با نزدیک شدن به آذرماه ۱۴۰۵ و آغاز فصل سرد سال، احتمال اعمال محدودیتهای برق در برخی استانهای کشور بار دیگر به یکی از موضوعات مورد توجه خانوارها تبدیل شده است. نگرانیها درباره خاموشیهای زمستانی در شرایطی افزایش یافته که ناترازی گاز، محدودیت تأمین سوخت نیروگاهها و آسیبدیدگی بخشی از زیرساختهای انرژی، تأمین پایدار برق در روزهای سرد را با چالش روبهرو کرده است.
بر اساس اظهارات اخیر سخنگوی صنعت برق، با وجود آمادگی نیروگاهها از نظر ظرفیت تولید، تأمین سوخت کافی برای فعالیت آنها یکی از مهمترین نگرانیهای زمستان امسال است. مسئولان تأکید کردهاند که در صورت تهدید پایداری شبکه و تأمین نشدن سوخت مورد نیاز نیروگاهها، احتمال اعمال محدودیت در مصرف برق مشترکان وجود دارد.
با این حال، تاکنون برنامه قطعی و یکسانی برای خاموشی تمام استانها از ابتدای آذرماه اعلام نشده است و وضعیت هر منطقه به شرایط تأمین انرژی، میزان مصرف و تصمیمهای شرکتهای توزیع برق بستگی دارد.
آیا خاموشی برق استانها از اول آذر آغاز میشود؟
با توجه به اظهارات مسئولان صنعت برق، آغاز آذرماه به معنای شروع قطعی خاموشی در تمام استانهای کشور نیست؛ اما این ماه با ورود به دوره اصلی سرما، زمان افزایش حساسیت شبکه انرژی محسوب میشود.
سخنگوی صنعت برق اعلام کرده است که دوره اصلی سرما معمولاً از اوایل آذر آغاز میشود و شدت آن از نیمه آذر تا نیمه بهمنماه افزایش پیدا میکند. در این دوره، مصرف گاز خانگی برای گرمایش بالا میرود و ممکن است تأمین گاز نیروگاهها با محدودیت بیشتری مواجه شود.
بر همین اساس، اگر ذخایر سوخت نیروگاهی و میزان گاز اختصاصیافته به نیروگاهها پاسخگوی نیاز تولید نباشد، احتمال اجرای برنامههای مدیریت بار و محدودیت برق در برخی مناطق وجود خواهد داشت.
البته مسئولان صنعت برق اعلام کردهاند که هدف اصلی، عبور از زمستان بدون خاموشی است و اعمال محدودیت تنها در شرایطی مطرح میشود که پایداری شبکه با خطر مواجه شود.
علت احتمالی خاموشی برق در زمستان ۱۴۰۵ چیست؟
خاموشیهای احتمالی زمستان امسال را باید در ارتباط مستقیم با وضعیت تأمین گاز و سوخت نیروگاهها بررسی کرد. برخلاف تصور عمومی، کاهش مصرف برق در زمستان لزوماً به معنای نبود مشکل در تأمین برق نیست؛ زیرا بخش مهمی از تولید برق کشور به گاز طبیعی وابسته است.
مهمترین عوامل احتمالی محدودیت برق عبارتاند از:
۱. کمبود گاز مورد نیاز نیروگاهها
بخش قابل توجهی از برق کشور در نیروگاههای حرارتی و با استفاده از گاز طبیعی تولید میشود. با افزایش مصرف گاز در بخش خانگی و تجاری در روزهای سرد، احتمال محدود شدن سهم نیروگاهها از گاز افزایش مییابد.
به گفته سخنگوی صنعت برق، حدود ۷۰ درصد تولید برق کشور در طول سال بر پایه سوخت گاز انجام میشود. بنابراین هرگونه اختلال در تأمین گاز میتواند مستقیماً بر میزان تولید برق اثر بگذارد.
۲. کاهش ذخایر سوخت مایع نیروگاهها
نیروگاهها در زمان محدودیت گاز میتوانند از سوخت جایگزین مانند گازوئیل و مازوت استفاده کنند؛ اما میزان ذخایر سوخت مایع و امکان انتقال آن به نیروگاهها اهمیت زیادی دارد.
