موج گسترده ورود مهاجران از مراکش به شهر سبته، بار دیگر به بحرانی انسانی و سیاسی میان دو کشور و اتحادیه اروپا تبدیل شده است. این رویداد بزرگترین عبور جمعی مهاجران از مراکش به سبته از زمان بحران سال ۲۰۲۱ توصیف شده است.
بر اساس گزارش منابع اسپانیایی و مراکشی، حدود هزار و ۵۰۰ مهاجر در روزهای نخست توانستند با شنا خود را به سبته برسانند. با تشدید شرایط در روز پنجشنبه، شمار بیشتری از مهاجران، عمدتاً جوان، از مسیر دریا یا بهصورت پیاده وارد این منطقه شدند.
خبرگزاری فرانسه به نقل از یک منبع پلیس اسپانیا گزارش داده است که ۲۷ مهاجر هنگام تلاش برای شنا از شمال مراکش به سبته جان خود را از دست دادهاند.
وزارت کشور اسپانیا برآورد کرده است که حدود ۴۹ هزار نفر طی ۲۴ ساعت از مسیرهای دریایی و زمینی وارد سبته شدهاند. یک منبع پلیس اسپانیا نیز شمار افرادی را که در چند روز گذشته از مرز مراکش عبور کردهاند، حدود ۴۰ هزار نفر اعلام کرده است.
مقامهای سبته برای مهار این موج انسانی از ارتش اسپانیا درخواست کمک کردند. وزارت کشور این کشور نیز از استقرار نیروهایی از ارتش برای پشتیبانی از ژاندارمری و حفظ امنیت در شهر خبر داد.
در سوی دیگر، نیروهای مراکشی در ورودیهای سبته خودروهای مجهز به آبپاش مستقر کردند و تلاش کردند مهاجران را از ادامه مسیر بازدارند. با وجود نبود بیانیه رسمی از سوی دولت مراکش، یک مقام رسمی این کشور از مذاکره میان رباط و مادرید درباره این بحران خبر داده است.
فاصله میان ساحل فنیدق در مراکش و نزدیکترین نقطه مرزی سبته حدود دو تا سه کیلومتر است؛ موضوعی که عبور دریایی مهاجران را، با وجود خطرهای آن، امکانپذیر کرده است.
خوان خسوس ویواس، فرماندار سبته، وضعیت ایجادشده را یک «اضطرار انسانی و اجتماعی» توصیف کرده و هشدار داده است که ادامه این روند میتواند شرایط بحران مهاجرتی مه ۲۰۲۱ را تکرار کند. در آن بحران، بیش از ۱۰ هزار مهاجر طی دو روز وارد سبته شده بودند.
فرماندار سبته همچنین اعلام کرده است که مراکز پذیرش مهاجران کاملاً پر شده و ظرفیت پذیرش افراد جدید را ندارد. بر اساس آمار مقامهای محلی، شمار ورودها در برخی روزها از ۲۰۰ نفر فراتر رفته است.
دولت اسپانیا اعلام کرده است چند وزارتخانه برای مدیریت همزمان ابعاد انسانی و امنیتی بحران در حال همکاری هستند. مادرید ضمن تقویت منابع امنیتی و امدادی، اعلام وضعیت اضطراری ملی را نپذیرفته و گفته است قوانین این کشور، ورود گسترده مهاجران را بهعنوان تهدیدی برای امنیت ملی تعریف نمیکند.
وزارت کشور اسپانیا همچنین اعلام کرده است که پس از گفتوگو با دولت مراکش، روند بازگرداندن مهاجرانی را که بهصورت غیرقانونی وارد سبته شدهاند، فعال خواهد کرد. دو کشور قرار است هماهنگیهای خود را برای کنترل جریان مهاجرت و بازگرداندن این افراد افزایش دهند.
آلبرتو نونیز فِیخو، رهبر حزب مردم و جریان مخالف دولت اسپانیا، نحوه مدیریت بحران از سوی دولت را مورد انتقاد قرار داده و شرایط موجود را «غیرقابل تحمل» و مصداق «بحران امنیت ملی» دانسته است.
این رویداد واکنشهایی را در دیگر کشورهای اروپایی نیز به همراه داشته است. جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، از احتمال اتخاذ اقدامات فوقالعاده برای حفاظت از مرزها و امنیت شهروندان، از جمله بررسی تعلیق توافق شنگن با اسپانیا، سخن گفته است.
آنتونیو تاجانی، وزیر امور خارجه ایتالیا، نیز خواستار تعلیق عضویت اسپانیا در منطقه شنگن شده و مهاجرت نامنظم و کنترلنشده را تهدیدی برای امنیت ملی کشورش دانسته است. ماتئو سالوینی، معاون نخستوزیر ایتالیا و رهبر حزب لیگ، نیز از این درخواست حمایت کرده است.
خوزه مانوئل آلبارس، وزیر امور خارجه اسپانیا، اظهارات تاجانی را غیرقابل قبول خوانده و گفته است مادرید از ایتالیا انتظار همبستگی دارد، نه موضعگیری سیاسی حزبی. اسپانیا در اعتراض به این اظهارات، سفیر ایتالیا را احضار کرده است.
فرانسه نیز از تشدید کنترلهای مرزی خود با اسپانیا خبر داده است. لوران نونز، وزیر کشور فرانسه، اعلام کرده که در پی وضعیت سبته، دستور افزایش بازرسیها در مرز اسپانیا را صادر کرده و با همتای اسپانیایی خود در تماس است.
سبته منطقهای حدود ۱۹ کیلومترمربع در شمال آفریقاست که تحت حاکمیت اسپانیا قرار دارد، اما مراکش آن را بخشی از خاک خود میداند. این شهر در نزدیکی تنگه جبلالطارق واقع شده و از سه طرف به دریای مدیترانه محدود میشود.
موج اخیر مهاجرت در شرایطی رخ داده است که مراکش با مشکلات اقتصادی و بیکاری جوانان روبهروست. مقامهای این کشور نرخ بیکاری در سال ۲۰۲۵ را حدود ۱۳ درصد اعلام کردهاند و بر اساس گزارش شورای اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی مراکش، حدود یکمیلیون و ۵۰۰ هزار جوان ۱۵ تا ۲۴ ساله خارج از بازار کار قرار دارند.