روند تغییر نگرش افکار عمومی انگلیس نیز معنادار است. پس از آغاز جنگ غزه، نگرانی مردم درباره نقش رژیم صهیونیستی در تهدید صلح جهانی افزایش یافت و در پاییز ۲۰۲۴ به حدود سه‌چهارم پاسخ‌دهندگان رسید. این میزان در ادامه تا حدود دو‌سوم کاهش پیدا کرد، اما پس از حمله به ایران بار دیگر افزایش یافت و به ۷۸ درصد رسید. هم‌زمان، ۷۴ درصد مردم بریتانیا نیز آمریکا را تهدیدی خطرناک برای صلح جهانی ارزیابی کرده‌اند؛ در حالی که این میزان در سال ۲۰۲۴ تنها ۳۵ درصد بود.
این ارقام، فراتر از یک تغییر آماری، بازتاب دگرگونی عمیق در نگرش عمومی به سیاست‌های آمریکا و رژیم صهیونیستی است. هم‌زمانی این تحول با تحولات انتخاباتی آمریکا و سرزمین‌های اشغالی، از یک‌سو نشان‌دهنده تأثیر اقتدار و ایستادگی مقاومت در برابر تجاوزگری آمریکایی ـ صهیونیستی و از سوی دیگر بیانگر شکست سناریوی خاورمیانه ترامپ و نتانیاهو و تقویت گرایش جهانی به نظم نوین چندجانبه‌گراست. این واقعیت همچنین حقانیت موضع ایران درباره ضرورت اجماع‌سازی جهانی برای تأمین امنیت بومی و مقابله با کانون‌های جنگ‌افروزی و ناامنی را آشکارتر می‌سازد.
مقاومت؛ نیرویی که وجدان عمومی جهان را بیدار کرد
نظرسنجی‌های انگلیس و نمونه‌های مشابه آن در آمریکا و دیگر کشورهای اروپایی را نمی‌توان صرفاً محصول تحولات دیپلماتیک، رفتارهای سازشکارانه یا اقدامات سازمان‌های بین‌المللی و مدعیان حقوق بشر دانست. ریشه اصلی این دگرگونی را باید در چند دهه مقاومت ملت‌ها در برابر اشغالگری و سلطه‌طلبی جست‌وجو کرد؛ مقاومتی که از فلسطین و لبنان تا سوریه و عراق و ایران امتداد یافته و به‌تدریج ماهیت واقعی سیاست‌های آمریکا و رژیم صهیونیستی را در برابر افکار عمومی جهان آشکار ساخته است.
نقطه اوج این روند را می‌توان در عملیات طوفان‌الاقصی در سال ۲۰۲۳ و مقاومت فراگیر مردم غزه در برابر نسل‌کشی، اشغالگری و آپارتاید رژیم صهیونیستی مشاهده کرد. این تحولات، مسئله فلسطین را از حاشیه معادلات سیاسی خارج کرد و به یکی از اصلی‌ترین موضوعات افکار عمومی جهان تبدیل ساخت. شهادت ده‌ها هزار انسان، از جمله هزاران کودک، ثبت بیش از ۷۴ هزار شهید، آوارگی حدود دو میلیون نفر و تحمیل قحطی، گرسنگی و رنج‌های بی‌امان بر مردم غزه، موجی گسترده از انزجار عمومی علیه رژیم صهیونیستی ایجاد کرد؛ موجی که در تظاهرات میلیونی در کشورهای اروپایی و حتی شهرهای مختلف آمریکا جلوه‌ای آشکار یافت.
پس از آن نیز تجاوزگری رژیم صهیونیستی در لبنان و سوریه و جنگ‌افروزی مستقیم آمریکا، به‌ویژه در جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان، ابعاد تازه‌ای به این بیداری بخشید. جنایاتی همچون حمله به مدرسه میناب و ترور رهبر انقلاب نیز افکار عمومی را بیش از پیش متوجه ماهیت واقعی این تجاوزگری‌ها کرد. امروز مقاومت، صرفاً یک واقعیت میدانی نیست؛ بلکه به عاملی تعیین‌کننده در شکل‌گیری نگرش جهانی نسبت به منشأ تهدیدهای امنیتی و سیاسی تبدیل شده است.
