صندوقهای بازنشستگی تکمیلی با هدف ایجاد اندوخته مالی برای دوران بازنشستگی و فراهم کردن امکان برخورداری کارکنان از مزایای مالی بیشتر در کنار حقوق بازنشستگی اصلی فعالیت میکنند.
در همین راستا، سازمان بورس و اوراق بهادار اصلاحاتی را در ضوابط سرمایهگذاری این صندوقها ابلاغ کرده است. هدف از این تغییرات، افزایش انعطافپذیری مدیران صندوقها در مدیریت داراییها و فراهم کردن امکان استفاده از فرصتهای متنوعتر بازار سرمایه عنوان شده است.
این اصلاحات به صندوقها اجازه میدهد متناسب با ماهیت بلندمدت تعهدات خود، منابع مالی را در گروههای متنوعتری از داراییها سرمایهگذاری کنند.
تغییر حدنصاب سرمایهگذاری در صندوقهای بازنشستگی
یکی از مهمترین تغییرات اعمالشده به صندوقهای بازنشستگی تکمیلی از نوع «صندوق در صندوق» مربوط میشود.
بر اساس ضوابط جدید، حداقل میزان سرمایهگذاری این صندوقها در واحدهای صندوقهای سرمایهگذاری از ۸۵ درصد به ۸۰ درصد کاهش یافته است. در مقابل، سقف سرمایهگذاری در سپردههای بانکی و اوراق بهادار با درآمد ثابت از ۱۵ درصد به ۲۰ درصد افزایش پیدا کرده است.
همچنین دامنه سرمایهگذاری این صندوقها گسترش یافته و امکان استفاده از ابزارهای متنوعتری فراهم شده است.
امکان سرمایهگذاری در طلا، املاک و پروژههای اقتصادی
یکی دیگر از محورهای مهم اصلاحات، توسعه گزینههای سرمایهگذاری برای صندوقهای بازنشستگی تکمیلی است.
بر اساس مقررات جدید، این صندوقها میتوانند از ظرفیت گروههای مختلف دارایی از جمله موارد زیر استفاده کنند:
-
صندوقهای سرمایهگذاری سهامی و اهرمی
-
صندوقهای مبتنی بر کالا و گواهی سپرده کالایی
-
صندوقهای املاک و مستغلات
-
صندوقهای پروژه و زمین و ساختمان
-
ابزارهای تأمین مالی خصوصی
-
سپردههای بانکی و اوراق بهادار با درآمد ثابت
گسترش این ابزارها به مدیران صندوقها امکان میدهد منابع را با توجه به شرایط بازار و افق زمانی سرمایهگذاری مدیریت کنند.
ضوابط جدید صندوقهای بازنشستگی از نوع سهامی
در صندوقهای بازنشستگی تکمیلی از نوع «در سهام» نیز تغییراتی در حدنصاب سرمایهگذاری اعمال شده است.
طبق مقررات جدید، حداقل ۸۰ درصد داراییهای این صندوقها میتواند در گروههای دارایی مجاز، از جمله سهام و ابزارهای مرتبط، گواهی سپرده کالایی، صندوقهای املاک و مستغلات، صندوقهای پروژه و ابزارهای تأمین مالی جمعی سرمایهگذاری شود.
با این حال، حداقل ۵۰ درصد داراییهای این صندوقها باید در سهام و ابزارهای مرتبط با آن سرمایهگذاری شود.
این ضوابط با هدف حفظ چارچوب مشخص سرمایهگذاری و در عین حال افزایش اختیارات مدیران صندوقها تدوین شده است.
آیا تغییرات جدید به افزایش حقوق بازنشستگان منجر میشود؟
نکته مهم برای بازنشستگان این است که اصلاحات جدید مستقیماً به معنای افزایش حقوق ماهانه بازنشستگان فعلی یا واریز مبلغ جدید به حساب آنها نیست.
صندوقهای بازنشستگی تکمیلی با صندوقهای بازنشستگی اصلی تفاوت دارند و هدف آنها ایجاد اندوختهای جداگانه برای دوران بازنشستگی کارکنان است.
میزان سرمایه نهایی افراد در این صندوقها به عواملی مانند مبلغ و استمرار واریزیها، مدت سرمایهگذاری و عملکرد داراییهای صندوق بستگی دارد.
همچنین بازده سرمایهگذاری در این صندوقها تضمینشده نیست و ارزش اندوخته افراد ممکن است متناسب با شرایط بازار سرمایه تغییر کند.
هدف از اصلاحات جدید چیست؟
گسترش ابزارهای سرمایهگذاری و افزایش انعطافپذیری صندوقهای بازنشستگی تکمیلی میتواند زمینه مدیریت حرفهایتر منابع مالی و ورود سرمایههای بلندمدتتر به بازار سرمایه را فراهم کند.
کارفرمایان نیز میتوانند با مشارکت در تشکیل اندوخته بازنشستگی کارکنان، در کنار مزایای شغلی متعارف، امکان برخورداری نیروی انسانی از یک برنامه پسانداز بلندمدت را فراهم کنند.
در مجموع، اصلاحات جدید بیشتر بر تغییر شیوه مدیریت و سرمایهگذاری منابع صندوقهای بازنشستگی تکمیلی متمرکز است و نباید آن را با افزایش مستقیم مستمری یا اجرای مرحله جدید متناسبسازی حقوق بازنشستگان اشتباه گرفت.