روزنامه واشنگتنپست در گزارشی به پیامدهای پیروزی دموکراتها بر روابط واشنگتن با متحدان عربی خود پرداخته و نوشته است دولتهای حاشیه خلیجفارس خود را برای موجی از پرسشها و تحقیقات احتمالی درباره ارتباطات مالی با ترامپ، اعضای دولت او و خانوادهاش آماده میکنند.
بر اساس این گزارش، دموکراتهای کنگره به دولتهای عربستان، امارات و قطر درباره تحقیقات پیشرو هشدار دادهاند. محور اصلی این بررسیها احتمالاً معاملات املاک و مستغلات، سرمایهگذاریهای کلان و دیگر مبادلات مالی خواهد بود؛ از جمله واگذاری یک هواپیمای لوکس ۴۰۰ میلیون دلاری از سوی قطر به دولت ترامپ.
هشدار دموکراتها به ریاض، ابوظبی و دوحه
واشنگتنپست به نقل از مقامهای مطلع در واشنگتن و دیپلماتهای مستقر در کشورهای عربی گزارش داده است که دموکراتها از این دولتها انتظار همکاری در تحقیقات را دارند؛ با این حال، دیپلماتهای منطقهای معتقدند دولتهای عربستان، امارات و قطر احتمالاً تمایلی به ارائه اطلاعات حساس، از جمله پیامها و مکاتبات خصوصی، نخواهند داشت.
این وضعیت میتواند زمینهساز تنش میان کنگره جدید آمریکا و برخی از مهمترین متحدان منطقهای واشنگتن شود. دولتهای خلیجفارس تاکنون از شفافیت معاملات خود با دولت ترامپ دفاع کرده و اتهام تلاش برای جلب نظر کاخ سفید از طریق سرمایهگذاری یا هدیه را رد کردهاند.
با این حال، دموکراتها میتوانند از اختیارات نظارتی کنگره برای بررسی ارتباط میان منافع تجاری خانواده ترامپ و تصمیمهای دولت آمریکا استفاده کنند؛ موضوعی که احتمالاً بر روابط سیاسی و امنیتی واشنگتن با کشورهای منطقه نیز سایه خواهد انداخت.
سرمایهگذاری ۵۰۰ میلیون دلاری امارات در شرکت رمزارزی ترامپ
یکی از مهمترین محورهای احتمالی تحقیقات، سرمایهگذاری مرتبط با امارات در شرکت رمزارزی «ورلد لیبرتی فایننشال» است؛ شرکتی که پسران دونالد ترامپ و زک ویتکاف، فرزند استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دولت آمریکا، در تأسیس آن نقش داشتهاند.
بر اساس گزارش واشنگتنپست، نهادی مرتبط با شیخ طحنون بن زاید آل نهیان، از مقامهای ارشد خاندان حاکم امارات، سهمی به ارزش ۵۰۰ میلیون دلار در این شرکت خریداری کرده است. این معامله در شرایطی انجام شد که امارات در ادامه به دسترسی به تراشههای پیشرفته آمریکایی دست یافت.
الیزابت وارن، سناتور دموکرات، پیشتر این سرمایهگذاری را مصداق فساد توصیف کرده بود. اکنون دموکراتها قصد دارند بررسی کنند که آیا میان این روابط مالی و تصمیمهای دولت آمریکا ارتباطی وجود داشته است یا خیر.
سرمایهگذاری عربستان در شرکت جرد کوشنر
عربستان سعودی نیز یکی دیگر از محورهای مهم این بررسیهاست. صندوق سرمایهگذاری عمومی این کشور در سال ۲۰۲۱، دو میلیارد دلار در شرکت سرمایهگذاری «افینیتی پارتنرز» متعلق به جرد کوشنر، داماد ترامپ، سرمایهگذاری کرد.
به نوشته واشنگتنپست، پس از بازگشت ترامپ به کاخ سفید، فعالیتهای تجاری خانواده او در عربستان نیز گسترش یافته است. از جمله این طرحها میتوان به برنامه ساخت برج ترامپ، پروژه یک میلیارد دلاری ترامپ پلازا در جده و احداث دو مجموعه مسکونی لوکس در ریاض اشاره کرد.