هزینه سنگین اول اسرائیل؛ از امنیت متحدان تا اقتصاد جهان
سران کاخ سفید جنگ‌افروزی علیه ایران را در چارچوب اجرای اصل «اول اسرائیل» آغاز کردند؛ اصلی که پیامدهای آن به مرزهای ایران و غرب آسیا محدود نماند و امنیت جهانی، حتی امنیت متحدان آمریکا، را تحت تأثیر قرار داد. در همین چارچوب، کشورهای عربی نیز به این واقعیت اذعان کرده‌اند که حضور پایگاه‌های نظامی آمریکا در خاک آنان، به‌جای ایجاد امنیت، می‌تواند کشورشان را در معرض تهدید و پیامدهای جنگ قرار دهد.
از سوی دیگر، هزینه‌های اقتصادی و امنیتی این رویکرد به‌ویژه در حوزه انرژی به سراسر جهان منتقل شد. بحران سوخت در اروپا و آمریکا و فشار بر اقتصادهای وابسته به انرژی، نمونه‌ای از پیامدهای سیاستی است که منافع رژیم صهیونیستی را بر امنیت و ثبات جهانی مقدم می‌داند. به همین دلیل، جنگ رمضان صرفاً یک رویارویی نظامی میان ایران و متجاوزان نبود، بلکه به آزمونی برای سنجش اعتبار نظم امنیتی تحت رهبری آمریکا تبدیل شد.
پیامدهای این جنگ، دولت‌ها را به بازنگری در مناسبات خود با واشنگتن و تل‌آویو سوق داد. برخی رهبران اروپایی برای حفظ جایگاه سیاسی و انتخاباتی خود ناچار به انتقاد از رژیم صهیونیستی شدند و اتحادیه اروپا نیز از اعمال تحریم‌هایی علیه این رژیم سخن گفت. در عرصه عمومی نیز شرایط تغییر کرده است؛ به‌گونه‌ای که مخالفت با سیاست‌های رژیم صهیونیستی و فاصله‌گرفتن از ترامپ، به مؤلفه‌ای اثرگذار در رقابت‌های انتخاباتی تبدیل شده است.
شکست سنگین ترامپ و جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره و موفقیت نامزدهای منتقد سیاست‌های او و رژیم صهیونیستی را می‌توان نشانه‌ای از همین دگرگونی دانست. اظهارات ترامپ و ونس درباره تأثیر انزجار از رژیم صهیونیستی و مخالفت با جنگ‌افروزی دولت آمریکا بر شکست جمهوری‌خواهان نیز بر اهمیت این عامل تأکید دارد. این روند در اروپا نیز قابل مشاهده است و مخالفت با سیاست‌های تل‌آویو و فاصله‌گرفتن از واشنگتن به یکی از محورهای شعارهای انتخاباتی، از جمله در رقابت‌های ریاست‌جمهوری فرانسه، تبدیل شده است.
فروپاشی روایت‌های تبلیغاتی؛ تمایز یهودیت و صهیونیسم
در شرایطی که موج مخالفت جهانی با آمریکا و رژیم صهیونیستی گسترش یافته، برخی سران غرب همچنان می‌کوشند با واژه‌سازی‌های تکراری و نخ‌نما، مطالبات مردمی را سرکوب و حمایت از ماهیت نامشروع و آپارتاید رژیم صهیونیستی را توجیه کنند. در مرکز این طراحی تبلیغاتی، بهره‌برداری سیاسی از مفهوم یهودستیزی و تلاش برای یکسان‌انگاری مخالفت با صهیونیسم و دشمنی با یهودیان قرار دارد.
