سهم داراییهای دلاری از ذخایر ارزی رسمی جهان طی یک دهه گذشته کاهش یافته است؛ با این حال، محققان فدرال رزرو نیویورک میگویند این کاهش را نمیتوان بهتنهایی نشانهای از دلارزدایی گسترده در اقتصاد جهانی دانست.
بر اساس این بررسی، داراییهای دلاری در سال گذشته ۵۶ درصد از ذخایر ارزی رسمی جهان را تشکیل دادهاند، در حالی که این سهم یک دهه پیش ۶۴ درصد بود. با وجود این کاهش، تعداد کشورهایی که در دورههای مختلف ذخایر دلاری خود را افزایش دادهاند تقریباً با کشورهایی که این ذخایر را کاهش دادهاند، برابر بوده است.
لیندا اس. گلدبرگ و اسنها پارتاساراتی، از محققان فدرال رزرو نیویورک، معتقدند آمارهای کلی میتواند تصویری متفاوت از روند واقعی ارائه دهد و شواهد چندانی از تنوعبخشی گسترده و رسمی کشورها و فاصله گرفتن سیستماتیک آنها از دلار آمریکا وجود ندارد.
چین و روسیه؛ بازیگران اصلی کاهش ذخایر دلاری
بر اساس این مطالعه، چین و روسیه بیشترین نقش را در کاهش ذخایر دلار طی سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ داشتهاند. در دوره ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۳ نیز چین، روسیه، مکزیک و مراکش بخش عمده کاهش سهم دلار در ذخایر ارزی را رقم زدهاند.
محققان فدرال رزرو نیویورک تأکید کردهاند تغییرات ذخایر در سایر کشورها تا حد زیادی به نیازهای خاص آنها از جمله دسترسی به نقدینگی دلاری، مدیریت نرخ ارز و ایجاد پوشش در برابر شوکهای مالی مربوط میشود. از این منظر، تغییر ذخایر ارزی بیشتر بیانگر تصمیمهای چرخشی کشورها برای مدیریت نیازهای خود است تا یک روند هماهنگ برای کنار گذاشتن دلار.
دادههای صندوق بینالمللی پول در ژانویه نیز نشان داده بود میزان دلار در ذخایر بانکهای مرکزی خارجی به پایینترین سطح از سال ۱۹۹۵ رسیده است؛ با این حال، بخشی از این کاهش به افت ارزش دلار مربوط بوده و لزوماً ناشی از فروش گسترده داراییهای دلاری نبوده است.
با این حال، یک مطالعه جداگانه که در ژوئن منتشر شد، نشان داده بود بخش قابل توجهی از بانکهای مرکزی جهان در بلندمدت قصد دارند وابستگی خود به ارز آمریکا را کاهش دهند.
افزایش خرید طلا در چین
روسیه پس از آغاز جنگ اوکراین و مسدود شدن ذخایرش با انگیزه بیشتری برای فاصله گرفتن از داراییهای دلاری مواجه شد. چین نیز به دلایل راهبردی خود در سالهای اخیر تلاش کرده وابستگی به دلار را کاهش دهد.
اهمیت تصمیمهای این دو کشور از آن جهت است که چین و روسیه از دارندگان بزرگ ذخایر ارزی جهان هستند و تغییرات در ترکیب ذخایر آنها میتواند تأثیر قابل توجهی بر آمارهای جهانی داشته باشد.
چین در همین چارچوب طی سالهای اخیر به افزایش ذخایر طلای خود ادامه داده است. این کشور از سال ۲۰۲۳ میزان قابل توجهی طلا به ذخایرش افزوده و در ماه اوت نیز خرید طلا را با وجود افزایش قیمت این فلز تسریع کرده است.
بر اساس دادههای روز دوشنبه بانک مرکزی چین، ذخایر طلای این کشور ۶۵۰ هزار اونس افزایش یافته و روند خرید طلا برای بیستودومین ماه متوالی ادامه پیدا کرده است.
