جنگ ایران و آمریکا در حالی وارد هفتمین ماه خود شده که تبعات آن دیگر صرفاً به میدان نبرد محدود نیست و بحران انرژی ناشی از درگیری، به شکل افزایش قیمت سوخت، اختلال در زنجیره تأمین و فشار بر هزینههای زندگی در کشورهای مختلف خود را نشان میدهد.
شبکه CNN در گزارشهای اخیر خود از اعتراضات و ناآرامیهای مرتبط با افزایش قیمت سوخت در کشورهایی از جمله سوریه، گواتمالا و پرتغال خبر داده است. در فیلیپین نیز افزایش قیمت سوخت با صفهای طولانی در جایگاهها همراه شده و گزارشهایی از خاموشی و اختلال در تأمین برق در سودان منتشر شده است.
بحران انرژی از خاورمیانه فراتر رفته است
بر اساس گزارش CNN، افزایش قیمت نفت و سوخت در هفتههای اخیر فشار قابل توجهی بر دولتها و مصرفکنندگان در کشورهای مختلف وارد کرده است.
در سوریه، افزایش قیمت گازوئیل و بنزین به اعتراضات و مسدود شدن برخی مسیرها منجر شده است. در گواتمالا نیز گروههایی از کامیونداران و معترضان با مسدود کردن بزرگراهها نسبت به افزایش هزینه سوخت اعتراض کردهاند.
در پرتغال نیز اعتراضات در واکنش به افزایش قیمت سوخت و هزینه زندگی شکل گرفته است. گزارشهای مشابهی از فشار ناشی از افزایش قیمت انرژی در فیلیپین منتشر شده است.
این تحولات نشان میدهد که اختلال در بازار انرژی میتواند حتی در فاصله هزاران کیلومتری از منطقه درگیری، مستقیماً بر حملونقل، قیمت کالاها و هزینه زندگی مردم اثر بگذارد.
بیش از ۱۱۰ میلیارد دلار هزینه اضافی برای مصرفکنندگان آمریکایی
در آمریکا نیز افزایش قیمت بنزین و گازوئیل به یکی از مهمترین تبعات اقتصادی جنگ تبدیل شده است.
بر اساس دادههای «ردیاب هزینه انرژی جنگ ایران» که توسط آزمایشگاه راهکارهای اقلیمی دانشگاه براون تهیه شده، هزینه اضافی پرداختشده توسط مصرفکنندگان آمریکایی برای بنزین و گازوئیل از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، اکنون از ۱۱۰ میلیارد دلار عبور کرده است.
این محاسبه، هزینه واقعی سوخت را با برآوردی از قیمتی که در صورت نبود جنگ انتظار میرفت، مقایسه میکند.
دادههای این ردیاب نشان میدهد متوسط هزینه اضافی تحمیلشده به هر خانوار آمریکایی نیز به بیش از ۸۴۵ دلار رسیده است.
افزایش قیمت سوخت البته تنها به جایگاههای بنزین محدود نمیشود؛ افزایش هزینه گازوئیل میتواند هزینه حملونقل، کشاورزی، تولید و در نهایت قیمت کالاهای مصرفی را نیز افزایش دهد.
هزینه مستقیم جنگ برای پنتاگون به ۳۸ میلیارد دلار رسید
در کنار هزینههای انرژی، دولت آمریکا با هزینه مستقیم نظامی جنگ نیز مواجه است.
بر اساس گزارش دفتر بودجه کنگره آمریکا، هزینه مستقیم عملیات جنگی برای وزارت دفاع این کشور تا اول اوت ۲۰۲۶ حدود ۳۸ میلیارد دلار برآورد شده است.
این رقم شامل هزینه جایگزینی مهمات و تجهیزات مصرفشده یا از دسترفته، افزایش ساعات پرواز، عملیات نظامی و هزینههای سوخت میشود.
CBO همچنین برآورد کرده است که در صورت ادامه درگیری، هزینه جنگ میتواند بسته به شدت عملیات، حدود ۲ تا ۳ میلیارد دلار در ماه دیگر به هزینههای آمریکا اضافه کند.
صورتحساب جنگ فقط روی میز پنتاگون نیست
آنچه از مجموع این ارقام به دست میآید، نشان میدهد هزینه جنگ صرفاً در بودجه نظامی دولتها ثبت نمیشود.
از یک سو، مصرفکنندگان آمریکایی با افزایش قابل توجه هزینه بنزین و گازوئیل مواجه شدهاند و از سوی دیگر، افزایش قیمت انرژی در کشورهای مختلف به حملونقل، تولید و هزینه زندگی فشار وارد کرده است.
در همین حال، هزینههای مستقیم نظامی آمریکا نیز با ادامه عملیات و نیاز به جایگزینی مهمات و تجهیزات افزایش پیدا میکند.
به این ترتیب، یکی از پیامدهای مهم جنگ، گسترش تدریجی هزینهها از میدان نبرد به اقتصاد جهانی است؛ جایی که صورتحساب جنگ نه فقط در بودجههای دفاعی، بلکه در قیمت سوخت، هزینه حملونقل، قیمت کالاها و فشار بر معیشت خانوارها دیده میشود.
