اندیشکده چتمهاوس در تازهترین گفتوگوی خود به بررسی تحولات تنگه هرمز، بابالمندب و دریای سرخ پرداخت و نقش ایران و انصارالله یمن را در معادلات منطقهای مورد بررسی قرار داد.
برانن مدوکس، مدیر چتمهاوس، در ابتدای این برنامه گفت انصارالله یمن با در اختیار داشتن سواحل دریای سرخ بر تنگه بابالمندب اثرگذار است و همزمان ایران نیز بر رفتوآمد در تنگه هرمز نفوذ دارد.
فارع المسلمی، پژوهشگر چتمهاوس، با اشاره به این وضعیت گفت ایران اکنون بر دو گلوگاه راهبردی خاورمیانه نفوذ دارد و این میزان اهرم فشار را قابل توجه توصیف کرد.
وی افزود تحولات یمن را نمیتوان جدا از تحولات منطقه بررسی کرد و آنچه در خلیج فارس رخ میدهد با روابط ایران و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، اختلافات میان کشورهای عربی و همچنین تنشهای ایران و آمریکا ارتباط دارد.
نقش ایران در تحولات یمن
صنم وکیل، مدیر برنامه خاورمیانه و شمال آفریقای چتمهاوس، با اشاره به نقش ایران در تحولات مرتبط با انصارالله گفت این جنبش از تهران «کنترل از راه دور» نمیشود و از استقلال عمل برخوردار است.
وی افزود ایران طی ماههای گذشته بارها درباره اهمیت راهبردی بابالمندب و دریای سرخ هشدار داده بود و تحولات این مناطق میتواند بر نحوه قدرتنمایی منطقهای ایران اثر بگذارد.
احمد سلیمان، پژوهشگر ارشد چتمهاوس، نیز با اشاره به اهمیت اقتصادی هرمز و بابالمندب گفت تنگه هرمز مسیر حدود ۲۰ درصد عرضه جهانی نفت و ۲۵ درصد تجارت نفت است. به گفته او، بابالمندب و دریای سرخ نیز حدود ۱۵ درصد ترانزیت نفت و کشتیرانی جهان را دربر میگیرند و ارزش تجارت عبوری از این مسیرها بیش از یک تریلیون دلار است.
بابالمندب و افزایش نقش انصارالله
المسلمی با اشاره به تحولات دریای سرخ گفت پیشروی انصارالله در این منطقه، این جنبش را از یک بازیگر منطقهای به بازیگری با ابعاد بینالمللی تبدیل کرده است.
وی افزود انصارالله با استفاده از موقعیت جغرافیایی بابالمندب میتواند روابط اقتصادی و امنیتی خود را با بازیگران مختلف در شاخ آفریقا گسترش دهد و در بلندمدت نقش اقتصادی بیشتری پیدا کند.
وکیل در واکنش به این ارزیابی گفت با این دیدگاه که انصارالله در آینده از ایران قدرتمندتر خواهد شد موافق نیست، اما تأکید کرد تحولات جاری میتواند بر جایگاه و نحوه قدرتنمایی منطقهای ایران تأثیر بگذارد.
وی همچنین گفت تصمیمهای امنیتی و سیاسی تهران صرفاً بر اساس شاخصهایی مانند تولید ناخالص داخلی، رشد اقتصادی یا تورم اتخاذ نمیشود و نتیجه جنگ نیز بر جایگاه منطقهای ایران اثر خواهد داشت.
تلاش کشورهای منطقه برای کاهش تنش
وکیل در بخش دیگری از این گفتوگو اظهار داشت قطر، عمان و شماری دیگر از کشورهای منطقه برای تسهیل گفتوگوی غیرمستقیم تلاش میکنند.
به گفته وی، یکی از مسیرهای مطرحشده بازگشایی کامل تنگه هرمز به عنوان اقدامی اعتمادساز و پس از آن حرکت به سمت کاهش تحریمها و گفتوگو درباره برنامه هستهای ایران است.
او در عین حال هشدار داد طولانی شدن روند دیپلماتیک میتواند خطر بازگشت تنش نظامی را افزایش دهد.
المسلمی نیز با انتقاد از رویکرد غرب در قبال یمن گفت آمریکا، انگلیس و کشورهای اروپایی طی سالهای گذشته عملاً مدیریت این پرونده را به عربستان واگذار کردهاند و این سیاست به حل پایدار بحران یمن منجر نشده است.