تنگه هرمز در هفتههای اخیر به یکی از نقاط مهم فشار دیپلماتیک آمریکا بر متحدانش تبدیل شده است؛ واشنگتن تلاش دارد کشورهای مختلف را برای مشارکت در تأمین امنیت این آبراه راهبردی با خود همراه کند و در همین چارچوب، کره جنوبی نیز تحت فشار قرار گرفته است.
سئول هفته گذشته اعلام کرد قصد دارد مشارکتی «قابلتوجه» در تنگه هرمز داشته باشد؛ مشارکتی که احتمال حضور نیروهای نظامی کره جنوبی در منطقه، چه در قالب مأموریتهای رزمی و چه غیررزمی، را نیز شامل میشود.
در همین راستا، وزارت دفاع کره جنوبی روز هفتم سپتامبر یک تیم تحقیقاتی را برای بررسی شرایط میدانی تنگه هرمز به منطقه اعزام کرد؛ تیمی که اکنون به سئول بازگشته است. با این حال، دولت کره جنوبی هنوز درباره اعزام نیرو تصمیم نهایی نگرفته و لی جائه میونگ رئیس جمهور این کشور تأکید کرده است که این موضوع همچنان در دست بررسی قرار دارد.
هرمز؛ آزمونی برای سیاست خارجی سئول
اهمیت تصمیم کره جنوبی تنها به یک مأموریت نظامی محدود نمیشود. این کشور پیش از آغاز جنگ، برای تأمین حدود ۷۰ درصد نفت خام خود به تنگه هرمز وابسته بود و هرگونه اختلال طولانیمدت در تردد کشتیها از این آبراه میتواند پیامدهای مستقیمی برای اقتصاد کره جنوبی داشته باشد.
از سوی دیگر، حضور نظامی در منطقه میتواند سئول را به طور مستقیم وارد مناقشهای کند که آمریکا و رژیم صهیونیستی آغاز کردهاند و ایران در واکنش به آن، تنگه هرمز را مسدود کرده است.
به همین دلیل، دولت کره جنوبی اکنون با یک دوگانگی جدی مواجه است؛ از یک سو حفظ ائتلاف امنیتی با آمریکا و تأمین منافع اقتصادی و انرژی کشور و از سوی دیگر، پرهیز از ورود مستقیم به جنگ و افزایش خطرات امنیتی برای نیروهای کرهای.
مخالفت داخلی با اعزام نیرو
در داخل کره جنوبی نیز طرح اعزام نیرو با مخالفت قابلتوجهی مواجه شده است.
بر اساس نظرسنجیهای منتشرشده، ۵۵ درصد مردم کره جنوبی با اعزام نیروی نظامی به منطقه مخالفاند و تنها ۳۰ درصد از آن حمایت میکنند.
این مخالفتها تنها به افکار عمومی محدود نیست و گروههای مختلف جامعه مدنی نیز در روزهای اخیر اعتراضهای گستردهای برگزار کردهاند.
روز ۹ سپتامبر، ائتلافی متشکل از ۶۰۱ گروه مدنی کره جنوبی در مقابل سفارت آمریکا در سئول تجمع کردند و سپس به سمت دفتر ریاستجمهوری راهپیمایی کردند.
معترضان معتقدند ورود کره جنوبی به جنگ غرب آسیا میتواند حاکمیت ملی این کشور را تضعیف کند و حتی با قانون اساسی آن در تعارض باشد.
«جوانان کرهای نباید قربانی جنگ شوند»
ائتلافهای ضدجنگ، جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران را «جنگ تجاوزکارانه غیرقانونی» توصیف کرده و نسبت به تبدیل شدن نیروهای کره جنوبی به بخشی از این درگیری هشدار دادهاند.
یکی از ائتلافهای مدنی در اعتراضات خود اعلام کرد: «نمیتوانیم اجازه دهیم جوانان ما قربانی یک جنگ تجاوزکارانه ناعادلانه شوند.»
معترضان همچنین آمریکا را متهم کردهاند که از مذاکرات تجاری و تعرفهای، بهویژه موضوع صادرات نیمهرساناها، بهعنوان اهرمی برای فشار بر سئول جهت ارائه حمایت نظامی استفاده میکند.
این ادعا پس از آن مطرح شد که واشنگتن در اوایل سپتامبر از اعمال یک سیاست تعرفهای جدید بر واردات نیمهرساناها خبر داد؛ موضوعی حساس برای کره جنوبی که یکی از قطبهای اصلی صنعت تراشه جهان محسوب میشود.
فشار ترامپ؛ از تعرفه تا تهدید کاهش همکاری نظامی
فشار واشنگتن بر سئول تنها به موضوع تنگه هرمز محدود نمانده است.
ترامپ پیش از یک رزمایش سهجانبه آمریکا، ژاپن و کره جنوبی اعلام کرد به دلیل بیمیلی سئول برای مشارکت در جنگ غرب آسیا، حضور آمریکا در این رزمایش را کاهش خواهد داد.
همزمان، تهدیدهای تجاری و تعرفهای آمریکا نیز بر روابط دو کشور سایه انداخته است؛ مجموعه اقداماتی که در کره جنوبی این نگرانی را ایجاد کرده که واشنگتن در تلاش است از روابط امنیتی و اقتصادی خود با سئول برای گرفتن امتیازات نظامی استفاده کند.
سابقهای که همچنان پیش روی سئول است
کره جنوبی سابقه طولانی در همراهی نظامی با آمریکا دارد. این کشور در جنگ ویتنام و سپس جنگ عراق نیروهایی را در حمایت از عملیاتهای تحت رهبری واشنگتن اعزام کرد.
با این حال، تجربه جنگهای گذشته و انتشار گزارشهایی درباره مشارکت نیروهای کرهای در کشتار غیرنظامیان ویتنامی، در سالهای بعد زمینه شکلگیری جنبشهای صلحطلب در این کشور را فراهم کرد.
همین تجربه باعث شده موضوع اعزام نیرو به یک جنگ خارجی، حساسیت بیشتری در افکار عمومی کره جنوبی داشته باشد.
تصمیم سخت لی جائه میونگ
اکنون دولت لی جائه میونگ باید درباره موضوعی تصمیم بگیرد که همزمان ابعاد امنیتی، اقتصادی، انرژی و سیاسی دارد.
از یک طرف، تنگه هرمز برای امنیت انرژی کره جنوبی حیاتی است و سئول نمیتواند نسبت به تحولات این آبراه بیتفاوت باشد؛ از طرف دیگر، اعزام نیرو میتواند کره جنوبی را به شکل مستقیم در معرض پیامدهای یک درگیری منطقهای قرار دهد و با مخالفت بخش بزرگی از جامعه مواجه شود.
دولت سئول اعلام کرده است که پیش از اتخاذ تصمیم نهایی، اجماع عمومی را در نظر خواهد گرفت.
در همین حال، گروههای ضدجنگ اعلام کردهاند کارزار خود را ادامه میدهند و قرار است ۱۲ سپتامبر تجمع اعتراضی بزرگ دیگری در کره جنوبی برگزار شود.
به این ترتیب، بازگشت تیم ارزیابی کره جنوبی از هرمز هنوز به معنای تصمیم سئول برای اعزام نیرو نیست؛ بلکه نشان میدهد دولت لی جائه میونگ در حال سنجیدن هزینهها و پیامدهای تصمیمی است که میتواند آینده روابط این کشور با آمریکا و جایگاه آن در بحران غرب آسیا را تحت تأثیر قرار دهد.
