مهرداد همتی
-
تنگه هرمز؛ ترمز دستی راهبرد آمریکا و انتخابات ترامپ
تنگه هرمز حالا از یک گذرگاه حیاتی انرژی به یکی از مهم‌ترین اهرم‌های راهبردی در معادله تقابل ایران و آمریکا تبدیل شده است؛ جایی که برتری نظامی واشنگتن لزوماً به پیروزی سیاسی منجر نمی‌شود و تداوم بحران می‌تواند هزینه‌های اقتصادی و انتخاباتی سنگینی برای دولت ترامپ ایجاد کند. در این میان، جمهوری اسلامی ایران با حفظ توان بازدارندگی و ابتکار عمل، تلاش کرده است معادله‌ای را شکل دهد که در آن، هزینه ادامه جنگ برای آمریکا به عاملی برای تغییر محاسبات خود واشنگتن تبدیل شود.
-
ترکیب «خیابان و میدان»؛ چرا راهبرد فشار به شکست می‌انجامد؟
در جنگ‌های ترکیبی امروز، فشار علیه یک کشور تنها از مسیر حمله نظامی دنبال نمی‌شود؛ بلکه اقتصاد، معیشت، رسانه و افکار عمومی نیز همزمان به میدان نبرد تبدیل می‌شوند. در چنین شرایطی، عبور از فشار خارجی نیازمند پیوند میان «خیابان و میدان» است؛ یعنی تقویت همزمان سرمایه اجتماعی و تاب‌آوری اقتصادی در داخل با حفظ توان دفاعی و بازدارندگی در برابر تهدیدهای خارجی. تجربه نشان می‌دهد هرچه این دو مؤلفه هماهنگ‌تر عمل کنند، هزینه‌های راهبرد فشار برای دشمن افزایش یافته و امکان تحقق اهداف آن کاهش می‌یابد.
-
بنزین؛ آزمون تاب‌آوری اجتماعی
اصلاح ناترازی بنزین و مدیریت مصرف، ضرورتی انکارناپذیر است، اما افزایش قیمت نمی‌تواند بدون درنظرگرفتن شرایط معیشتی و تبعات اجتماعی، نسخه‌ای ساده برای این بحران باشد. در شرایطی که تورم و کاهش قدرت خرید خانوارها ادامه دارد، هرگونه شوک قیمتی می‌تواند موجی از افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل، تولید و کالاها ایجاد کند؛ از این رو، سیاستگذار باید میان کاهش ناترازی انرژی و حفظ تاب‌آوری اجتماعی، تعادلی هوشمندانه برقرار کند.
-
اسرائیل با بیانیه متوقف نمی‌شود؛ منطقه باید متحد شود
حمله اخیر اسرائیل به پایگاه ابوالظهور در شمال‌غرب سوریه، بار دیگر بحث درباره تداوم اقدامات نظامی تل‌آویو و بی‌اعتنایی آن به حاکمیت کشورهای منطقه را به صدر تحولات خاورمیانه بازگردانده است. هرچند ۱۲ کشور عربی و اسلامی در واکنش به این حمله بیانیه مشترک صادر کردند، اما تجربه سال‌های اخیر نشان داده است که محکومیت‌های دیپلماتیک بدون پشتوانه اقدام جمعی و اراده سیاسی، برای تغییر رفتار اسرائیل کافی نیست؛ مسئله‌ای که ضرورت شکل‌گیری یک نظم امنیتی مستقل و مبتنی بر همکاری کشورهای منطقه را بیش از پیش برجسته می‌کند.