بازدید سهساعته مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، از وزارت نفت در شرایطی انجام شد که صنعت نفت ایران یکی از حساسترین مقاطع خود را پشت سر میگذارد. در میانه حملات دشمن، تهدیدهای امنیتی، احتمال آسیبدیدن زیرساختهای حیاتی و فشارهای ناشی از محاصره دریایی، حضور رئیسجمهور در وزارت نفت باید یک پیام روشن داشته باشد: بررسی وضعیت صنعت نفت، ارزیابی آسیبهای احتمالی، اطمینان از استمرار تولید و صادرات و قدردانی از کارکنانی که در خط مقدم تأمین انرژی کشور ایستادهاند.
اما آنچه پس از این بازدید از سوی تیم رسانهای محسن پاکنژاد، وزیر نفت پرحاشیه دولت چهاردهم، دنبال شد، ظاهراً روایتی کاملاً متفاوت بود. این جریان تلاش کرد حضور رئیسجمهور را نه یک اقدام ملی و مدیریتی در شرایط جنگی، بلکه نشانهای از حمایت پزشکیان از عملکرد، تصمیمات و سیاستهای مدیریتی وزیر نفت بازنمایی کند؛ گویی یک بازدید سهساعته میتواند بهمعنای تأیید کارنامه پرابهام وزیر و پایان انتقادات و پرسشهای بیپاسخ درباره عملکرد او باشد.
عملکرد پاکنژاد در نزدیک به دو سال گذشته با انتقادات جدی و پرسشهای فراوانی روبهرو بوده است؛ از کاهش فروش نفت و بازنگشتن بخش مهمی از ارز حاصل از صادرات گرفته تا وضعیت نامطلوب توسعه میادین، محقق نشدن وعده افزایش ظرفیت تولید و انتصابات پرحاشیه مدیریتی. این مسائل بارها از سوی کارشناسان صنعت نفت، رسانهها و نمایندگان مجلس مورد انتقاد قرار گرفته است.
در همین شرایط، اخبار مربوط به احتمال عزل یا استعفای وزیر نفت نیز چندین بار در فضای سیاسی و رسانهای مطرح شده است. به جای آنکه این پرسشها با عملکرد واقعی وزارت نفت پاسخ داده شود، تیم رسانهای وزیر تلاش میکند با استفاده از موقعیتهای مختلف، تصویری از تثبیت جایگاه پاکنژاد در دولت ارائه کند؛ تصویری که در آن هر حضور رئیسجمهور، هر جلسه و هر دیدار، بهعنوان نشانهای از حمایت سیاسی و مدیریتی پزشکیان از وزیر نفت تفسیر میشود.
در ماههای گذشته، تغییرات مدیریتی متعدد و تصمیمهای غیرقابلتوجیه درباره جابهجایی مدیران نیز با انتقادات و حواشی فراوانی همراه بوده است. در شرایط بحرانی کنونی، بخشی از انرژی مدیریت وزارت نفت، به جای تمرکز بر تولید، توسعه میادین، افزایش صادرات و حل مشکلات انباشته صنعت نفت، صرف تغییر مدیران، ایجاد آرایش جدید مدیریتی و انتصاب افرادی شده که عملکرد آنها بهشدت زیر سؤال است.
اکنون به نظر میرسد حضور سهساعته رئیسجمهور در وزارت نفت قرار است در همین مناقشات مورد سوءاستفاده قرار گیرد. پیام غیرمستقیم تیم رسانهای وزیر نفت روشن است: رئیسجمهور از وزیر نفت، تصمیمات مدیریتی و عملکرد او حمایت میکند؛ بنابراین منتقدان باید سکوت کنند و مخالفان عزلونصبهای اخیر نیز باید این تصمیمات را تمامشده تلقی کنند.
اما آیا واقعاً چنین برداشتی از حضور رئیسجمهور قابل قبول است؟رئیسجمهور در شرایطی به وزارت نفت رفت که کشور با تهدیدهای امنیتی و نظامی مواجه است و صنعت نفت، بهعنوان یکی از مهمترین ارکان اقتصاد و امنیت ملی، باید بدون وقفه به فعالیت خود ادامه دهد. طبیعی است که پزشکیان در چنین شرایطی وضعیت تولید، تأمین انرژی، صادرات، زیرساختها و عملکرد کارکنان صنعت نفت را بررسی کند.
این حضور، پیش از هر چیز، برای بررسی شرایط حساس صنعت نفت و قوت قلب دادن به کارکنان این صنعت است؛ نه تأیید کارنامه یک وزیر یا مهر تأیید بر تمام تصمیمات مدیریتی او.
تبدیل چنین بازدیدی به ابزار برتریجویی در مناقشات داخلی وزارت نفت و سرپوش گذاشتن بر دهها سؤال بیپاسخ درباره عملکرد این وزارتخانه راهبردی، در واقع تقلیل دادن جایگاه رئیسجمهور به ابزار تبلیغاتی یک تیم مدیریتی است.
واقعیت این است که جایگاه وزیر نفت با عملیات رسانهای تثبیت نمیشود. اگر عملکرد وزارت نفت مطلوب است، باید در آمار تولید، میزان صادرات، بازگشت ارز، توسعه میادین، جذب سرمایه و تصمیمات مدیریتی قابل دفاع باشد. اگر عزلونصبهای انجامشده نیز درست و کارشناسی است، باید دلایل حرفهای و عملکردی آنها برای افکار عمومی و بدنه صنعت نفت روشن باشد؛ نه اینکه با انتشار تصاویر حضور رئیسجمهور، تلاش شود انتقادات و پرسشها به حاشیه رانده شود.