سخنگوی صنعت برق اعلام کرده است که ذخایر سوخت مایع نیروگاهها نسبت به مدت مشابه سال گذشته کمتر است و برای عبور مطمئن از فصل سرد، باید ظرفیت خالی مخازن با سوخت مورد نیاز تکمیل شود.
به گفته وی، بیش از یک میلیارد لیتر ظرفیت ذخیرهسازی خالی در مخازن نیروگاهی وجود دارد که تأمین و ذخیرهسازی سوخت در آنها میتواند به کاهش احتمال محدودیت برق کمک کند.
۳. آسیب به زیرساختهای تولید و انتقال گاز
یکی دیگر از عوامل مطرحشده از سوی مسئولان، آسیبدیدگی بخشی از زیرساختهای تولید گاز کشور است.
بر اساس اظهارات سخنگوی صنعت برق، حملات صورتگرفته به برخی تأسیسات گازی در اواخر اسفندماه، ظرفیت تولید گاز کشور را تحت تأثیر قرار داده و میتواند محدودیت تأمین سوخت نیروگاهها را در زمستان تشدید کند.
بازگشت تدریجی ظرفیتهای آسیبدیده به مدار تولید، یکی از عوامل تعیینکننده در میزان محدودیت احتمالی برق خواهد بود.
۴. افزایش مصرف انرژی در روزهای سرد
با کاهش دمای هوا، مصرف گاز برای گرمایش منازل، واحدهای تجاری و ادارات افزایش پیدا میکند. در چنین شرایطی، فشار بیشتری بر شبکه گاز وارد میشود و ممکن است سهم گاز اختصاصیافته به نیروگاهها کاهش یابد.
همچنین استفاده همزمان از وسایل گرمایشی و تجهیزات برقی میتواند در برخی ساعات، فشار بیشتری بر شبکه توزیع برق وارد کند.
۵. محدودیتهای فنی و تعمیرات شبکه
علاوه بر کمبود سوخت، حوادث فنی، خرابی تجهیزات، شرایط جوی نامساعد و تعمیرات اضطراری نیز ممکن است باعث قطعی برق در مناطق مختلف شوند.
البته توانیر اعلام کرده است که برنامه تعمیرات پیشگیرانه شبکه انتقال، فوقتوزیع و توزیع برای آمادگی زمستانی در دستور کار قرار گرفته و باید پیش از آغاز فصل سرما تکمیل شود.
کدام استانها بیشتر در معرض محدودیت احتمالی برق قرار دارند؟
یکی از موضوعات مهم در برنامهریزی زمستانی صنعت برق، وضعیت استانهایی است که در انتهای خطوط انتقال گاز قرار دارند و در روزهای اوج مصرف ممکن است با محدودیت بیشتری در تأمین سوخت مواجه شوند.
بر اساس توضیحات مدیرعامل توانیر درباره برنامههای مدیریت زمستان ۱۴۰۵، استانها و مناطق زیر از جمله نقاط مورد توجه برای مدیریت هوشمند مصرف و کنترل بار هستند:
|
استان یا منطقه |
موضوع مورد توجه |
|---|---|
|
خراسان شمالی |
محدودیت احتمالی تأمین گاز در اوج مصرف |
|
گلستان |
مدیریت مصرف و کنترل هوشمند بار |
|
مازندران |
مدیریت مصرف گاز و برق |
|
غرب مازندران |
کنترل هدفمند مصرف |
|
آذربایجان شرقی |
مدیریت بار در شرایط اوج مصرف |
|
آذربایجان غربی |
کنترل مصرف مشترکان هدف |
|
اردبیل |
مدیریت مصرف در روزهای سرد |
|
تبریز |
کنترل هوشمند بار شبکه |
نکته مهم این است که قرار گرفتن این استانها در فهرست مناطق مورد توجه برای مدیریت بار، به معنای اعلام قطعی خاموشی در آنها نیست. این اقدامات با هدف پیشگیری از فشار بیش از حد بر شبکه و مدیریت هدفمند مصرف انجام میشود.
همچنین احتمال محدودیت برق به این مناطق محدود نیست و در صورت بروز مشکل در تأمین سوخت یا پایداری شبکه، سایر مناطق کشور نیز ممکن است تحت تأثیر قرار بگیرند.
