سیدحسین موسویان در مقالهای با اشاره به تحولات پرونده هستهای ایران، افزایش فشارهای بینالمللی و نگرانی از تکرار درگیری نظامی، بر ضرورت یافتن یک مسیر دیپلماتیک برای خروج تهران و واشنگتن از چرخه تنش تأکید کرد.
به نوشته موسویان، همگرایی مسیرهای حقوقی و سیاسی مرتبط با پرونده هستهای ایران میتواند این موضوع را از یک اختلاف فنی و حقوقی به مسئلهای مرتبط با امنیت منطقهای و بینالمللی تبدیل کند.
او همچنین با اشاره به تجربه درگیریهای سالهای اخیر، معتقد است ادامه فشارهای اقتصادی و نظامی هزینههای سنگینی برای طرفهای درگیر و اقتصاد جهانی به همراه داشته است.
تأکید بر بازگشت به مذاکرات مستقیم
موسویان نخستین گام پیشنهادی خود را بازگشت ایران و آمریکا به تفاهمنامه اسلامآباد و ازسرگیری مذاکرات مستقیم عنوان کرده است. متن این تفاهمنامه نیز بر ادامه مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی درباره مسائل هستهای و دیگر موضوعات مورد اختلاف تأکید دارد.
به نوشته موسویان، گفتوگوی مستقیم در سطح عالی میتواند مبنایی برای دستیابی به توافقی جامع باشد؛ توافقی که علاوه بر پرونده هستهای، مسائل امنیت منطقهای را نیز دربرگیرد.
توافق دائمی هستهای
دومین پیشنهاد موسویان، حرکت از توافقهای موقت به سمت یک معاهده دائمی هستهای میان ایران و آمریکا است.
او پیشنهاد کرده است ایران در چنین توافقی برای همیشه از تولید و دستیابی به سلاح هستهای صرفنظر کند و در مقابل، حقوق خود برای استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای و غنیسازی در چارچوب معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای حفظ شود.
موسویان همچنین لغو دائمی تحریمهای هستهای آمریکا و تصویب توافق در کنگره آمریکا و مجلس شورای اسلامی را از دیگر اجزای این چارچوب پیشنهادی دانسته است.
همکاری امنیتی میان کشورهای منطقه
سومین گام پیشنهادی، ایجاد یک نظام جامع همکاری و امنیت جمعی میان ایران و کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس است.
به گفته موسویان، این چارچوب میتواند موضوعاتی مانند امنیت دریانوردی، امنیت انرژی و همکاری منطقهای را پوشش دهد و زمینه را برای کاهش رقابتهای امنیتی در منطقه فراهم کند.
او همچنین ایجاد یک کنسرسیوم چندجانبه غنیسازی اورانیوم در خلیج فارس را پیشنهاد کرده است؛ ایدهای که پیشتر نیز از سوی موسویان و شماری از کارشناسان هستهای مطرح شده بود. در این مدل، کشورهای منطقه در یک ساختار مشترک و تحت نظارت بینالمللی در فعالیتهای صلحآمیز هستهای مشارکت میکنند.
تأکید بر همکاری درباره تنگه هرمز
چهارمین محور پیشنهادی موسویان به تنگه هرمز مربوط میشود. او بر حمایت از سازوکارهای همکاری میان کشورهای منطقه برای تضمین امنیت و آزادی کشتیرانی در این گذرگاه تأکید کرده است.
موسویان در مجموع معتقد است مسیر خروج از بنبست کنونی، به جای تشدید فشار و درگیری، از طریق مذاکره مستقیم، توافق هستهای پایدار و ایجاد سازوکارهای همکاری امنیتی در منطقه دنبال شود.
