همزمان با اجرای سازوکار جدید نرخگذاری بنزین، موضوع نحوه سوختگیری با کارت جایگاهها به یکی از محورهای اصلی سیاست جدید دولت در مدیریت مصرف سوخت تبدیل شده است.
بر اساس آمارهای اعلامشده، مصرف روزانه بنزین در کشور به حدود ۱۳۲ میلیون لیتر رسیده، در حالی که تولید روزانه حدود ۱۲۲ میلیون لیتر است؛ به این ترتیب، ناترازی روزانه بنزین حدود ۱۰ میلیون لیتر برآورد میشود.
در شرایطی که نرخ سوم بنزین به ۱۰ هزار تومان رسیده، سهمیههای بنزین با نرخهای ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومان در کارتهای شخصی همچنان برقرار است. در کنار این تغییرات قیمتی، وزارت نفت ساماندهی استفاده از کارتهای جایگاههای سوخت را نیز دنبال میکند.
بر اساس این طرح، سوختگیری اضطراری با کارت جایگاهها باید به شکل شناسهدار انجام شود تا مشخص باشد بنزین در چه نقطهای و توسط چه مصرفکنندهای مورد استفاده قرار گرفته است. به این ترتیب، یکی از اهداف اصلی طرح، پایان دادن به سوختگیریهای بدون امکان رصد دقیق عنوان شده است.
وزارت نفت هدف از این اقدام را مقابله با قاچاق سوخت، شناسایی الگوهای غیرعادی مصرف و مدیریت تقاضای بنزین اعلام کرده است. پیشبینی این وزارتخانه آن است که با اجرای طرح جدید، روزانه حدود ۳ میلیون لیتر از مصرف بنزین کاسته شود.
با توجه به ناترازی حدود ۱۰ میلیون لیتری میان تولید و مصرف، کاهش ۳ میلیون لیتری مصرف میتواند نزدیک به ۳۰ درصد از کسری فعلی را جبران کند؛ موضوعی که نشان میدهد ساماندهی کارتهای جایگاه، در کنار سیاستهای قیمتی، بخشی از برنامه دولت برای مدیریت ناترازی بنزین است.
با این حال، میزان موفقیت این طرح به نحوه اجرای آن، دقت در احراز هویت مصرفکنندگان و توانایی سامانههای نظارتی در شناسایی مصرف غیرعادی و مسیرهای قاچاق بستگی دارد. اکنون پرسش اصلی این است که آیا «بنزین بینام» با اجرای این طرح به پایان میرسد یا سیاست جدید نیز صرفاً به یک تغییر در شیوه توزیع و قیمتگذاری سوخت محدود خواهد شد.
