سیاست افزایش پلکانی معکوس با این هدف طراحی شده است که حقوق‌بگیرانی که دریافتی کمتری دارند، از درصد افزایش بیشتری برخوردار شوند. در این روش، برخلاف افزایش یکسان درصدی، میزان رشد حقوق متناسب با سطح دریافتی افراد متفاوت خواهد بود.
بر اساس توضیحات منتشرشده درباره فرمول افزایش حقوق سال ۱۴۰۵، این افزایش از دو بخش تشکیل شده است: افزایش ۲۰ درصدی ضریب حقوق و اضافه شدن مبلغ ثابت به دریافتی مشمولان. ترکیب این دو عامل باعث می‌شود سهم مبلغ ثابت در حقوق‌های پایین‌تر بیشتر باشد و در نتیجه درصد افزایش نهایی برای این گروه‌ها به سطح بالاتری برسد.
حداقل و حداکثر افزایش حقوق در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
بر اساس توضیحات ارائه‌شده درباره مصوبه بودجه، دامنه افزایش حقوق پلکانی معکوس بین ۲۰ تا ۴۳ درصد در نظر گرفته شده است. به این ترتیب، حقوق‌بگیرانی که دریافتی کمتری دارند، درصد افزایش بیشتری دریافت می‌کنند و با بالاتر رفتن سطح حقوق، درصد رشد کاهش می‌یابد.
مجتبی یوسفی، سخنگوی کمیسیون تلفیق بودجه، پیش‌تر اعلام کرده بود افرادی که حقوق کمتر از ۲۰ میلیون تومان دریافت می‌کنند، در دامنه افزایش بالاتر قرار می‌گیرند و میزان افزایش برای حقوق‌های بالاتر به‌تدریج کاهش پیدا می‌کند.
فرمول افزایش حقوق کارمندان در سال ۱۴۰۵
طبق فرمول اعلام‌شده برای افزایش حقوق کارکنان دولت، دو مؤلفه اصلی در محاسبه دریافتی لحاظ شده است:
-
افزایش ۲۰ درصدی ضریب حقوق.
-
پرداخت مبلغ ثابت معادل ۴۴۰۰ امتیاز که ارزش ریالی آن بر اساس ضریب حقوق سال ۱۴۰۵ محاسبه می‌شود.
بر اساس محاسبات منتشرشده، مبلغ این بخش ثابت حدود ۳ میلیون و ۵۹ هزار و ۷۰۰ تومان است.
ترکیب افزایش درصدی و مبلغ ثابت باعث می‌شود کارکنانی که حقوق پایه پایین‌تری دارند، از رشد درصدی بیشتری برخوردار شوند. در نتیجه، افزایش حقوق صرفاً به معنای اضافه شدن ۲۰ درصد به حقوق سال گذشته نیست.
افزایش حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ چگونه خواهد بود؟
بازنشستگان صندوق‌های کشوری و لشکری نیز در چارچوب مصوبات حقوقی سال ۱۴۰۵ مشمول افزایش حقوق شده‌اند.
بر اساس تصویب‌نامه هیئت وزیران، حقوق بازنشستگان، وظیفه‌بگیران و مشترکان صندوق‌های بازنشستگی کشوری و لشکری و سایر صندوق‌های وابسته به دستگاه‌های اجرایی، ۲۰ درصد نسبت به آخرین حکم حقوقی سال ۱۴۰۴ افزایش یافته است.
علاوه بر این، برای بازنشستگان مشمول، مبلغی معادل ۹۰ درصد امتیاز فوق‌العاده خاص کارکنان در نظر گرفته شده که ارزش ریالی آن ۲ میلیون و ۷۵۴ هزار تومان است.
همچنین اجرای مرحله جدید متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان نیز در چارچوب اعتبارات مصوب پیش‌بینی شده است. بنابراین محاسبه افزایش دریافتی بازنشستگان تنها بر اساس یک درصد ثابت انجام نمی‌شود و باید فوق‌العاده‌ها و متناسب‌سازی نیز در نظر گرفته شوند.