یکی از مهمترین پرسشهای خانوارها در آستانه فصل سرد این است که اگر برنامه خاموشی برق در شهرها و استانهای مختلف اجرا شود، چگونه میتوانند از ساعت دقیق قطع برق محل سکونت خود مطلع شوند.
برای اطلاع از خاموشیهای برنامهریزیشده، لازم است مشترکان از سامانهها و درگاههای رسمی وزارت نیرو و شرکتهای توزیع برق استفاده کنند. مهمترین روشهای استعلام عبارتاند از:
۱. مشاهده زمان خاموشی از طریق اپلیکیشن برق من
اپلیکیشن برق من یکی از روشهای اصلی دریافت خدمات غیرحضوری شرکتهای برق است. مشترکان میتوانند با نصب این برنامه و ثبت اطلاعات اشتراک یا شناسه قبض خود، وضعیت برق محل سکونتشان را پیگیری کنند.
برای مشاهده برنامه خاموشی احتمالی باید وارد برنامه شوند و بخش مربوط به خاموشی یا اطلاعرسانی قطعی برق را بررسی کنند.
از طریق این برنامه، در صورت ثبت و بهروزرسانی اطلاعات منطقه، امکان مشاهده زمانبندی خاموشیهای اعلامشده فراهم میشود.
نشانی سامانه رسمی خدمات برق: https://bargheman.com
۲. اطلاع از خاموشی با استفاده از سایت شرکت توزیع برق استان
هر استان دارای شرکت توزیع نیروی برق است و این شرکتها اطلاعیههای مربوط به خاموشیهای برنامهریزیشده و حوادث شبکه را منتشر میکنند.
شهروندان میتوانند با مراجعه به پایگاه اینترنتی شرکت توزیع برق استان خود، بخش اطلاعرسانی خاموشیها را بررسی کنند.
در بسیاری از این سامانهها، امکان جستوجوی وضعیت قطعی برق با استفاده از شناسه قبض یا اطلاعات اشتراک وجود دارد.
این روش بهویژه برای افرادی مناسب است که قصد دارند اخبار مربوط به خاموشیهای شهر یا منطقه خود را بهصورت مستقیم از شرکت توزیع برق دنبال کنند.
۳. پیگیری خاموشی از طریق پیامرسان بله
یکی دیگر از روشهای اطلاعرسانی، استفاده از بازوی رسمی برق من در پیامرسان بله است.
مشترکان میتوانند با مراجعه به بازوی معرفیشده از سوی شرکتهای برق و ثبت اطلاعات مورد نیاز، وضعیت خاموشیهای منطقه خود را پیگیری کنند.
برای جلوگیری از سوءاستفاده، توصیه میشود کاربران تنها از بازوها و کانالهایی استفاده کنند که نشانی آنها در وبسایت رسمی وزارت نیرو یا شرکت توزیع برق استان معرفی شده است.
۴. استفاده از شماره تلفن و سامانههای پاسخگویی برق
در کنار سامانههای اینترنتی، شرکتهای توزیع برق از مراکز پاسخگویی تلفنی برای دریافت گزارشهای مردمی و پیگیری مشکلات شبکه استفاده میکنند.
شماره ۱۲۱ برای اعلام حوادث و مشکلات شبکه برق و پیگیری قطعیهای اتفاقی مورد استفاده قرار میگیرد.
البته باید توجه داشت که قطعی برق ناشی از حادثه و خاموشی برنامهریزیشده دو موضوع متفاوت هستند و برای مشاهده زمانبندی خاموشیهای احتمالی، بهتر است از سامانه برق من یا سایت شرکت توزیع برق منطقه استفاده شود.
۵. استعلام از طریق پیامک و کدهای دستوری
در برخی مناطق، شرکتهای توزیع برق از پیامک یا روشهای دستوری برای اطلاعرسانی و استعلام وضعیت خاموشی استفاده میکنند.
نحوه استفاده از این خدمات ممکن است در استانهای مختلف متفاوت باشد؛ بنابراین مشترکان باید شماره پیامکی یا کد دستوری معتبر را از طریق اطلاعیه رسمی شرکت توزیع برق محل سکونت خود دریافت کنند.
