ممکن است دست‌کم سه سال زمان ببرد. او همچنین از کاهش چشمگیر رفت‌وآمد نفتکش‌های حامل گاز طبیعی مایع‌شده در بندر این مجموعه خبر داد.
به گفته مورفی، در زمان بازدید او تنها یک نفتکش ویژه حمل گاز در بندر حضور داشت؛ در حالی که تعداد معمول این شناورها حدود شش فروند بود. او همچنین مدعی شد شمار نفتکش‌هایی که روزانه از بندر خارج می‌شوند، از حدود ۱۰ فروند پیش از جنگ به نزدیک یک فروند کاهش یافته است.
اگر این ارزیابی‌ها تأیید شود، پیامدهای جنگ از خسارات مستقیم نظامی فراتر رفته و زیرساخت‌های انرژی، صادرات گاز و زنجیره تأمین منطقه را نیز دربر گرفته است. طولانی شدن تعمیرات تأسیسات راهبردی می‌تواند آثار اقتصادی درازمدتی برای قطر و بازار جهانی انرژی به همراه داشته باشد.
جنگ ایران به موضوعی برای مناقشه داخلی در واشنگتن تبدیل شده است
اظهارات مورفی نشان می‌دهد که پیامدهای جنگ با ایران، علاوه بر میدان نظامی و زیرساخت‌های انرژی منطقه، به یکی از محورهای اختلاف سیاسی در داخل آمریکا نیز تبدیل شده است.
از یک سو، دولت آمریکا با استناد به محدودیت‌های امنیتی و دستورالعمل‌های نظامی، دسترسی به برخی تأسیسات را محدود کرده است؛ از سوی دیگر، منتقدان دموکرات این رویکرد را مانعی در برابر نظارت کنگره و اطلاع‌رسانی درباره هزینه‌های جنگ می‌دانند.
مورفی با انتقاد از عملکرد دولت گفت رفتار پنتاگون به معنای بی‌اعتنایی به کنگره است. او همچنین با اشاره به احتمال تغییر توازن قدرت در انتخابات آینده کنگره تأکید کرد که پایان دادن به جنگ باید در اولویت قرار گیرد.
در مجموع، آنچه از روایت این سناتور برمی‌آید، تنها اختلاف بر سر میزان خسارات چند حمله نیست؛ مسئله اصلی، میزان دسترسی نهادهای نظارتی آمریکا به اطلاعات جنگ و امکان ارزیابی مستقل هزینه‌های انسانی، نظامی و اقتصادی آن است. با این حال، برای داوری قطعی درباره ابعاد خسارات و میزان پنهان‌کاری ادعاشده، انتشار اطلاعات مستقل و قابل راستی‌آزمایی از سوی نهادهای مسئول ضروری است.