اظهارات فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، درباره گسترش یهودستیزی و قرارگرفتن این کشور در آزمونی تاریخی برای حفاظت از جامعه یهودی، هم‌زمان با اعتراض‌های گسترده به همکاری برلین با رژیم صهیونیستی، نمونه‌ای از این رویکرد است. رفتارهای مشابهی نیز در انگلیس و فرانسه مشاهده می‌شود. این در حالی است که تحولات داخلی سرزمین‌های اشغالی و مواضع حقوقی و قضایی بین‌المللی درباره سیاست‌های رژیم صهیونیستی، نشان می‌دهد که نمی‌توان هرگونه مخالفت با این رژیم را به یهودستیزی تقلیل داد.
از یک‌سو، گزارش‌ها از افزایش مهاجرت معکوس یهودیان از سرزمین‌های اشغالی حکایت دارد و از سوی دیگر، تضعیف موقعیت نتانیاهو، شکست انتخاباتی او و گسترش مطالبه عمومی برای برکناری و مجازاتش، بیانگر عمق بحران مشروعیت در ساختار سیاسی این رژیم است. واقعیت آن است که اعتراض جهانی متوجه یهودیان نیست، بلکه متوجه رژیمی است که با بهره‌برداری ابزاری از هویت و اعتقادات یهودیان، اهداف سلطه‌جویانه خود و منافع قدرت‌های غربی را در منطقه دنبال می‌کند. حضور یهودیان در بسیاری از تجمعات اعتراضی علیه رژیم صهیونیستی نیز گواه روشنی بر تمایز میان یهودیت و صهیونیسم است؛ تمایزی که تبلیغات رسمی غرب درصدد پنهان‌کردن آن است.
امنیت بومی؛ مسیر عبور از نظم تحمیلی آمریکا
نظرسنجی‌های تازه و گسترش اعتراضات جهانی علیه آمریکا و رژیم صهیونیستی، بار دیگر ضرورت شکل‌گیری اجماع بین‌المللی برای حمایت از فلسطین و استقرار امنیت بومی را آشکار می‌کند. تجربه تحولات اخیر نشان داده است که امنیت کشورهای منطقه با حضور نظامی آمریکا تأمین نمی‌شود و وابستگی به قدرت‌های فرامنطقه‌ای، نه‌تنها مانع جنگ و ناامنی نیست، بلکه می‌تواند ملت‌ها و دولت‌ها را به بخشی از هزینه‌های ماجراجویی‌های نظامی تبدیل کند.
در چنین شرایطی، اقدام ایران در بستن تنگه هرمز، مشروط‌سازی هرگونه مذاکره به اجرای شروط هفت‌گانه و ارائه ابتکارهایی همچون نشست چهارجانبه تهران برای شکل‌گیری سازوکار امنیت منطقه‌محور، در چارچوب همین رویکرد قابل ارزیابی است. این اقدامات بر ضرورت واگذاری مسئولیت امنیت به کشورهای منطقه، حمایت از حقوق ملت فلسطین و پایان‌دادن به حضور مداخله‌گرانه آمریکا تأکید دارد.
همراهی کشورهای منطقه با ظرفیت‌هایی که ایران برای ایجاد امنیت مشترک فراهم کرده است، می‌تواند زمینه‌ساز تسریع شکل‌گیری نظم نوین جهانی و منطقه‌ای باشد؛ نظمی چندجانبه که در آن، امنیت نه از مسیر سلطه قدرت‌های خارجی، بلکه از طریق همکاری کشورهای منطقه، احترام به حاکمیت ملی و مقابله با تجاوزگری تأمین شود.
آمریکا و رژیم صهیونیستی که زمانی از محو ایران از نقشه جهان سخن می‌گفتند، اکنون با واقعیتی متفاوت مواجه‌اند: گسترش مخالفت جهانی با سیاست‌های آنان و افزایش پذیرش مواضع ایران درباره ریشه‌های بحران و ناامنی در غرب آسیا. بازتاب این واقعیت را می‌توان در نظرسنجی‌های افکار عمومی، اعتراضات خیابانی و تحولات انتخاباتی مشاهده کرد. این دگرگونی نشان می‌دهد که مقاومت، علاوه بر تغییر معادلات میدانی، توانسته است معادلات افکار عمومی را نیز دگرگون کند و هزینه تداوم سیاست‌های جنگ‌طلبانه را برای حامیان آن افزایش دهد.
