گمرک ایران در دستورالعملی جدید، شرایط خروج فیزیکی خودروهای وارداتی ایرانیان مقیم خارج از کشور را پیش از تعیین ارزش قطعی مشخص کرد. این تصمیم با هدف مدیریت رسوب خودروها در بنادر و اماکن گمرکی و در عین حال حفظ نظارت بر ارزش‌گذاری و دریافت حقوق قانونی دولت اتخاذ شده است.
پیش از این، گمرک اعلام کرده بود ارسال اطلاعات اظهارنامه این خودروها به پلیس راهور به تعیین ارزش پایه و ایجاد شناسه در بانک اطلاعات ارزش گمرکی (TSC) وابسته است. اکنون با ابلاغ دستورالعمل تکمیلی، ترخیص خودروهای فاقد این شناسه تا اعلام نظر نهایی کارگروه تخصصی، تحت شرایط مشخصی امکان‌پذیر شده است.
هفت شرط گمرک برای ترخیص خودروها
بر اساس دستورالعمل معاونت امور گمرکی، در صورتی که مالک خودرو پیش از اعلام نظر کارگروه درخواست ترخیص داشته باشد، گمرک باید پیش از انجام مراحل خروج، تعهد رسمی او را برای پرداخت مابه‌التفاوت احتمالی حقوق ورودی دریافت کند. این مبلغ در صورت تعیین ارزش بالاتر از سوی کارگروه، باید پس از ابلاغ مطالبه پرداخت شود.
همچنین برای این پرونده‌ها در سامانه جامع امور گمرکی هشدار سیستمی قرمزرنگ درج می‌شود. در این هشدار تأکید خواهد شد که شماره‌گذاری خودرو منوط به تعیین ارزش نهایی، وصول مابه‌التفاوت حقوق ورودی از سوی گمرک اجرایی و صدور برگه ختم پرونده است.
خروج خودروها با نظارت پلیس امنیت اقتصادی
طبق ضوابط جدید، ثبت بیجک در سامانه پنجره واحد تجارت فرامرزی (EPL) و تأیید سفر خروج در سامانه IRICS برای این خودروها ممنوع اعلام شده است.
خروج خودرو از اماکن گمرکی تنها از طریق مکاتبات اداری و هماهنگی رسمی با پلیس امنیت اقتصادی فراجا انجام می‌شود تا انتقال خودرو به انبار مالک تحت نظارت قرار گیرد.
گمرکات اجرایی همچنین موظف شده‌اند مشخصات دقیق خودروهای مشمول این دستورالعمل را برای پیگیری و تعیین ارزش به دفتر تعیین ارزش ارسال کنند.
تعیین تکلیف خودروهای ترخیص‌شده قبلی
این دستورالعمل خودروهایی را نیز در بر می‌گیرد که پیش‌تر بر اساس همین مصوبه ترخیص شده‌اند، اما شناسه ارزش TSC ندارند.
بر اساس بخشنامه، گمرک باید برای این پرونده‌ها اقدامات لازم درباره قطع مرور زمان قانونی را انجام دهد و در صورت لزوم، مطالبه‌نامه کسر دریافتی برای مالکان صادر کند.
شماره‌گذاری پس از تعیین ارزش و پرداخت بدهی
شماره‌گذاری خودروهای مشمول این ضوابط تا زمانی که کارگروه وزارت صنعت، معدن و تجارت ارزش نهایی آن‌ها را تعیین و شناسه TSC ثبت کند، امکان‌پذیر نخواهد بود.
پس از تعیین ارزش، گمرک مابه‌التفاوت حقوق ورودی و عوارض مربوط را دریافت می‌کند. در ادامه، با تکمیل پرونده و صدور اعلام ختم آن، تأییدیه نهایی خروج صادر و اطلاعات لازم از طریق گواهی مدیر یا معاون گمرک اجرایی روی اظهارنامه به پلیس راهور اعلام می‌شود.
به این ترتیب، خروج فیزیکی خودرو از گمرک لزوماً به معنای امکان شماره‌گذاری و استفاده از آن نیست و مالکان باید مراحل ارزش‌گذاری، پرداخت مبالغ احتمالی و تکمیل پرونده را نیز پشت سر بگذارند.