آیا جدول خاموشی استانها از آذر منتشر میشود؟
بر اساس اعلام وزارت نیرو، اطلاعرسانی خاموشیها از مسیر سامانههای رسمی و متناسب با اطلاعات هر اشتراک انجام میشود و نباید به جدولهای منتشرشده در کانالها و صفحات غیررسمی اعتماد کرد.
در واقع، ممکن است برنامه مدیریت بار یک منطقه با منطقه دیگر متفاوت باشد و حتی در صورت اعلام برنامه قبلی، شرایط اضطراری شبکه موجب تغییر زمانبندی شود.
به همین دلیل، شهروندان بهتر است بهجای اتکا به جدولهای عمومی و غیررسمی، شناسه قبض خود را در سامانه برق من ثبت کنند و اطلاعیههای شرکت توزیع برق استان را دنبال کنند.
آیا اطلاعرسانی خاموشیها رایگان است؟
بله؛ وزارت نیرو تأکید کرده است که استفاده از اپلیکیشن برق من، بازوی برق من در پیامرسان بله و سایر درگاههای رسمی برای مشاهده برنامه خاموشیها رایگان است.
مدیرکل روابط عمومی وزارت نیرو هشدار داده است که برخی افراد با انتشار پیامهایی درباره دریافت هزینه یا حق اشتراک برای اطلاع از خاموشیها، اقدام به سوءاستفاده از شهروندان میکنند.
بنابراین برای دریافت زمان قطعی برق نیازی به پرداخت وجه یا خرید اشتراک از سایتها و کانالهای غیررسمی نیست. همچنین شهروندان باید از ارائه اطلاعات شخصی و مشخصات اشتراک خود به سامانههای ناشناس خودداری کنند.
برای جلوگیری از خاموشی برق در زمستان چه اقداماتی لازم است؟
سخنگوی صنعت برق با اشاره به شرایط تأمین انرژی کشور اعلام کرده است که حدود ۲۰ درصد صرفهجویی در مصرف گاز و برق میتواند احتمال اعمال محدودیتهای انرژی را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
از جمله توصیههای مطرحشده برای مدیریت مصرف میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
-
تنظیم دمای وسایل گرمایشی در محدوده ۱۸ تا ۲۰ درجه.
-
خاموش کردن چراغها و تجهیزات برقی غیرضروری.
-
استفاده از روشنایی طبیعی در طول روز.
-
جلوگیری از روشن ماندن وسایل برقی در ساعات اوج مصرف.
-
استفاده از لباس گرمتر بهجای افزایش بیش از اندازه دمای محیط.
-
بررسی و عایقبندی درها و پنجرهها برای جلوگیری از هدررفت گرما.
همچنین دستگاههای اجرایی موظف شدهاند مصرف انرژی خود را در ساعات کاری ۳۰ درصد و در ساعات غیرکاری ۷۰ درصد کاهش دهند.
جمعبندی؛ آیا باید منتظر خاموشیهای زمستانی باشیم؟
با توجه به شرایط تأمین گاز و سوخت نیروگاهها، احتمال اعمال محدودیت برق در زمستان ۱۴۰۵ منتفی نیست؛ اما هنوز نمیتوان از قطعی برق سراسری یا آغاز حتمی خاموشیها در تمام استانها از اول آذرماه سخن گفت.
مسئولان صنعت برق اعلام کردهاند که برنامههای مختلفی برای تأمین سوخت نیروگاهها، تکمیل ذخایر سوخت مایع، تعمیرات شبکه و مدیریت مصرف در حال اجراست. نتیجه این اقدامات، وضعیت آبوهوا و میزان همکاری مشترکان در کاهش مصرف، تعیینکننده شرایط برق کشور در ماههای آینده خواهد بود.
شهروندان نیز برای جلوگیری از غافلگیری در زمان قطعی احتمالی برق بهتر است اپلیکیشن برق من را نصب کنند، شناسه قبض خود را ثبت کنند و اطلاعیههای شرکت توزیع برق استان محل سکونتشان را بهصورت مستمر دنبال کنند.
قطعی برق آذربایجان شرقی؛ تبریز
برای مشاهده جدول قطعی برق آذربایجان شرقی و برنامه خاموشی تبریز، به وبسایت شرکت توزیع نیروی برق استان مراجعه کنید.
