تحولات جنگ ایران و آمریکا در روز شصت و هشتم، ۲۶ شهریور ۱۴۰۵، در حالی ادامه دارد که همزمان با تحولات نظامی، تلاشهای دیپلماتیک برای کنترل دامنه درگیریها و بازگشت به مسیر مذاکره نیز افزایش یافته است. در تازهترین تحولات، موضوع یمن، تنگه هرمز، امنیت انرژی و آینده مذاکرات ایران و آمریکا در مرکز توجه قرار گرفته است.
در یکی از مهمترین تحولات روز، روابط عمومی سپاه پاسداران اعلام کرد یک فروند پهپاد MQ-9 آمریکا در ساعت ۱۰:۱۲ صبح در آسمان جزیره قشم رهگیری و منهدم شده است. سپاه این پهپاد را پنجاهوسومین MQ-9 اعلام کرده که به گفته این نهاد در جریان درگیریها هدف قرار گرفته است.
همزمان، رسانههای منطقهای از افزایش تلاشهای دیپلماتیک برای جلوگیری از گسترش درگیری در یمن خبر دادهاند. المیادین به نقل از یک منبع آگاه گزارش داده است که عربستان سعودی از عمان خواسته است از انصارالله بخواهد یک آتشبس دو هفتهای برقرار کند تا در این مدت درباره پرونده انسانی یمن گفتوگو شود.
از سوی دیگر، منابع پاکستانی به خبرگزاری آناتولی گفتهاند که فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، در گفتوگویی تلفنی با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، خواستار استفاده تهران از نفوذ خود برای متوقف شدن حملات انصارالله به تأسیسات انرژی عربستان شده است.
تحرکات دیپلماتیک ایران، پاکستان و چین
تماس عراقچی و عاصم منیر در پکن انجام شد و بر اساس گزارشهای منتشرشده، تحولات منطقهای و مسائل مورد اهتمام دو کشور در این گفتوگو بررسی شد. وزارت خارجه پاکستان نیز اعلام کرده است که اسلامآباد پیام طرف سعودی درباره تحولات جاری در یمن را به تهران منتقل کرده است.
در همین چارچوب، وزیر دفاع پاکستان درباره پیمان دفاعی سهجانبه این کشور با عربستان و ترکیه اظهاراتی مطرح کرد و گفت در صورت تشدید حملات علیه عربستان، مفاد این توافق میتواند موضوعیت پیدا کند. او همچنین بر اهمیت حفاظت از اماکن مقدس در عربستان برای پاکستان تأکید کرد.
همزمان، پاکستان و چین بر تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش تنش تأکید کردهاند. اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان، در تماس با رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اجرای تفاهمنامه ایران و آمریکا را یکی از مسیرهای کاهش تنش دانست.
وانگ یی، وزیر خارجه چین نیز در دیدار با عراقچی از ایران و آمریکا خواست خویشتنداری کنند، به تفاهمنامه اسلامآباد بازگردند و سازوکار مذاکرات را احیا کنند. چین همچنین خواستار اقدام برای بازگشایی هرچه سریعتر تنگه هرمز و حفظ امنیت مسیرهای بینالمللی انتقال انرژی شده است.
تنگه هرمز و بازار انرژی زیر فشار جنگ
تنگه هرمز همچنان یکی از مهمترین کانونهای اثرگذار بر تحولات جنگ و اقتصاد جهانی است. الجزیره به نقل از دادههای اولیه ردیابی شناورها گزارش داده که شمار کشتیهای باری عبوری از تنگه هرمز در روز چهارشنبه به سه فروند کاهش یافته است؛ این رقم در مقایسه با میانگین حدود ۱۷ فروندی ۱۰ روز گذشته، کاهش قابل توجهی را نشان میدهد. این دادهها البته شامل شناورهایی که ممکن است سامانههای ردیابی خودکار خود را خاموش کرده باشند، نمیشود.
در بازار نفت نیز گزارشهایی درباره امکان انتقال محمولههای نفت عربستان از مسیر عمان باعث کاهش نگرانیها درباره اختلال در عرضه شد. بر اساس گزارش الجزیره، قیمت نفت برنت در معاملات روز پنجشنبه ۱.۲ درصد کاهش یافت و به ۱۰۴.۵۹ دلار در هر بشکه رسید؛ نفت وست تگزاس اینترمدیت نیز با افت ۱.۱ درصدی در محدوده ۱۰۱.۲۹ دلار معامله شد.
در همین حال، دولت آمریکا برای مقابله با اختلال در زنجیره تأمین سوخت، مقررات ساعات کاری رانندگان کامیونهای حامل بنزین و گازوئیل را بهطور موقت تسهیل کرده است. مقامهای آمریکایی گفتهاند این اقدام با هدف جلوگیری از کمبود سوخت و کنترل هزینههای حملونقل انجام شده است.
ترامپ از احتمال پایان جنگ گفت
در عرصه سیاسی آمریکا نیز دونالد ترامپ بار دیگر مدعی شد که جنگ ایران و آمریکا ممکن است بهزودی پایان یابد. او همچنین گفت آمریکا مستقیماً از ایران پیامی دریافت کرده که تهران خواهان توافق است؛ ادعایی که در متن اظهارات منتشرشده از سوی ایران تأیید نشده است.
مایک جانسون، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا نیز مدعی شده است که واشنگتن در حال طی کردن مراحل پایان دادن به درگیری است و بازگشایی ایمن تنگه هرمز میتواند بر قیمت انرژی و هزینه حملونقل تأثیر بگذارد.
از سوی دیگر، گزارش اکسیوس حاکی از آن است که ترامپ قرار است در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل با مقامهایی از کشورهای عربی حوزه خلیج فارس درباره گامهای بعدی جنگ گفتوگو کند. بر اساس این گزارش، موضوع راهبرد آمریکا برای دوره پس از جنگ نیز ممکن است در این دیدارها مطرح شود.
در همین روز، مجلس نمایندگان آمریکا نیز «قانون لیندسی گراهام برای تحریم روسیه و ایران در سال ۲۰۲۶» را با ۲۶۲ رأی موافق در برابر ۱۵۹ رأی مخالف تصویب کرد. این طرح برای امضا به رئیسجمهور آمریکا ارسال شده است.
در کنار این تحولات، ایران نیز در واکنش به اخراج یک دیپلمات ایرانی از سوئد، سفیر این کشور را احضار و به یکی از دیپلماتهای سوئدی در تهران ۴۸ ساعت فرصت داده است تا ایران را ترک کند.
همچنین انتخاب ایران در یک رأیگیری مخفی برای عضویت در کمیته راهبری آژانس بینالمللی انرژی اتمی از دیگر تحولات دیپلماتیک روز بود. بر اساس گزارش منتشرشده، ایران ۴۴ رأی به دست آورد، در حالی که ۳۵ کشور از موضع آمریکا حمایت کردند و ۴۲ کشور رأی ممتنع دادند.
با ادامه درگیریها، تنگه هرمز، تحولات یمن، امنیت زیرساختهای انرژی عربستان، مواضع آمریکا و تلاشهای چین و پاکستان برای بازگرداندن طرفها به مسیر مذاکره همچنان از مهمترین محورهای تحولات روز شصت و هشتم جنگ محسوب میشوند.
