در دو هفته اخیر، مجموعهای از اتهامهای امنیتی و اطلاعاتی علیه ایران در کشورهای غربی مطرح شده که حوزههایی مانند حملات سایبری، جاسوسی و تهدیدهای ادعایی علیه مقامهای آمریکایی را در بر میگیرد. تهران این اتهامها را بیاساس و خصمانه دانسته و رد کرده است.
در همین ارتباط، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس با اشاره به بازگشت سناریوهای موسوم به «پرچم دروغین» (False Flag)، این اقدامات را کارزاری از سوی آنچه «کاسبان خون» خواند، برای پشیمان کردن آمریکاییهای مخالف جنگ علیه ایران و سیاستهای «اول اسرائیل» توصیف کرد.
اما اصطلاح «پرچم دروغین» به چه معناست و اتهامهای اخیر علیه ایران چه مواردی را شامل میشود؟
ادعای توطئه پهپادی علیه ترامپ
یکی از تازهترین موارد، گزارش نشریه «اسرائیل هیوم» در ۱۴ نوامبر است که مدعی شد موساد درباره طرحهایی برای هدف قرار دادن دونالد ترامپ و شماری از مقامهای ارشد آمریکایی با استفاده از پهپادهای انفجاری به سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) هشدار داده است.
در واکنش به این گزارش، مارکوین مولین، وزیر امنیت داخلی آمریکا، چنین تهدیدهایی را «بلندپروازانه» توصیف کرد. همزمان، تدابیر امنیتی در آمریکا افزایش یافت؛ با این حال، گزارش منتشرشده بهتنهایی اثباتکننده دخالت ایران در طرح ادعایی نیست.
اختلال پروازهای آمریکا؛ اتهامی بدون تأیید رسمی
اختلال گسترده در پروازهای آمریکا طی روزهای اخیر نیز به موضوع دیگری برای طرح گمانهزنیها درباره حملات سایبری و دخالت خارجی تبدیل شد. در برخی محافل رسانهای، احتمال ارتباط این اتفاق با تهدیدهای منتسب به ایران مطرح شد.
با این حال، مقامهای آمریکایی از جمله وزیر حملونقل و رئیس اداره هوانوردی فدرال، علت توقف پروازها و هزاران مورد لغو و تأخیر را نقص فنی در روند ارتقای سامانهها و جایگزینی سیمهای مسی با فیبر نوری از سوی پیمانکار اعلام کردند.
این مقامها تأکید کردند که شواهدی از تهدید خارجی یا دخالت ایران در این اختلال به دست نیامده است. بنابراین، ارتباط دادن این اتفاق به ایران در حد گمانهزنیهای اولیه باقی مانده است.
اتهام فرانسه درباره حمله سایبری به ۷۰۰ سوپرمارکت
مورد دیگر به فرانسه مربوط میشود؛ جایی که دولت این کشور هفته گذشته واحد سایبری موسوم به «شهید کاوه» وابسته به سپاه پاسداران را مسئول حمله سایبری در اکتبر ۲۰۲۶ به حدود ۷۰۰ سوپرمارکت دانست.
بر اساس ادعای پاریس، این حمله موجب از کار افتادن سامانههای برودتی فروشگاهها شده است. دولت فرانسه در پی این اتهام، سفیر ایران را احضار کرد و خواستار اعمال تحریمهایی از سوی اتحادیه اروپا شد.
وزارت امور خارجه ایران این اتهام را قاطعانه رد کرده است.
پرونده جاسوسی در انگلیس و آمریکا
در ادامه این تحولات، در ۱۲ نوامبر برابر با ۲۱ آبان، یک دادگاه در لندن دو مرد ایرانی را به اتهام جاسوسی علیه روزنامهنگاران منتقد و بر اساس قانون امنیت ملی سال ۲۰۲۳ محکوم کرد.
همچنین وزارت دادگستری آمریکا پروندههایی مشابه را علیه افرادی که آنها را مرتبط با شبکههای وابسته به ایران معرفی کرده، به جریان انداخته است. وزارت امور خارجه ایران نیز این اتهامها و سناریوهای مطرحشده را رد کرده و آنها را تلاشی برای انحراف افکار عمومی دانسته است.
«پرچم دروغین» چیست؟
اصطلاح «پرچم دروغین» در ادبیات سیاسی و امنیتی به اقداماتی گفته میشود که در آن یک دولت، گروه یا بازیگر تلاش میکند مسئولیت یک عملیات یا اقدام خصمانه را به طرف دیگری نسبت دهد یا هویت عامل اصلی را پنهان کند. هدف چنین اقداماتی میتواند ایجاد فضای روانی، توجیه اقدامات بعدی یا تأثیرگذاری بر افکار عمومی باشد.
با این حال، صرف طرح یک اتهام یا وجود اختلاف میان روایتهای رسمی، به معنای اثبات وقوع عملیات پرچم دروغین نیست. در مورد اتهامهای اخیر علیه ایران نیز برای داوری قطعی باید میان ادعاهای رسانهای، مواضع رسمی دولتها و شواهد مستقل و قابل راستیآزمایی تفکیک قائل شد.