ایران اردیبهشت ۱۴۰۴ از موشک بالستیک «قاسم بصیر» رونمایی کرد. این موشک از پیشران سوخت جامد استفاده میکند و برد آن دستکم ۱۲۰۰ کیلومتر اعلام شده است. با این حال، آنچه بیش از برد، توجهها را به این موشک جلب کرده، سامانه هدایت اپتیکی در مرحله نهایی پرواز است.
هدایت اپتیکی به این معناست که موشک در بخش پایانی مسیر میتواند با استفاده از اطلاعات تصویری، مسیر خود را برای رسیدن دقیقتر به هدف اصلاح کند. همچنین اعلام شده است که قاسم بصیر برای هدایت نهایی به GPS وابسته نیست؛ قابلیتی که در شرایط جنگ الکترونیک میتواند اهمیت ویژهای داشته باشد.
اهمیت دیگر قاسم بصیر به قابلیت مانور و دشوارتر شدن رهگیری آن بازمیگردد. هرچه یک موشک در مرحله پایانی پرواز امکان اصلاح مسیر و مانور بیشتری داشته باشد، پیشبینی مسیر آن برای سامانههای دفاع موشکی دشوارتر میشود. البته این موضوع به معنای عبور قطعی موشک از همه سامانههای دفاعی نیست و عملکرد واقعی آن به عوامل مختلفی وابسته است.
از سوی دیگر، استفاده از سوخت جامد امکان آمادهسازی سریعتر و نگهداری عملیاتی سادهتر را نسبت به بسیاری از موشکهای سوخت مایع فراهم میکند. وزن سرجنگی این موشک نیز حدود ۵۰۰ کیلوگرم اعلام شده است.
در مجموع، اهمیت «قاسم بصیر» صرفاً به برد ۱۲۰۰ کیلومتری آن محدود نمیشود. نقطه اصلی توجه به این موشک، ترکیب برد مناسب با هدایت دقیقتر، استقلال از GPS و قابلیت مانور در مرحله پایانی است؛ مسیری که نشان میدهد توسعه موشکهای ایران بیش از گذشته بر افزایش دقت و پیچیدهتر کردن فرایند رهگیری متمرکز شده است.
با این حال، بخش قابل توجهی از اطلاعات درباره عملکرد واقعی قاسم بصیر بر پایه مشخصات اعلامشده رسمی است و دادههای مستقل درباره دقت، تعداد عملیاتی و عملکرد آن در شرایط رزمی محدود است. بنابراین، ارزیابی نهایی تواناییهای این موشک نیازمند اطلاعات و شواهد میدانی بیشتر است.
