سردار اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در مراسم «نصر قریب» در تهران، تصویری از تحولات منطقه و آنچه جمهوری اسلامی «جبهه مقاومت» مینامد ارائه کرد؛ روایتی که در آن، تحولات لبنان، یمن، عراق و فلسطین بهعنوان بخشهایی از یک معادله گستردهتر امنیتی و سیاسی در منطقه مورد توجه قرار گرفتند.
سخنان قاآنی در شرایطی مطرح شد که او ضمن گرامیداشت یاد سید حسن نصرالله، سید هاشم صفیالدین و عباس نیلفروشان، از تغییر شرایط منطقه نسبت به سال گذشته سخن گفت و تأکید کرد که به باور او، جبهه مقاومت با وجود فشارها همچنان به فعالیت خود ادامه میدهد.
مقاومت ایران و منطقه وارد مرحله جدیدی شده است
یکی از محورهای اصلی سخنان فرمانده نیروی قدس، توصیف شرایط فعلی منطقه بهعنوان مرحلهای جدید از تقابل بود. قاآنی از «۲۱۵ شب» نبرد ملت ایران در عرصههای نظامی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی سخن گفت و در ادامه تحولات یمن را نیز در چارچوب همین روند تحلیل کرد.
او درباره تحولات یمن نیز ادعا کرد که نیروهای مقاومت این کشور در نخستین دور عملیات خود ۵۴۰۰ کیلومتر مربع از مناطق تحت کنترل دشمن را تصرف کردهاند و در حال پیشروی در مناطق بیشتری هستند.
این بخش از سخنان قاآنی نشان میدهد که تهران تحولات یمن را جدا از سایر بحرانهای منطقه نمیبیند و آن را در پیوند با مجموعه تحولات جبهه مقاومت ارزیابی میکند.
«وحدت ساحات»؛ کلیدواژه تازه در ادبیات مقاومت
«وحدت ساحات» یکی از مهمترین مفاهیمی بود که قاآنی در سخنان خود بر آن تأکید کرد. از نگاه او، هماهنگی میان جبهههای مختلف مقاومت باعث شده است محاسبات طرف مقابل با چالش مواجه شود.
قاآنی گفت هر یک از این جبههها با توجه به شرایط خود و با هماهنگی با دیگر جبههها عمل میکنند؛ رویکردی که به گفته او موجب شده است دشمن نتواند همه اقدامات مقاومت را از پیش در محاسبات خود لحاظ کند.
در این چارچوب، لبنان، یمن، عراق، فلسطین و ایران در روایت ارائهشده از سوی فرمانده نیروی قدس، جغرافیاهای جدا از هم نیستند؛ بلکه بخشهایی از یک معادله منطقهای به شمار میروند.
روایت قاآنی از جنگ لبنان و عملکرد حزبالله
لبنان بخش دیگری از سخنان فرمانده نیروی قدس را به خود اختصاص داد. قاآنی جنگ اخیر حزبالله را یکی از سختترین دورههای نبرد این گروه توصیف کرد و گفت با وجود شهادت تعدادی از فرماندهان ارشد، ساختار حزبالله توانسته است به فعالیت خود ادامه دهد.
او همچنین ارقامی درباره عملیات حزبالله و خسارتهای واردشده به تجهیزات اسرائیل مطرح کرد و گفت این گروه در این دوره ۹۵۵۰ عملیات انجام داده و ۴۵۰ خودروی حامل تجهیزات را هدف قرار داده است.
حزبالله؛ از یک گروه مسلح تا یک الگوی منطقهای
قاآنی در ادامه، نقش سید حسن نصرالله و سید هاشم صفیالدین را تنها در سطح فرماندهی حزبالله ارزیابی نکرد و تأثیر آنها بر شکلگیری نسلهای جدید نیروهای مقاومت را مورد تأکید قرار داد.
به گفته او، حزبالله از زمان شکلگیری، از یک نیروی مقابلهکننده با اشغالگری به الگویی برای دیگر گروههای مقاومت تبدیل شده است. در روایت قاآنی، لبنان نیز به واسطه فعالیت حزبالله به یکی از کانونهای اصلی مقاومت در منطقه تبدیل شده است.
عراق؛ تأکید تهران بر پایان حضور آمریکا
عراق یکی دیگر از محورهای مهم سخنان قاآنی بود. فرمانده نیروی قدس از خروج آمریکا از عراق سخن گفت و تأکید کرد که به اعتقاد او، این روند باید از زمین و آسمان نیز تکمیل شود.
قاآنی همچنین مدعی شد آمریکا تلاش میکند با برجسته کردن موضوعات فرعی، اهمیت خروج خود از عراق را در افکار عمومی کاهش دهد. او در عین حال بر همکاری میان دولت عراق و نیروهای مقاومت تأکید کرد.
اهمیت عراق در این سخنان از آن جهت قابل توجه است که این کشور همچنان یکی از نقاط مهم در معادلات امنیتی منطقه محسوب میشود و هرگونه تغییر در سطح حضور آمریکا میتواند بر روابط بغداد، واشنگتن و تهران اثرگذار باشد.
فلسطین؛ ادامه حمایت ایران از جبهه مقاومت
در بخش دیگری از سخنان قاآنی، تحولات فلسطین مورد توجه قرار گرفت. او شرایط مردم فلسطین را دشوار توصیف کرد و گفت جمهوری اسلامی ایران در شرایط جنگی نیز حمایت خود از گروهها و ملتهایی را که به گفته او تحت فشار آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار دارند، ادامه داده است.
قاآنی همچنین با اشاره به توافقات مربوط به فلسطین، اسرائیل را به نقض تعهدات متهم کرد و گفت از نگاه جمهوری اسلامی، آینده این سرزمین باید به گونهای رقم بخورد که حقوق مردم فلسطین در آن تأمین شود.
پیام مستقیم قاآنی به عربستان درباره جنگ یمن
یکی از صریحترین بخشهای سخنان فرمانده نیروی قدس، خطاب او به عربستان سعودی بود. قاآنی از ریاض خواست جنگ و محاصره یمن را پایان دهد و منابع کشورهای منطقه را به جای تقابل، صرف همکاری و کمک به ملتهای مسلمان کنند.
او همچنین ادعای هزینه ۱۰ میلیارد دلاری طی یک ماه را مطرح کرد و این رقم را در برابر نیازهای انسانی مردم منطقه قرار داد.
قاآنی به کشورهای خلیج فارس چه گفت؟
فرمانده نیروی قدس در پایان سخنان خود پیام دیگری برای کشورهای حاشیه خلیج فارس داشت. او از این کشورها خواست مسائل منطقه را از طریق همکاری میان کشورهای اسلامی حل کنند و به جای اتکا به آمریکا، بر ظرفیتهای داخلی و منطقهای تکیه داشته باشند.
این موضع در کنار اظهارات قاآنی درباره عراق، یمن، لبنان و فلسطین، نشاندهنده تأکید بر یک ایده محوری در سخنرانی او بود: کاهش نقش آمریکا در معادلات امنیتی منطقه و افزایش همکاری میان کشورهای منطقه.