علی دارابی، قائم‌مقام وزیر و معاون میراث‌فرهنگی کشور، در چهارمین نشست شورای اتحادیه میراث فرهنگی آسیا با تأکید بر اهمیت همکاری کشورهای منطقه گفت میراث فرهنگی آسیا حاصل قرن‌ها خلاقیت، دانش و تعامل تاریخی ملت‌هاست و حفاظت از آن به مسئولیتی مشترک فراتر از مرزهای ملی تبدیل شده است.
او با اشاره به نقش بناها، محوطه‌های تاریخی و سنت‌های فرهنگی در حفظ حافظه تاریخی ملت‌ها، صلح، امنیت، همکاری و احترام متقابل را از پیش‌شرط‌های حفاظت مؤثر از این میراث دانست.
دارابی هشدار داد که جنگ‌ها و بحران‌های انسانی علاوه بر تهدید جان انسان‌ها و تخریب زیرساخت‌ها، آثار تاریخی و فرهنگی را نیز در معرض آسیب‌های جبران‌ناپذیر قرار می‌دهند. او با اشاره به کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه درباره حفاظت از اموال فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه تأکید کرد که حفاظت از میراث فرهنگی نباید تنها به دوران صلح محدود شود.
پیشنهاد ایران برای ایجاد سازوکار منطقه‌ای
معاون میراث‌فرهنگی کشور با اشاره به آسیب‌دیدن ۱۴۹ اثر تاریخی و فرهنگی، از جمله چهار اثر ثبت‌شده در فهرست میراث جهانی یونسکو، بر ضرورت تبدیل همبستگی کشورهای آسیایی به اقدامات عملی تأکید کرد.
او سه محور اصلی را برای تقویت همکاری‌های منطقه‌ای پیشنهاد داد: ایجاد سازوکار مشترک حفاظت از میراث فرهنگی در بحران، توسعه همکاری‌های علمی و استفاده از فناوری‌های نوین و تقویت همبستگی و دیپلماسی فرهنگی در آسیا.
دارابی پیشنهاد کرد اتحادیه میراث فرهنگی آسیا با تشکیل کارگروهی تخصصی، چارچوبی عملیاتی برای حفاظت از آثار تاریخی در چهار مرحله پیشگیری، آمادگی، واکنش و بازسازی تدوین کند. ایجاد شبکه‌ای از متخصصان منطقه‌ای در حوزه‌های مرمت، باستان‌شناسی، موزه‌داری و مدیریت بحران نیز از دیگر پیشنهادهای مطرح‌شده بود.
فناوری‌های نوین در خدمت حفاظت از آثار تاریخی
دارابی استفاده از تصویربرداری ماهواره‌ای، سامانه‌های اطلاعات جغرافیایی، اسکن سه‌بعدی، هوش مصنوعی و پایگاه‌های داده مشترک را از ظرفیت‌های مهم برای شناسایی، مستندسازی و پایش آثار تاریخی دانست.
او بر ایجاد شبکه‌ای مشترک برای تبادل دانش و داده‌های تخصصی میان کشورهای عضو تأکید کرد و گفت میراث فرهنگی نباید قربانی منازعات سیاسی و نظامی شود. به گفته او، تبادل متخصصان، اجرای طرح‌های پژوهشی مشترک و حمایت متقابل کشورها می‌تواند زمینه‌ساز همکاری پایدار و تقویت صلح باشد.
معاون میراث‌فرهنگی کشور همچنین آمادگی جمهوری اسلامی ایران را برای توسعه همکاری‌های آموزشی و پژوهشی، تبادل تجربیات تخصصی، مستندسازی دیجیتال و تدوین راهکارهای مشترک حفاظت از میراث فرهنگی در شرایط اضطراری اعلام کرد.
گفت‌وگوی ایران و یونان برای گسترش همکاری‌های فرهنگی
در حاشیه چهارمین اجلاس اتحادیه میراث فرهنگی آسیا، علی دارابی با لیندا مندونی، وزیر فرهنگ یونان، دیدار و درباره گسترش همکاری‌های دوجانبه در زمینه حفاظت از میراث فرهنگی گفت‌وگو کرد.
در این دیدار، با اشاره به پیشینه تاریخی و تمدنی دو کشور، بر توسعه تعاملات فرهنگی، اجرای پروژه‌های مشترک و گسترش فعالیت‌های پژوهشی تأکید شد. دارابی همچنین از وزیر فرهنگ یونان برای سفر به ایران دعوت کرد تا زمینه پیگیری توافق‌ها و تقویت همکاری‌های مشترک فراهم شود.
چهارمین اجلاس اتحادیه میراث فرهنگی آسیا از ۲۵ تا ۲۷ مهرماه در شهر هانگژو چین برگزار می‌شود و تبادل تجربیات کشورهای عضو در زمینه حفاظت از میراث فرهنگی و طبیعی از محورهای اصلی آن است.
