تامین آب آشامیدنی سالم و پایدار برای روستاها از مهمترین شاخصهای توسعه و عدالت اجتماعی به شمار میرود؛ موضوعی که در سالهای اخیر با کاهش بارندگی، افت منابع آب زیرزمینی، افزایش دما و رشد مصرف، به یکی از مهمترین دغدغههای استان اردبیل تبدیل شده است.
هرچند اردبیل به دلیل برخورداری از منابع آب سطحی و سدهای متعدد از استانهای دارای ظرفیت آبی کشور محسوب میشود، اما پراکندگی روستاها، فرسودگی بخشی از شبکههای انتقال و تغییرات اقلیمی، تأمین آب پایدار را در برخی مناطق با چالش مواجه کرده است.
خشکسالیهای متوالی، کاهش آورد رودخانهها و افت سطح آب چشمهها و چاهها، طی سالهای اخیر تنش آبی را در تعدادی از روستاهای استان تشدید کرده است. در چنین شرایطی، اجرای طرحهای آبرسانی، توسعه مجتمعهای روستایی، حفر و تجهیز چاهها، اصلاح شبکههای توزیع و مدیریت مصرف، در اولویت برنامههای دولت و شرکت آب و فاضلاب استان قرار گرفته تا پایداری خدمات و کاهش مشکلات روستاییان تضمین شود.
بر اساس برنامهریزیهای انجامشده، تکمیل طرحهای نیمهتمام، استفاده از منابع آب سطحی، توسعه خطوط انتقال و مخازن ذخیره، بهرهگیری از فناوریهای نوین و کاهش هدررفت آب از جمله اقداماتی است که برای عبور از تنش آبی در روستاهای استان دنبال میشود.
کارشناسان حوزه آب استان اردبیل معتقدند تأمین آب پایدار علاوه بر ارتقای کیفیت زندگی روستاییان، نقش مهمی در تثبیت جمعیت، حمایت از تولید و جلوگیری از مهاجرت ایفا میکند.
آنان بر این باورند که مدیریت تنش آبی تنها با اجرای طرحهای عمرانی محقق نمیشود و اصلاح الگوی مصرف، حفاظت از منابع آب، مشارکت مردم و هماهنگی میان دستگاههای اجرایی، از الزامات اصلی پایداری منابع آبی است.
تامین آب آشامیدنی سالم و پایدار از اولویتهای اصلی دولت است
مسعود امامی یگانه استاندار اردبیل تامین آب آشامیدنی سالم و پایدار را از اولویتهای اصلی دولت در استان دانست و گفت: دولت با تخصیص اعتبارات لازم، اجرای طرحهای آبرسانی و تکمیل طرحهای نیمهتمام، تلاش میکند مشکلات ناشی از تنش آبی در روستاها را به حداقل برساند.
وی افزود: توسعه زیرساختهای آبرسانی، بهرهگیری از ظرفیت سدها، اجرای خطوط انتقال، ساخت مخازن ذخیره و تقویت تاسیسات آبرسانی با جدیت در دستور کار قرار دارد و دستگاههای اجرایی موظف هستند با هماهنگی کامل، روند اجرای این طرحها را تسریع کنند.
امامی یگانه با اشاره به اهمیت مدیریت مصرف آب در استان اظهار کرد: علاوه بر توسعه زیرساختها، فرهنگسازی برای مصرف بهینه آب و مشارکت مردم در حفاظت از منابع آبی، نقش تعیینکنندهای در عبور از تنش آبی و تأمین پایدار آب آشامیدنی خواهد داشت.
مصرف آب در اردبیل فراتر از استاندارد است
مهدی مرادجو مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان اردبیل هم گفت: مصرف آب در اردبیل حدود ۲۳۰ لیتر برای هر نفر در شبانهروز اعلام شده در حالی که الگوی استاندارد کمتر از ۱۴۵ لیتر است که باید شهروندان از مصرف بی رویه آب خودداری کنند.
وی با بیان اینکه میزان مصرف در برخی شهرهای استان به بیش از ۳۰۰ لیتر میرسد اظهار کرد: شهرهای اردبیل، هشتجین، سرعین، مشگینشهر و گرمی به مرز تنش آبی نزدیکتر هستند و افزایش مصرف در تابستان و ورود مسافران، فشار بیشتری به منابع آب وارد کرده است.
مرادجو افزود: اگرچه تاکنون هیچ شهری با قطعی آب مواجه نشده، اما در ساعات اوج مصرف در برخی مناطق افت فشار رخ میدهد و وضعیت موجود شکننده است.
وی ادامه داد: از مجموع یک هزار و ۷۲۰روستای استان، بیش از نیمی با محرومیت یا مشکلات آبی مواجه هستند.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان اردبیل گفت: تنش آبی فقط با افزایش منابع حل نمیشود کاهش مصرف غیرضروری، بهویژه در روزهای گرم تابستان، برای پایداری شبکه آب ضروری است.
مرادجو از شهروندان درخواست کرد با پرهیز از اقدامات غیرضروری نظیر شستوشوی حیاط، پارکینگ و خودرو با آب شرب و همچنین کنترل آبیاری باغچهها، از کاهندههای مصرف استفاده کنند تا پایداری شبکه آب در روزهای گرم سال تضمین شود.
دشواری تامین آب در برخی مناطق روستایی اردبیل
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان اردبیل از وضعیت دشوار تأمین آب در برخی مناطق روستایی خبر داد و گفت: از مجموع یک هزار و ۷۲۰ روستای استان، بیش از ۵۰ درصد با محرومیتهای جدی یا مشکلات فنی در شبکه انتقال و توزیع آب مواجه هستند.
مرادجو اظهار کرد: اولویت اصلی در طرحهای جاری، رفع محرومیت در روستاهای نیمهمتمرکز و بهبود کیفیت خدمات در روستاهای دارای مشکل خشکسالی است.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان اردبیل گفت: با اجرای طرحهای مختلف آبرسانی، بخش قابل توجهی از روستاهای دارای تنش آبی تحت پوشش برنامههای تامین آب پایدار قرار گرفتهاند و روند اجرای طرحها متناسب با اولویتها ادامه دارد.
وی افزود: اصلاح و توسعه شبکههای توزیع، حفر و تجهیز چاهها، احداث و تکمیل مخازن ذخیره، اجرای خطوط انتقال، توسعه مجتمعهای آبرسانی روستایی و استفاده از منابع آب سطحی از مهمترین اقداماتی است که برای کاهش تنش آبی در استان در حال اجراست.
مرادجو با بیان اینکه حفظ پایداری تأمین آب نیازمند همکاری مشترکان است، اظهار کرد: مدیریت مصرف، جلوگیری از هدررفت آب، استفاده از تجهیزات کاهنده مصرف و رعایت الگوی صحیح مصرف، نقش مهمی در استمرار خدمات آبرسانی، بهویژه در فصل گرم سال، دارد.
بیش از ۳۰ شهر و ۹۹۱ روستای استان اردبیل زیرپوشش خدمات شرکت آب و فاضلاب استان اردبیل قرار دارد و ۴۰۱ هزار نفر در مناطق روستایی استان از آب آشامیدنی سالم و بهداشتی بهرهمند هستند.