جان مرشایمر، استاد ممتاز علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو و از نظریهپردازان شناختهشده مکتب واقعگرایی در روابط بینالملل، راهبرد دولت دونالد ترامپ برای تحت فشار قرار دادن ایران را از جنبههای نظامی و اقتصادی بررسی کرد.
مرشایمر معتقد است دولت آمریکا با همراهی رسانههای جریان اصلی در تلاش است ایران را متقاعد کند که در آستانه شکست قرار دارد و بهتر است هرچه سریعتر به توافق تن دهد؛ اما به گفته او، واقعیتهای میدانی با این روایت همخوانی ندارد.
دو ستون راهبرد آمریکا برای فشار بر ایران
مرشایمر راهبرد دولت ترامپ را متکی بر دو محور اقتصادی و نظامی دانست. به گفته او، در بخش اقتصادی، آمریکا تلاش میکند با فشار بر روابط تجاری و صادرات نفت ایران، اقتصاد این کشور را تحت فشار قرار دهد.
او در عین حال درباره گزینه نظامی گفت که در شرایط فعلی عملیات مهمی علیه ایران در جریان نیست و اعزام نیرو و تجهیزات بیشتر آمریکا به منطقه نیز لزوماً به معنای آمادگی برای یک حمله گسترده نیست.
مرشایمر با اشاره به عملیات نظامی پیشین آمریکا علیه ایران مدعی شد که بمبارانهای گذشته نتوانسته اهداف واشنگتن را محقق کند و مشکلات مربوط به ذخایر مهمات نیز یکی از محدودیتهای جدی ارتش آمریکا است.
حمله زمینی به ایران؛ گزینهای بسیار پرهزینه
این استاد دانشگاه شیکاگو احتمال حمله زمینی آمریکا به ایران را بسیار بعید دانست و گفت شمار نیروهای رزمی قابل استفاده آمریکا در منطقه با نیازهای چنین عملیاتی قابل مقایسه نیست.
مرشایمر با استناد به ارزیابی ژنرال بازنشسته آمریکایی بری مککافری گفت برای تصرف تنگه هرمز به حدود ۱۵۰ هزار نیروی رزمی و سه تا شش ماه جنگ نیاز خواهد بود؛ در حالی که به گفته او، آمریکا در شرایط فعلی چنین ظرفیتی را در منطقه ندارد.
او همچنین با اشاره به تجربه جنگ اوکراین، جغرافیای ایران و جمعیت این کشور را از عواملی دانست که هرگونه عملیات زمینی را برای نیروی مهاجم بسیار دشوارتر میکند.
فشار اقتصادی لزوماً ایران را به تسلیم نمیرساند
مرشایمر در ادامه گفت اگرچه فشار اقتصادی آمریکا آسیب قابل توجهی به ایران وارد کرده، اما شواهدی نمیبیند که این فشارها ایران را در آستانه تسلیم قرار داده باشد.
او با اشاره به نمونههای تاریخی گفت در جنگهای بزرگ، محاصره اقتصادی به تنهایی معمولاً برای وادار کردن یک کشور به تسلیم کافی نبوده و در کنار فشار اقتصادی، عوامل نظامی نیز نقش تعیینکننده داشتهاند.
این نظریهپرداز آمریکایی همچنین تهدیدهای امنیتی علیه ایران را عاملی برای افزایش انگیزه این کشور جهت ادامه مقاومت دانست و گفت زمانی که یک کشور احساس کند با تهدیدی اساسی علیه موجودیت خود مواجه است، احتمال تسلیم آن کاهش پیدا میکند.
هشدار درباره پیامدهای تشدید درگیری
مرشایمر در بخش دیگری از سخنان خود درباره توان ایران برای واکنش متقابل هشدار داد و گفت در صورت تشدید فشارها، احتمال گسترش درگیری به زیرساختهای انرژی و تأسیسات حیاتی منطقه وجود دارد.
او معتقد است چنین وضعیتی میتواند کشورهای حاشیه خلیج فارس و حتی اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار دهد و پیامدهای آن تنها به ایران و آمریکا محدود نخواهد ماند.
مرشایمر در همین زمینه تأکید کرد بهتر است ایران به نقطهای رسانده نشود که به گفته او، به یک پاسخ «روز قیامت» روی بیاورد.
مرشایمر: آمریکا گزینه نظامی مؤثری ندارد
این استاد دانشگاه شیکاگو در جمعبندی سخنان خود گفت آمریکا نه در شرایط فعلی و نه پس از انتخابات میاندورهای، گزینه نظامی مناسبی برای وادار کردن ایران به تسلیم ندارد.
او همچنین مدعی شد ایرانیها با تجربهای که از تعامل با آمریکا دارند، بهسادگی تحت تأثیر کارزارهای تبلیغاتی قرار نمیگیرند و روایت شکست قریبالوقوع ایران را نخواهند پذیرفت.
مرشایمر هشدار داد که آغاز یک عملیات زمینی علیه ایران، در صورت وقوع، نهتنها موفقیت آمریکا را تضمین نمیکند، بلکه میتواند شرایط را برای واشنگتن، منطقه و اقتصاد جهانی دشوارتر کند.