رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ روز گذشته در جریان یک کنفرانس خبری ناسا، برای تبریک به گروه تلسکوپ فضایی «نانسی گریس رومن» به دلیل پرتاب موفقیتآمیز این تلسکوپ تماس گرفت. این در حالی است که چند سال پیش، خود او تلاش کرده بود همین ماموریت را لغو کند.
به نقل از اسپیس، در نشست خبری روز گذشته، مدیران ماموریت در حال توضیح جزئیات پرتاب موفق تلسکوپ رومن و یافتههای علمی بودند که انتظار میرود این تلسکوپ در اختیار دانشمندان قرار دهد. در همین هنگام، «جرد آیزاکمن»، مدیر ناسا، یک تماس تلفنی دریافت کرد. تماس از سوی رئیسجمهور بود.
اتاق برای لحظاتی ساکت شد، هرچند میتوانستم صدای «نیکی فاکس»، معاون مدیر ناسا در اداره ماموریتهای علمی، را بشنوم که میگفت: او شوخی نمیکند.
آیزاکمن گفت: سلام، قربان. سپس از جای خود بلند شد تا برای پاسخ دادن به تماس از اتاق خارج شود، اما چند لحظه بعد برگشت. او گفت: رئیسجمهور ایالات متحده میخواهد با همه صحبت کند و به خاطر این ماموریت به همه تبریک بگوید. سپس اضافه کرد: روی خط هستید، آقای رئیسجمهور.
ترامپ زمانی که آیزاکمن تلفن همراه را مقابل میکروفن گرفت، گفت: فقط میخواهم از همه تشکر کنم و به شما تبریک بگویم. پسر، این در تلویزیون فوقالعاده به نظر میرسید. شما کار فوقالعادهای انجام میدهید و من تمام این منابع را در اختیار شما قرار میدهم.
رئیسجمهور بیش از یک دقیقه صحبت کرد و آیزاکمن در حالی که لبخند میزد، گوشی را مقابل میکروفن نگه داشته بود تا همه بتوانند صدای او را بشنوند. خبرنگاران حاضر نیز با دقت به این مکالمه گوش میدادند.
این تماس عمدتا جنبه تبریک و قدردانی داشت، اما ترامپ در ادامه برای مدت کوتاهی از موضوع اصلی فاصله گرفت و مدعی شد که او ناسا را به «قلههای جدیدی» رسانده است.
ترامپ در ابتدای صحبتهایش گفت که در نخستین دوره ریاستجمهوری خود در سال ۲۰۱۶ از مرکز فضایی کندی ناسا در فلوریدا بازدید کرده است. او گفت در آن زمان دیده بود که علف از میان ترکهای باندهای فرود رشد کرده بود و ترکهای زیادی وجود داشت.
ترامپ ادامه داد: نگاه کردم و دیدم آنجا تعطیل است. واقعا تعطیل بود. و حالا، دوباره، ما بهترین هستیم. شما در فضا بهترین هستید و ما بهترین کشور در هر جای دنیا هستیم.
با این حال، رابطه رئیسجمهور ترامپ با مأموریت رومن بسیار پیچیدهتر از چیزی است که این تماس تبریکآمیز ممکن است نشان دهد.
در دوران دولت ترامپ، کاخ سفید بارها تلاش کرده بود بودجه این ماموریت را لغو یا محدود کند.
برای مثال، ترامپ بین سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۱، در سه درخواست بودجه متفاوت و در سه سال جداگانه، پیشنهاد لغو ماموریت رومن را مطرح کرد. این تلسکوپ در آن زمان با نام WFIRST شناخته میشد.
کنگره هر سه پیشنهاد را رد کرد و همچنان به تأمین بودجه این ماموریت ادامه داد.
اما ماجرا به همینجا ختم نشد. در آوریل ۲۰۲۵ گزارشهایی درباره اسناد اولیه بودجهای موسوم به «passback» منتشر شد که در آنها پیشنهاد شده بود بودجه علمی ناسا حدود ۵۰ درصد کاهش پیدا کند. این کاهشهای پیشنهادی آن قدر شدید بود که کارشناسان هشدار دادند در صورت اجرای آنها، ماموریت تلسکوپ رومن متوقف خواهد شد. البته این اتفاق هم رخ نداد.
کنگره در نهایت برای سال مالی ۲۰۲۶ بودجهای ۲۴.۴ میلیارد دلاری برای ناسا تصویب کرد و بودجه این سازمان را تقریبا در سطح سال قبل حفظ کرد. بنابراین، زمانی که ترامپ امروز با اتاقی مملو از خبرنگاران حوزه علم تماس گرفت، این سابقه نسبتا جدید درباره بودجه ماموریت رومن از نگاهها پنهان نماند.
یک سوال مستقیم
پس از پایان تماس ترامپ، «جف فاوست»، خبرنگار اسپیسنیوز، مستقیما این موضوع را از آیزاکمن پرسید.
او گفت: سوالی از مدیر ناسا دارم. شنیدن تماس رئیس جمهور و ابراز هیجان او درباره پرتاب رومن بسیار خوب بود. میدانم که دولت در سالهای گذشته، در دوره نخست ریاستجمهوری او، پیشنهاد کرده بود بودجه رومن به صفر برسد و همچنین همین سال گذشته نیز کاهش قابل توجهی در بودجه رومن پیشنهاد شده بود. شما به دولت و رئیسجمهور چه گفتید که نظرش را تغییر داد و باعث شد او تا این اندازه درباره ماموریتی هیجانزده شود که زمانی پیشنهاد لغوش را داده بود؟
آیزاکمن مستقیما به این سوال پاسخ نداد و در عوض بر فضای کنونی تاکید کرد؛ فضایی که به گفته او بسیار مثبت است.
آیزاکمن پاسخ داد: من واقعا از حمایت او، سیاست فضایی و منابعی که در اختیار ما قرار میدهد، بسیار سپاسگزارم.
او ادامه داد: از صحبتهای آن تماس این طور به نظر میرسد که شاید حتی منابع بیشتری هم در اختیار ما قرار بگیرد، که این هم اتفاق بسیار خوبی برای ماموریتهای بیشتر در زمینه علم و اکتشاف خواهد بود.
