بررسی تحرکات دیپلماتیک تهران در هفتههای اخیر نشاندهنده یک الگوی رفتاری هماهنگ میان وزارت امور خارجه و نیروهای مسلح است. مقامات ایران با تکیه بر رایزنیهای فشرده بینالمللی و در عین حال، حفظ آمادگی عملیاتی، در پی آن هستند تا مانع از گسترش دامنه درگیریها شده و امنیت ملی را در برابر تهدیدات احتمالی محافظت کنند.
در همین راستا، سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، با برقراری تماسها و دیدارهای متعدد با مقامات کشورهای منطقه و فرامنطقه، پیامهای صریحی را درباره ضرورت پرهیز از ماجراجوییهای نظامی ارسال کرده است. تهران در تمامی این گفتوگوها بر چند اصل کلیدی پافشاری کرده است: هشدار نسبت به پیامدهای هرگونه همکاری در حملات احتمالی، تأکید بر حق دفاع مشروع و مقتدرانه، و اعلام آمادگی برای پاسخدهی به هرگونه تعرض.
در حوزه مدیریت امور دریایی، تعیین تکلیف وضعیت عبور و مرور در تنگه هرمز از اولویتهای تهران در مذاکرات با عمان است. جمهوری اسلامی ایران با یادآوری مفاد تفاهمنامه اسلامآباد و با تأکید بر حاکمیت ملی خود، خواستار ایجاد سازوکاری شفاف و ایمن برای تردد کشتیهای تجاری است. تهران تصریح کرده است که شرایط نامطلوب فعلی در این منطقه نتیجه مستقیم اقدامات نظامی آمریکا بوده و بازگشت به توافقات پیشین، تنها راه برونرفت از این تنش است.
تحلیلگران بر این باورند که رویکرد فعلی ایران توانسته است موازنه قدرت را به نفع تهران تغییر دهد. تردیدهای مشاهدهشده در تصمیمگیریهای مقامات واشنگتن، حاکی از آن است که دولت ایالات متحده به این درک رسیده که هرگونه تشدید تنش میتواند هزینههای غیرقابلپیشبینی برای این کشور به همراه داشته باشد. در واقع، ترکیب دیپلماسی هشدار با بازدارندگی نظامی باعث شده تا واشنگتن در محاسبات هزینه-فایده خود برای ورود به یک درگیری گسترده، با چالشهای جدی مواجه شود.
