قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا(ص) در جریان جنگ ایران و عراق و برای ایجاد هماهنگی میان ارتش و سپاه شکل گرفت و بهتدریج به مرکز فرماندهی و هماهنگی عملیاتهای گسترده تبدیل شد. در مقابل، ستاد کل نیروهای مسلح در سطح کلان مسئول سیاستگذاری، برنامهریزی، هماهنگی و نظارت بر نیروهای مسلح است.
در حکم علی عبداللهی، رئیس جدید ستاد کل نیروهای مسلح، «تکمیل روند ادغام ستاد کل نیروهای مسلح و قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا(ص)» به عنوان یکی از مأموریتهای اصلی او تعیین شده است؛ بندی که نشان میدهد روند نزدیک شدن این دو ساختار وارد مرحله تازهای شده است.
چرا ادغام این دو ساختار اهمیت دارد؟
ستاد کل ماهیتی راهبردی و سیاستگذار دارد، در حالی که قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا ساختاری عملیاتی و جنگی محسوب میشود. ادغام یا یکپارچهسازی این دو ساختار میتواند فاصله میان تصمیمسازی راهبردی و هدایت عملیات را کاهش داده و زنجیره فرماندهی منسجمتری ایجاد کند.
اهمیت این موضوع در شرایطی بیشتر شده که جنگهای امروز تنها به عملیات زمینی محدود نیستند و حوزههایی مانند موشکی، پهپادی، پدافند هوایی، نیروی هوایی، جنگ الکترونیک، اطلاعات و تهدیدات سایبری را همزمان درگیر میکنند.
بازآرایی ساختار فرماندهی
هنوز مشخص نیست روند ادغام در نهایت به حذف کامل ساختار مستقل قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا منجر خواهد شد یا شکل دیگری از سازماندهی را رقم خواهد زد. با این حال، عبارت «تکمیل روند ادغام» از یک بازآرایی سازمانی و تلاش برای ایجاد هماهنگی بیشتر میان سطوح راهبردی و عملیاتی حکایت دارد.
علی عبداللهی نیز پیش از انتصاب به ریاست ستاد کل، در ساختار قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا حضور داشته است؛ موضوعی که میتواند در اجرای روند جدید نقش مدیریتی داشته باشد. در صورت تکمیل این فرآیند، ساختار فرماندهی نیروهای مسلح به سمت تمرکز بیشتر و کاهش فاصله میان تصمیمگیری و اجرای عملیات حرکت خواهد کرد.