حقوق کارمندان با افزایش پلکانی چقدر می‌شود؟
برای درک بهتر تأثیر افزایش حقوق، می‌توان چند نمونه از دریافتی‌های مختلف را بررسی کرد. ارقام زیر صرفاً نمونه محاسباتی بر اساس درصدهای اعلام‌شده هستند و حکم قطعی حقوق افراد محسوب نمی‌شوند.
|
حقوق قبلی |
افزایش فرضی |
حقوق جدید |
|---|---|---|
|
۱۳ میلیون تومان |
۴۳ درصد |
۱۸ میلیون و ۵۹۰ هزار تومان |
|
۲۰ میلیون تومان |
۳۵ درصد |
۲۷ میلیون تومان |
|
۲۷ میلیون تومان |
۳۱ درصد |
۳۵ میلیون و ۳۷۰ هزار تومان |
|
۴۰ میلیون تومان |
۲۷ درصد |
۵۰ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان |
|
۵۰ میلیون تومان |
۲۳ درصد |
۶۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان |
نکته مهم این است که درصدهای جدول برای نمایش اثر پلکانی افزایش حقوق انتخاب شده‌اند و نباید آنها را درصدهای قطعی و یکسان برای همه کارکنان تلقی کرد.
آیا افزایش حقوق ۴۳ درصدی شامل همه کارمندان و بازنشستگان می‌شود؟
خیر. افزایش ۴۳ درصدی به‌عنوان بالاترین میزان افزایش در الگوی پلکانی معکوس مطرح شده و قرار نیست تمام حقوق‌بگیران این میزان افزایش را دریافت کنند.
در این شیوه، حقوق‌های پایین‌تر از درصد افزایش بیشتری برخوردار می‌شوند و برای دریافتی‌های بالاتر، درصد افزایش کاهش پیدا می‌کند.
همچنین باید میان کارکنان دولت، کارگران مشمول قانون کار و بازنشستگان تأمین اجتماعی تفاوت قائل شد؛ زیرا مقررات افزایش حقوق این گروه‌ها یکسان نیست. تصویب‌نامه ضریب حقوق سال ۱۴۰۵ نیز تصریح می‌کند که افزایش حقوق کارکنان مشمول قانون کار دستگاه‌های اجرایی تابع مقررات قانون کار خواهد بود.
هدف از اجرای طرح افزایش حقوق پلکانی معکوس چیست؟
یکی از مهم‌ترین اهداف این شیوه، کاهش فاصله دریافتی میان حقوق‌بگیران و حمایت بیشتر از اقشار دارای درآمد پایین است.
در شرایطی که افزایش هزینه‌های زندگی و تورم فشار بیشتری بر خانوارهای کم‌درآمد وارد می‌کند، افزایش درصدی بیشتر برای حقوق‌های پایین می‌تواند بخشی از این فشار را جبران کند.
از سوی دیگر، پرداخت مبلغ ثابت در کنار افزایش ضریب حقوق باعث می‌شود میزان افزایش ریالی برای حقوق‌بگیران مختلف متفاوت باشد و اثر حمایتی بیشتری برای گروه‌های دارای دریافتی پایین‌تر ایجاد شود.
جمع‌بندی؛ افزایش حقوق ۱۴۰۵ به چه کسانی بیشتر می‌رسد؟
بر اساس فرمول افزایش حقوق سال ۱۴۰۵، حقوق‌بگیران کم‌درآمد در مقایسه با افراد دارای دریافتی بالاتر از درصد رشد بیشتری برخوردار می‌شوند. دامنه ۲۰ تا ۴۳ درصد به‌عنوان الگوی پلکانی معکوس مطرح شده و در فرمول پرداخت کارکنان دولت نیز افزایش ۲۰ درصدی ضریب حقوق به همراه مبلغ ثابت پیش‌بینی شده است.
برای بازنشستگان نیز افزایش ۲۰ درصدی حقوق، فوق‌العاده خاص و ادامه متناسب‌سازی در محاسبات حقوقی لحاظ شده است.
بنابراین میزان افزایش واقعی دریافتی هر فرد به حقوق پایه، صندوق بازنشستگی، نوع استخدام و مزایای مندرج در حکم حقوقی بستگی دارد.
