گرینلند، جرقه بحران تازه میان آمریکا و اروپا

فردریش مرتس صدر اعظم آلمان، مت فردریسکون نخست وزیر دانمارک از جمله شرکت کنندگان در نشست موسوم به «اجلاس سران اروپایی آرکتیک» هستند. کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و آنتونیو کوستا رئیس شورای اروپا نیز در این نشست شرکت خواهند کرد.

توماس تیکانن (Tuomas Tikkanen) مشاور ارشد امور اروپای نخست وزیر فنلاند به عنوان فردی که پیشنهاد برگزاری این اجلاس را داده است، گفت: برگزاری این نشست برای تقویت رویکرد راهبردی مشترک اتحادیه اروپا در منطقه شمالگان به ویژه در شرایط کنونی که اهمیت ژئوپلتیکی و اقتصادی این منطقه افزایش یافته، ضروری است.

اجلاس سران اروپا در حالی برگزار می شود که انتظار می رود کمیسیون اروپا، راهبرد جدیدی را برای منطقه شمالگان در چند هفته آینده ارائه دهد. این راهبرد، رویکرد اتحادیه اروپا در منطقه شمالگان را در سالهای پیش رو ترسیم خواهد کرد.

علاقه به این منطقه از زمان تصویب آخرین نسخه از سیاست اتحادیه اروپا در منطقه شمالگان در سال ۲۰۲۱ افزایش یافته است. این موضوع در تعداد مهمانان عالی رتبه از کشورهای خارج از منطقه شمالگان در نشست امروز بازتاب یافته است.

تینکانن در این زمینه گفت: فضای امنیتی، تغییر قابل ملاحظه ای کرده و گرایش به این منطقه بشدت افزایش یافته است.

یورواکتیو نوشت: در حالی که انتظار نمی رود تصمیمی رسمی در نشست امروز گرفته شود، سران شرکت کننده قرار است درباره موضوعات مختلفی از علاقه مندی های اقتصادی تا امنیتی گفت و گو کنند و بیانیه مشترکی را ارائه دهند.

به گفته کارشناسان، تغییرات آب و هوایی، سرعت گرم شدن هوا در منطقه قطب شمال را چهاربرابر بیشتر از میانگین جهانی افزایش داده است که این امر به تبعات شدید محیط زیستی و در سطح معشیتی منجرشده است.

با ذوب شدن آب دریا در این منطقه، کشورهایی مانند روسیه، چین و آمریکا فعالیت های خود را در این منطقه افزایش داده اند و برای دستیابی به منابع طبیعی و مسیرهای دریایی جدید رقابت می کنند.

چین و کره جنوبی در ماه آگوست (مرداد) کشتی‌های کانتینری را با هدف عبور از مسیر دریای شمال در آب‌های سرزمینی روسیه اعزام کردند و با توجه به این که این مسیر هر سال بیشتر عاری از یخ می ‌ماند، امکان عبور کشتی ها از این مسیر را بررسی کردند.

ترامپ، اوایل ماه جاری میلادی مدعی شد واشنگتن قصد دارد به دلایل امنیت ملی کنترل گرینلند را در اختیار بگیرد، هر چند که وی سپس از الحاق این منطقه با توسل به قوه قهریه عقب نشینی کرد.

اندکی بعد، ناتو در اقدامی که به نظر می رسید با هدف جلب رضایت ترامپ صورت گرفت، مأموریت جدیدی را برای تقویت امنیت در منطقه قطب شمال آغاز کرد.

اورسلا فون در لاین رئیس کمیسیون اروپا در دیدار اخیر از ایسلند بسته سرمایه گذاری به ارزش ۲۰۰ میلیون یورو را در گرینلند اعلام کرد و وعده داد اتحادیه اروپا حضور بیشتر و پررنگ تری در گرینلند و منطقه شمالگان خواهد داشت.

کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به تازگی گفت، با توجه به لفاظی‌های ترامپ برای تصاحب گرینلند و سایر مسائل ژئوپلتیکی، «قطب شمال دیگر یک گوشه آرام در نقشه جهان نیست».

شی جین پینگ رئیس جمهوری چین در سال ۲۰۱۸، طرح جاده ابریشم این کشور در منطقه قطب شمال را تشریح کرد. این نسخه رسمی پروژه پکن برای ایجاد زیرساخت های کشتیرانی در اقیانوس منجمد شمالی برای برقراری ارتباط بین اروپا و آسیا است.