تابستان که از راه میرسد، آب برای بسیاری از مردم معنای خنک شدن، تفریح و فرار از گرمای طاقتفرسای روزها را دارد اما در گوشههایی از خراسان شمالی، همین آب آرام میتواند در چند لحظه به دام مرگ تبدیل شود.
آبگیرهایی که برای فعالیتهای معدنی، شنشویی، کشاورزی و ذخیره آب ساخته شدهاند در نبود حفاظ و تجهیزات ایمنی، به نقاطی خطرناک برای شهروندانی تبدیل شدهاند که گاه تنها برای چند دقیقه تفریح و شنا پا به آنها میگذارند.
وقوع سه حادثه غرقشدگی در فاصلهای کوتاه بار دیگر تصویری تلخ از این آبگیرهای ناایمن پیش چشم گذاشته است
وقوع سه حادثه غرقشدگی در فاصلهای کوتاه در شهرستانهای جاجرم، شیروان و اسفراین، بار دیگر تصویری تلخ از این آبگیرهای ناایمن پیش چشم گذاشته است؛ سه حادثه و سه جان از دسترفته که هر کدام برای خانوادهای، داغی سنگین و جبرانناپذیر بر جای گذاشته است.
در جاجرم، مردی ۲۹ ساله هنگام شنا در استخر یکی از معادن جان باخت. بررسیهای اولیه نشان داد او در بخش انتهایی استخر که حالتی باتلاقی داشته، گرفتار گل و لای شده و نتوانسته خود را نجات دهد. تلاش نیروهای انتظامی و امدادی نیز برای نجات و احیای او بینتیجه ماند و پیکرش برای بررسیهای قانونی به پزشکی قانونی منتقل شد.
در شیروان نیز حادثهای مشابه رقم خورد. مردی ۳۷ ساله در یک استخر شنشویی غرق شد و زمانی که نیروهای انتظامی و امدادی به محل رسیدند، دیگر فرصتی برای نجات او باقی نمانده بود.
اما سومین حادثه، تلخی دیگری داشت؛ در محدوده روستای بزنج شهرستان اسفراین، یک نوجوان ۱۳ ساله قربانی غرقشدگی در استخر کشاورزی شد. به گفته رئیس اورژانس پیشبیمارستانی شهرستان اسفراین، پس از اعلام حادثه، نیروهای امدادی به سرعت به محل اعزام شدند، اما تلاشها برای نجات نوجوان نتیجه نداد و او جان خود را از دست داد.
آب، آرام اما مرگبار
آنچه این سه حادثه را به یکدیگر پیوند میدهد، تنها غرق شدن نیست؛ بلکه محیطهایی است که اساسا برای شنا ساخته نشدهاند اما در روزهای گرم سال به دلیل ظاهر آرام آب و وسوسه خنک شدن، مقصد برخی شهروندان میشوند.
در این نقاط خبری از ناجی غریق، مسیر خروج استاندارد، تجهیزات نجات و گاه حتی یک تابلوی هشدار ساده نیست
استخرهای معادن، شنشوییها و آبگیرهای کشاورزی با استخرهای استاندارد تفاوت اساسی دارند. در این نقاط خبری از ناجی غریق، مسیر خروج استاندارد، تجهیزات نجات و گاه حتی یک تابلوی هشدار ساده نیست. عمق آب ممکن است نامشخص باشد، کف استخر میتواند پوشیده از گلولای باشد و شیبهای تند یا تغییر ناگهانی عمق، حتی شناگران ماهر را نیز غافلگیر کند.
در برخی استخرهای ژئوممبران و سازههای پلیمری نیز بیرون آمدن از آب بسیار دشوار است. دیوارههای لغزنده و بدون جای دست به فردی که گرفتار حادثه شده اجازه نمیدهند بهسادگی خود را به بیرون برساند. در چنین شرایطی، آنچه در ابتدا یک تفریح کوتاه به نظر میرسد، میتواند تنها در چند دقیقه به یک تراژدی خانوادگی تبدیل شود.
معاون روابط کار اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی خراسان شمالی با اشاره به ضعف فرهنگ ایمنی در ساخت برخی آبگیرها و استخرها میگوید: بسیاری از این سازهها برای مصارف مختلف ایجاد میشوند، اما ضوابط ایمنی در آنها به اندازه کافی مورد توجه قرار نمیگیرد.
به گفته قربان نباتیان، خشکسالی و کاهش بارندگی موجب افزایش شمار استخرها و آبگیرهایی شده است که برای برداشت و ذخیره آب ساخته میشوند؛ سازههایی که در روزهای گرم سال، بهویژه برای کودکان، نوجوانان و جوانان جذابیت پیدا میکنند، اما در صورت نداشتن حفاظ و تجهیزات مناسب میتوانند به تهدیدی جدی برای جان مردم تبدیل شوند.
داغی که بر جای میماند
پشت هر خبر کوتاه غرقشدگی، یک خانواده ایستاده است خانوادهای که شاید چند ساعت پیش از حادثه، منتظر بازگشت عزیزش بوده و هیچ تصوری از اینکه یک آبگیر ناایمن میتواند آخرین مقصد او باشد نداشته است.
مرگ در آبگیرهای غیرایمن معمولا با یک اتفاق ناگهانی آغاز میشود؛ لغزشی ساده، ورود به بخش عمیق، گرفتار شدن پا در گل و لای یا ناتوانی در بالا رفتن از دیواره. اما پایان آن میتواند برای همیشه زندگی یک خانواده را تغییر دهد.
مالکان و سازندگان این استخرها در قبال ایمنی آنها مسوولیت دارند و باید اطراف استخرها را با فنس و حفاظ مناسب ایمن کنند
مسئولان تاکید دارند که مالکان و سازندگان این استخرها در قبال ایمنی آنها مسوولیت دارند و باید اطراف استخرها را با فنس و حفاظ مناسب ایمن کنند. نصب نردبانهای نخی در چهار طرف، پیشبینی تجهیزات نجات و نصب تابلوهای هشداردهنده از جمله اقداماتی است که میتواند در زمان وقوع حادثه، فرصت بیشتری برای نجات فرد گرفتار فراهم کند.
بازدیدهای دورهای از حفاظها نیز اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نصب یک فنس بهتنهایی کافی نیست و اگر حفاظ تخریب شود و برای ترمیم آن اقدامی صورت نگیرد، همان نقطه بار دیگر به مسیری برای ورود افراد تبدیل خواهد شد.
از سوی دیگر، آگاهی عمومی شاید مهمترین حلقه در زنجیره پیشگیری باشد. آبگیر کشاورزی، استخر معدن و حوضچه شنشویی هرقدر هم آرام و زلال به نظر برسند، استخر شنا نیستند. نبود ناجی غریق، عمق نامشخص، گلولای، آب سرد، دیوارههای لغزنده و نبود تجهیزات نجات، خطرهایی هستند که ممکن است از سطح آب دیده نشوند.
سه حادثه اخیر در جاجرم، شیروان و اسفراین بار دیگر این واقعیت را یادآوری کرد که هر آبی برای شنا کردن نیست. گرمای تابستان شاید آدم را به سمت آب بکشاند، اما چند دقیقه خنک شدن نباید به بهای یک عمر حسرت برای خانوادهای تمام شود.
آبگیرهای مرگبار خراسان شمالی پیش از آنکه قربانی دیگری بگیرند، نیازمند حفاظ، هشدار و نظارت جدی هستند؛ و شهروندان نیز باید بدانند که در این نقاط، فاصله میان تفریح و فاجعه گاهی تنها چند قدم است.