بورس در هفته گذشته یکی از پرقدرتترین دورههای صعودی خود را تجربه کرد. رشد نرخ ارز، افزایش انتظارات تورمی، بهبود چشمانداز برخی صنایع و ورود نقدینگی حقیقی از جمله عواملی بودند که تقاضا را در بازار افزایش دادند. در پایان هفته، شاخص کل با رشد حدود ۵.۴ درصدی نسبت به ابتدای هفته، در سطح ۶ میلیون و ۳۸۶ هزار واحد قرار گرفت.
در کنار شاخص کل، شاخص هموزن نیز برای نخستین بار از محدوده یک میلیون و ۸۰۰ هزار واحد عبور کرد. این موضوع نشان میدهد رشد بازار تنها به چند سهم بزرگ و شاخصساز محدود نبوده و بخش قابل توجهی از نمادها در روند صعودی مشارکت داشتهاند.
در نخستین روز معاملاتی هفته، رشد نرخ دلار و اونس جهانی طلا و افزایش انتظارات تورمی باعث شد موج تازهای از تقاضا وارد بازار شود. شاخص کل در پایان معاملات ۳۱ مرداد با رشد بیش از ۱۰۸ هزار واحدی به ۶ میلیون و ۶۱ هزار واحد رسید. در این روز حدود ۸۸ درصد نمادها در محدوده مثبت قرار داشتند و بیش از ۲ هزار و ۶۵۲ میلیارد تومان پول حقیقی وارد سهام، حقتقدم و صندوقهای سهامی شد.
همزمان صندوقهای طلا و نقره نیز تحت تأثیر رشد نرخ ارز و قیمت جهانی طلا مورد توجه سرمایهگذاران قرار گرفتند و صندوقهای طلا بیش از ۲ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان ورود پول حقیقی را ثبت کردند.
یکشنبه اما بخشی از معاملهگران اقدام به شناسایی سود کردند و فشار عرضه افزایش یافت. با وجود این، روند کلی بازار تغییر نکرد و ۵۶ درصد نمادها همچنان در محدوده مثبت قرار داشتند. شاخص کل نیز با رشد بیش از ۸ هزار واحدی در کانال ۶ میلیون واحد باقی ماند. در این روز گروههای خودرویی، بانکی و فلزی بیشتر مورد توجه قرار گرفتند، در حالی که پالایشیها با خروج بیشتری از نقدینگی حقیقی مواجه شدند.
دوشنبه نوسانات بازار ارز و طلا بار دیگر بر معاملات سهام اثر گذاشت. اگرچه فشار فروش نسبت به روزهای قبل افزایش پیدا کرد، تقاضا توانست بازار را همچنان در محدوده مثبت نگه دارد. شاخص کل با رشد بیش از ۲۹ هزار واحدی به محدوده ۶ میلیون و ۹۹ هزار واحد رسید و حدود ۶۰ درصد نمادها مثبت بودند.
در همین روز گروههای معدنی، فلزی و دارویی بیشترین ورود پول حقیقی را به خود اختصاص دادند. یکی از اتفاقات قابل توجه، جابهجایی سریع نمادها میان محدوده منفی و صف خرید بود؛ بهطوری که ۱۰۴ نماد از محدوده منفی به صف خرید رسیدند.
سهشنبه بار دیگر موج تقاضا به بازار بازگشت. حدود ۸۷ درصد نمادها در محدوده مثبت قرار گرفتند و شاخص کل با رشد حدود ۱۲۴ هزار واحدی به بیش از ۶ میلیون و ۲۲۳ هزار واحد رسید. در این روز ارزش کل بازار بورس نیز به رکورد تاریخی ۱۷.۷ هزار همت رسید.
فلزات اساسی، پالایشیها، معادن، پتروشیمیها و بانکها در این روز مقصد بخش قابل توجهی از پول حقیقی بودند. در مقابل، گروههای دارویی و خودرویی خروج نقدینگی را تجربه کردند.
چهارشنبه اما نقطه اوج معاملات هفته بود. شاخص کل با جهش بیسابقه حدود ۱۶۲ هزار واحدی در سطح ۶ میلیون و ۳۸۶ هزار واحد ایستاد و برای سومین بار در طول یک هفته رکورد تازهای ثبت کرد.