توافق دولت ترامپ با عربستان برای همکاری در ساخت نیروگاههای هستهای با فناوری آمریکایی نیز از دیگر موضوعاتی است که ممکن است مورد بررسی قرار گیرد. این توافق در ماه ژوئیه امضا شد و به ریاض امکان توسعه برنامه هستهای غیرنظامی با فناوری آمریکا را میدهد؛ موضوعی که با توجه به حساسیتهای مربوط به غنیسازی سوخت هستهای، با مخالفتهایی در کنگره روبهرو شده است.
جت ۴۰۰ میلیون دلاری قطر؛ هدیهای که به پرونده سیاسی تبدیل شد
قطر نیز به دلیل ماجرای واگذاری یک فروند هواپیمای لوکس بوئینگ ۷۴۷-۸ به دولت ترامپ، در فهرست موضوعات مورد توجه دموکراتها قرار دارد.
بر اساس گزارش واشنگتنپست، پس از آنکه دولت ترامپ ابتدا درباره خرید این هواپیما ابراز تمایل کرد، قطر با واگذاری آن بهعنوان هدیه موافقت کرد. این اقدام با واکنش انتقادی شماری از قانونگذاران دموکرات روبهرو شد و آنان آن را مصداق رشوهخواری دانستند.
در همان مقطع، گروهی از نمایندگان دموکرات طرحی را برای جلوگیری از فروش یک میلیارد و ۹۰۰ میلیون دلار تسلیحات آمریکایی به قطر مطرح کردند. اکنون این هواپیما نیز میتواند یکی از محورهای بررسی ارتباطات مالی دولت ترامپ با متحدان منطقهای آمریکا باشد.
اهرم کنگره برای فشار بر متحدان منطقهای آمریکا
کریس مورفی، سناتور دموکرات، که در ماه اکتبر به کشورهای حاشیه خلیجفارس سفر کرده بود، اعلام کرده است نگرانیهای خود درباره این روابط مالی را مستقیماً با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، و تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، در میان گذاشته است.
او با انتقاد از آنچه فساد در سیاست خارجی آمریکا خوانده، نسبت به پیامدهای گسترش پیوندهای مالی میان مقامهای منطقه و نزدیکان رئیسجمهور آمریکا هشدار داده است.
البته اختیار احضاریه کنگره آمریکا بهطور مستقیم شامل دولتهای خارجی نمیشود؛ اما قانونگذاران میتوانند از ابزارهای دیگری که در اختیار دارند، از جمله نظارت بر فروش تسلیحات و کمکهای امنیتی، برای اعمال فشار استفاده کنند.
به گفته دستیاران کنگره که با واشنگتنپست گفتوگو کردهاند، دموکراتها ممکن است در صورت مشاهده ارتباط میان معاملات مالی و تصمیمهای سیاسی، در همکاریهای امنیتی با برخی کشورها تجدیدنظر کنند یا با فروش تسلیحات به آنها مخالفت کنند.
آزمونی تازه برای روابط واشنگتن و پادشاهیهای خلیجفارس
تحقیقات احتمالی کنگره در شرایطی مطرح میشود که روابط آمریکا با کشورهای عربی خلیجفارس از نظر امنیتی و اقتصادی اهمیت بالایی دارد. همزمانی این تحولات با ادامه جنگ ایران و فشارهای امنیتی منطقه نیز حساسیت موضوع را افزایش داده است.
با آغاز به کار کنگره جدید در ژانویه، دموکراتها ابزارهای نظارتی گستردهتری برای بررسی معاملات خانواده ترامپ و ارتباط احتمالی آنها با تصمیمهای دولت در اختیار خواهند داشت. با این حال، نتیجه این تحقیقات و میزان تأثیر آن بر روابط واشنگتن با ریاض، ابوظبی و دوحه هنوز مشخص نیست.
آنچه در حال حاضر روشن به نظر میرسد، ورود روابط تجاری خانواده ترامپ با متحدان خاورمیانهای آمریکا به یکی از محورهای مهم تقابل سیاسی در واشنگتن است؛ تقابلی که میتواند در ماههای آینده ابعاد تازهای پیدا کند.