به گزارش روز چهارشنبه شبکه یورونیوز، باوجود تنشهای اتحادیه اروپا با روسیه بر سر جنگ اوکراین و تحریمهای گسترده علیه مسکو، دههها همکاری علمی میان دو طرف در پروژهای به نام ITER به عنوان بزرگترین راکتور همجوشی هستهای جهان، دههها ادامه دارد و در تضاد با سیاستهای بروکسل است.
به گزارش این شبکه فرانسوی، هرچند بروکسل به دلیل جنگ در اوکراین فشار بر مسکو را افزایش داده، اما مهندسان روسی و همتایان اروپایی آنها همچنان بر روی این پروژه بینالمللی (ITER)، با هم همکاری میکنند.
دن یورگنسن کمیسر انرژی اتحادیه اروپا دوشنبه گذشته ضمن بازدید از پروژه ITER در «کاداراش» فرانسه، این دستگاه همجوشی را «کلید اهداف کربنزدایی و استقلال انرژی ما» خواند.
به نوشته یورونیوز، این پروژه که در سال ۲۰۰۷ راهاندازی شد، یک ماشین همجوشی است که در حال حاضر در دست ساخت است و نتیجه همکاری بین ۳۳ کشور از جمله روسیه، چین، ایالات متحده و اتحادیه اروپا است. هدف از این پروژه نشان دادن ظرفیت همجوشی به عنوان یک منبع انرژی کمکربن پایدار است که میتواند به هدف اتحادیه اروپا برای دستیابی به بیطرفی اقلیمی تا سال ۲۰۵۰ کمک کند.
با این حال، در حالیکه اتحادیه اروپا از زمان آغاز جنگ در اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ (اسفند ۱۴۰۰) تلاش کرده وابستگی خود به انرژی روسیه را کاهش دهد و نهادهای عمومی آن را از همکاری و بودجه تحقیقاتی خود خارج کرده و تامین مالی سازمانهای تحقیقاتی اروپایی را از سوی مسکو ممنوع کرده، روسیه از این پروژه کنار گذاشته نشده و ۹.۱ درصد از سهم این پروژه را تشکیل میدهد و این کشور همچنان دانشمندان و فناوریهای مهمی را در اختیار ITER قرار می دهد.
علم قدرت غلبه بر ژئوپلیتیک را ندارد
در سال ۲۰۲۵، سه نماینده پارلمان اروپا در یک پرسش مکتوب از یورگنسن پرسیدند که آیا اتحادیه اروپا قصد دارد «وابستگی به مشارکت روسیه در ITER را به تدریج از بین ببرد».
کمیسر اتحادیه اروپا در پاسخ در نامهای عمومی اعلام کرد که قوانین موجود در ITER اجازه نمیدهد اعضا اخراج شوند، فقط میتوانند داوطلبانه کنارهگیری کنند.
هرچند آندرهآ وکسلر به عنوان یکی از امضاکنندگان نامه پس از پاسخ کمیسیون گفت که یورگنسن «یک راهبرد سیاسی قانعکننده برای مقابله با مشارکت مداوم روسیه در مدیریت و اکوسیستم فناوری ITER ارائه نکرد.»
او در گفت و گو با یورونیوز تشریح کرد: من معتقدم که کمیسیون باید این موضوع را دوباره ارزیابی کند و توضیح دهد که چگونه این اشکال جدید همکاری نهادی با سیاست گستردهتر اتحادیه اروپا در قبال روسیه سازگار است. ما به یک بررسی جامع امنیتی و استراتژیک در مورد مشارکت روسیه در ITER و یک برنامه روشن برای اطمینان از عدم ایجاد وابستگیهای فناوری جدید نیاز داریم.