شاخص هموزن نیز با رشد حدود ۳۷ هزار واحدی برای نخستین بار از مرز یک میلیون و ۸۰۰ هزار واحد عبور کرد. ارزش معاملات نیز به بیش از ۱۸۰ همت رسید و حدود ۴.۶ همت پول حقیقی وارد سهام، حقتقدم و صندوقهای سهامی شد.
اما پرسش اصلی اینجاست که آیا این روند صعودی میتواند ادامه پیدا کند یا بازار پس از این رشد سنگین با موج تازهای از عرضه و اصلاح مواجه خواهد شد؟
کامل ابراهیمیان، کارشناس بازار سرمایه، میانگین روزانه ارزش معاملات سهام در هفته گذشته را حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان عنوان کرد و گفت انتشار گزارشهای مطلوب شرکتها، رشد قیمتهای جهانی، بهبود چشمانداز صنایع و سیاست کاهش فاصله نرخهای ارز از عوامل مهم رشد بازار بودهاند.
به گفته او، سیاستهای حمایتی دولت، وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان بورس پس از بازگشایی بازار در ۲۸ اردیبهشت، نقش مهمی در مدیریت شرایط و بازگشت آرامش به معاملات داشته است.
این کارشناس همچنین افزایش نرخ محصولات متناسب با تورم را عاملی مؤثر در حفظ توان تولید و اشتغال شرکتها دانست. بر همین اساس، گزارش عملکرد بسیاری از شرکتها در فصل بهار مطلوب ارزیابی شده و این موضوع توانسته تقاضا برای سهام را افزایش دهد.
ابراهیمیان با اشاره به انتشار تدریجی گزارشهای مرداد شرکتها اظهار کرد که با وجود محدودیتها و چالشهای حوزه انرژی، عملکرد بسیاری از شرکتها همچنان مناسب بوده و پیشبینی میشود گزارشهای سودآوری فصل تابستان نیز وضعیت قابل قبولی داشته باشد.
روند گفتوگوهای دیپلماتیک و رشد قیمتها در بازارهای جهانی نیز از دیگر عواملی است که به گفته این کارشناس، بر افزایش تقاضا در بازار سهام اثر گذاشته است. در این میان، عملکرد صنایع بانکی و پالایشی نیز توجه سرمایهگذاران را بیشتر کرده است.
افزایش فشار عرضه در میانه هفته نیز بیشتر تحت تأثیر نوسانات بازار ارز و طلا قرار داشت، اما پس از یک دوره کوتاه، تقاضا دوباره تقویت شد و شاخصها توانستند رکوردهای تازهای ثبت کنند.
یکی دیگر از عوامل مورد توجه سرمایهگذاران، سیاست دولت برای کاهش فاصله میان نرخ ارز نیما و نرخ غیررسمی عنوان شده است. این سیاست از نگاه فعالان بازار میتواند فشار ناشی از اختلاف نرخ ارز بر شرکتهای صادراتمحور را کاهش داده و در صورت تداوم، زمینه افزایش سودآوری و پایداری تولید آنها را فراهم کند.
در همین حال، افزایش حاشیه سود پالایشگاهها در پی تحولات بازارهای جهانی و گزارشهای مناسب صنعت بانکی نیز به تقویت تقاضا کمک کرده است.
با این حال، ادامه این روند صعودی به عوامل متعددی وابسته است. مهمترین عامل، کاهش ریسکهای سیستماتیک و تحولات خارج از کنترل بازار است؛ چرا که هرگونه اتفاق غیرمنتظره در فضای سیاسی و اقتصادی میتواند جریان نقدینگی را تغییر داده و روند معاملات را تحت تأثیر قرار دهد.
با وجود این ریسکها، ابراهیمیان معتقد است بازار سهام در هفته آینده نیز ظرفیت ثبت رکوردهای تازه را دارد و در صورت کاهش ریسکهای بیرونی، امکان عبور شاخص از سطوح فعلی نیز وجود خواهد داشت.
بنابراین بورس در شرایطی وارد هفته جدید میشود که از یک سو نقدینگی حقیقی و تقاضای قدرتمند پشت سر آن قرار دارد و از سوی دیگر، رشد سریع شاخصها احتمال افزایش عرضه و شناسایی سود را بیشتر کرده است. اکنون باید دید رکوردشکنیهای پیدرپی ادامه پیدا میکند یا بازار بالاخره ترمز این صعود تاریخی را خواهد کشید؟