دونالد ترامپ در تازهترین اظهارات خود درباره مذاکرات با ایران گفت استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، در حال کار روی توافقی با تهران است.
ترامپ در سخنان خود از عملکرد ویتکاف تمجید کرد و گفت او برای دستیابی به توافق با ایران تلاش میکند. رئیسجمهور آمریکا همچنین مدعی شد که تهران آماده ارائه امتیازهایی است، اما در عین حال تأکید کرد که توافق احتمالی هنوز دقیقاً مطابق خواستههای واشنگتن نیست.
این اظهارات در شرایطی مطرح شده که مسیر مذاکرات میان تهران و واشنگتن همچنان با اختلافات جدی درباره موضوعات مختلف، بهویژه پرونده هستهای و مسائل امنیتی، روبهرو است.
روایت متناقض کاخ سفید؛ مذاکره در کنار تهدید نظامی
اظهارات جدید ترامپ درباره تلاش ویتکاف برای توافق با ایران در حالی مطرح شده که همزمان گزارشهایی درباره بررسی گزینههای نظامی علیه تهران منتشر شده است.
بر اساس گزارش منتشرشده از سوی «انتخاب» به نقل از اکسیوس، مقامهای آمریکایی انتظار دارند در صورت اجرای عملیات نظامی احتمالی، حملات گستردهای علیه برخی اهداف انرژی، زیرساختی و هستهای ایران مورد بررسی قرار گیرد.
این وضعیت نشان میدهد که واشنگتن همزمان دو مسیر دیپلماسی و فشار نظامی را در دستور کار نگه داشته است؛ از یک سو فرستاده ویژه آمریکا برای دستیابی به توافق تلاش میکند و از سوی دیگر گزینههای تشدید فشار و عملیات نظامی بررسی میشود.
احتمال بازگشت گزینه نظامی علیه ایران
در روزهای اخیر گزارشهایی درباره بررسی گزینههای جدید برای ازسرگیری حملات علیه ایران منتشر شده است. روزنامه «آتلانتیک» نیز گزارش داده بود که کاخ سفید از پنتاگون خواسته گزینههایی برای حمله احتمالی پیش از انتخابات میاندورهای آمریکا آماده کند.
با این حال، این گزارشها به معنای تصمیم قطعی واشنگتن برای آغاز حمله جدید نیست و آنچه تاکنون منتشر شده، بیشتر به بررسی گزینهها و سناریوهای احتمالی مربوط میشود.
اختلافات تهران و واشنگتن همچنان پابرجاست
در شرایط کنونی، موضوع اصلی اختلاف میان ایران و آمریکا همچنان نحوه پایان دادن به درگیریها و چارچوب توافق احتمالی است.
گزارشهای اخیر نشان میدهد تهران و واشنگتن درباره ترتیب اقدامات، میزان امتیازات متقابل و موضوعات مورد مذاکره اختلاف نظر دارند. تحلیلهای منتشرشده نیز از فاصله قابل توجه میان خواستههای دو طرف حکایت دارد.
از سوی دیگر، موضوع برنامه هستهای ایران همچنان یکی از محورهای اصلی فشار آمریکا است. گزارش رویترز در ۷ اکتبر نیز نشان میدهد که وضعیت ذخایر اورانیوم غنیشده و آینده فعالیتهای غنیسازی ایران همچنان از مسائل مهم مورد مناقشه میان دو کشور است.
توافق با ایران یا تشدید درگیری؟
اظهارات اخیر ترامپ بار دیگر این پرسش را مطرح کرده که آیا واشنگتن در نهایت مسیر مذاکره را برای دستیابی به توافق دنبال خواهد کرد یا گزینه نظامی را در صورت شکست مذاکرات فعال میکند.
از یک سو، رئیسجمهور آمریکا از تلاش ویتکاف برای دستیابی به توافق سخن میگوید و از سوی دیگر، مقامهای آمریکایی همچنان گزینههای نظامی را بررسی میکنند. بنابراین تا زمان اعلام رسمی جزئیات توافق یا تصمیم مشخص درباره عملیات نظامی، نمیتوان هیچیک از این دو مسیر را قطعی دانست.
آنچه مشخص است، پرونده ایران بار دیگر در نقطهای حساس میان مذاکره و فشار نظامی قرار گرفته است؛ شرایطی که هرگونه تحول در مواضع تهران یا واشنگتن میتواند بر مسیر آینده بحران تأثیر بگذارد.