قطعی برق آذربایجان غربی؛ ارومیه
برای مشاهده جدول خاموشی آذربایجان غربی و اطلاع از برنامه قطعی برق ارومیه:
قطعی برق اردبیل
برای اطلاع از برنامه خاموشی و جدول قطعی برق اردبیل:
قطعی برق اصفهان
برای مشاهده جدول خاموشی اصفهان و اطلاع از زمان قطع برق:
قطعی برق البرز؛ کرج
برای اطلاع از جدول قطعی برق استان البرز و شهر کرج:
قطعی برق ایلام
برای مشاهده برنامه خاموشی و اطلاعیههای مربوط به قطعی برق ایلام:
قطعی برق بوشهر
برای اطلاع از جدول خاموشی بوشهر:
قطعی برق تهران
برای مشاهده برنامه خاموشی و اطلاع از زمان احتمالی قطع برق در استان تهران:
قطعی برق چهارمحال و بختیاری؛ شهرکرد
برای مشاهده جدول قطعی برق چهارمحال و بختیاری و شهرکرد:
قطعی برق خراسان جنوبی؛ بیرجند
برای اطلاع از برنامه خاموشی خراسان جنوبی و بیرجند:
قطعی برق خراسان رضوی؛ مشهد
برای مشاهده جدول قطعی برق خراسان رضوی و شهر مشهد:
قطعی برق خراسان شمالی؛ بجنورد
برای اطلاع از برنامه خاموشی خراسان شمالی و بجنورد:
قطعی برق خوزستان؛ اهواز
برای مشاهده جدول خاموشی خوزستان و اهواز:
قطعی برق زنجان
برای اطلاع از جدول خاموشی زنجان:
قطعی برق سمنان
برای مشاهده برنامه قطعی برق سمنان:
قطعی برق سیستان و بلوچستان؛ زاهدان
برای اطلاع از برنامه خاموشی سیستان و بلوچستان و زاهدان:
قطعی برق فارس؛ شیراز
برای مشاهده جدول خاموشی فارس و شیراز:
قطعی برق قزوین
برای اطلاع از برنامه خاموشی قزوین:
قطعی برق قم
برای مشاهده جدول قطعی برق قم:
قطعی برق کردستان؛ سنندج
برای اطلاع از برنامه خاموشی کردستان و سنندج:
قطعی برق کرمانشاه
برای مشاهده جدول خاموشی کرمانشاه:
قطعی برق کهگیلویه و بویراحمد؛ یاسوج
برای اطلاع از برنامه خاموشی کهگیلویه و بویراحمد و یاسوج:
قطعی برق گلستان؛ گرگان
برای مشاهده جدول قطعی برق گلستان و گرگان:
قطعی برق گیلان؛ رشت
برای اطلاع از برنامه خاموشی گیلان و رشت:
قطعی برق لرستان؛ خرمآباد
برای مشاهده جدول خاموشی لرستان و خرمآباد:
قطعی برق مازندران؛ ساری
برای اطلاع از برنامه قطعی برق مازندران و ساری:
قطعی برق مرکزی؛ اراک
برای مشاهده جدول خاموشی استان مرکزی و شهر اراک:
قطعی برق هرمزگان؛ بندرعباس
برای اطلاع از برنامه خاموشی هرمزگان و بندرعباس:
قطعی برق همدان
برای مشاهده جدول قطعی برق همدان:
قطعی برق یزد
برای اطلاع از برنامه خاموشی یزد:
قطعی برق جنوب کرمان
برای مشاهده جدول خاموشی مناطق تحت پوشش شرکت توزیع نیروی برق جنوب کرمان:
قطعی برق شمال کرمان
برای اطلاع از برنامه خاموشی مناطق تحت پوشش شرکت توزیع نیروی برق شمال کرمان:
قطعی برق تهران بزرگ
برای مشاهده جدول خاموشی شهر تهران و اطلاع از برنامه قطعی برق:
قطعی برق شهر اصفهان
برای مشاهده برنامه خاموشی شهر اصفهان:
قطعی برق شهر اهواز
برای اطلاع از جدول خاموشی شهر اهواز:
قطعی برق شهر تبریز
برای مشاهده برنامه قطعی برق شهر تبریز:
قطعی برق شهر مشهد
برای اطلاع از جدول خاموشی شهر مشهد: