برخی اندیشکدهها و منابع غربی مدعی هستند روزانه حدود ۱۰ میلیون بشکه نفت از مسیر تنگه هرمز صادر میشود؛ با این حال، درباره میزان دقیق نفت عبوری و سهم ایران از این محمولهها، آمار رسمی و یکپارچهای منتشر نشده است.
بر اساس این ادعا، بخش قابلتوجهی از نفت عبوری از تنگه هرمز متعلق به کشورهایی غیر از ایران است و محمولههای نفتی کشورهای مختلف منطقه از این مسیر به بازارهای جهانی منتقل میشود.
البته رقم ۱۰ میلیون بشکه در روز در این گزارش به عنوان ادعای منابع غربی مطرح شده و برای ارزیابی دقیق آن، باید منبع آمار، دوره زمانی محاسبه و روش برآورد مورد استفاده قرار گیرد.
چرا آمار نفت عبوری از تنگه هرمز اهمیت دارد؟
تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان محسوب میشود و تغییر در میزان عبور نفت از این مسیر میتواند بر ارزیابی بازار جهانی انرژی اثرگذار باشد.
از همین رو، آماری مانند روزانه ۱۰ میلیون بشکه تنها یک عدد تجاری نیست؛ بلکه تصویری از حجم انرژی عبوری از یکی از حساسترین آبراههای جهان ارائه میکند.
در چنین شرایطی، مشخص بودن منبع آمار و تفکیک نفت ایران از نفت سایر کشورهای صادرکننده اهمیت زیادی دارد.
جای آمار رسمی ایران در مورد هرمز خالی است
یکی از موضوعات مطرحشده، نبود آمار رسمی و شفاف از سوی ایران درباره حجم نفت عبوری از تنگه هرمز است.
ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی خود در محدوده تنگه هرمز، یکی از بازیگران اصلی تحولات این آبراه به شمار میرود. با این حال، نبود انتشار منظم آمار از میزان تردد نفتکشها و حجم محمولههای عبوری باعث میشود بخش مهمی از اطلاعات موجود در فضای رسانهای از سوی منابع خارجی تأمین شود.
انتشار آمار رسمی و قابل راستیآزمایی میتواند به روشن شدن ابعاد واقعی تجارت انرژی از این مسیر کمک کند.
روایتهای متفاوت درباره مدیریت تنگه هرمز
درباره نقش ایران در مدیریت تنگه هرمز و میزان تردد نفتکشها و جریان انرژی از این آبراه، روایتها و برآوردهای متفاوتی مطرح شده است.
انتشار منظم دادههای رسمی درباره حجم و نوع محمولههای عبوری میتواند امکان مقایسه میان آمار داخلی و برآوردهای خارجی را فراهم کند و تصویر دقیقتری از وضعیت تردد انرژی در تنگه هرمز ارائه دهد.
تنگه هرمز؛ اهمیت آمار در کنار اهمیت ژئوپلیتیکی
فارغ از اختلاف روایتها، تنگه هرمز همچنان یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان است. ادعای عبور روزانه ۱۰ میلیون بشکه نفت، در صورت تأیید با دادههای مستقل، نشاندهنده حجم بالای تجارت انرژی در این مسیر خواهد بود.
در چنین شرایطی، ارائه آمار دقیق، مستمر و قابلبررسی میتواند نقش مهمی در روشن شدن میزان نفت عبوری و وضعیت تجارت انرژی از این آبراه داشته باشد.