مدیرکل آموزش و پرورش استان کرمان بار دیگر بر ممنوعیت دریافت وجه اجباری از خانوادهها هنگام ثبتنام دانشآموزان تأکید کرده و گفته است با مدیرانی که چنین مبالغی را مطالبه کنند، برخورد خواهد شد.
محمدرضا فرحبخش با اشاره به اینکه هیچ دانشآموزی نباید به دلیل مسائل مالی از تحصیل بازبماند، اظهار داشت موارد گزارششده از سوی خانوادهها در ادارات ارزیابی عملکرد بررسی میشود.
وی افزود حدود ۹۰ تا ۹۵ درصد مدارس ضوابط ثبتنام را رعایت میکنند، اما تخلف در درصد محدودی از مدارس نیز با توجه به جمعیت بالای دانشآموزی، عدد قابل توجهی است و باید پیگیری شود.
مدیرکل آموزش و پرورش استان کرمان همچنین گفت در مواردی که تخلف مدیران در دریافت وجه اجباری محرز شده، برخورد لازم صورت گرفته و حتی عزل مدیر نیز در دستور کار قرار گرفته است.
«کمک داوطلبانه» از نگاه خانوادهها
با وجود این تأکیدات، برخی خانوادهها روایت متفاوتی از فرآیند ثبتنام دارند. آنها میگویند در زمان ثبتنام، مبالغی با عنوان کمک به مدرسه از آنها مطالبه میشود و در برخی موارد حتی برگهای برای امضا و اثر انگشت در اختیار والدین قرار میگیرد که در آن پرداخت وجه «داوطلبانه» اعلام شده است.
این مسئله یک پرسش جدی ایجاد میکند؛ آیا صرف امضا و اثر انگشت والدین میتواند نشاندهنده داوطلبانه بودن پرداخت باشد؟
خانوادهای که برای ثبتنام فرزندش به مدرسه مراجعه کرده و عملاً نمیتواند از این فرآیند صرفنظر کند، ممکن است در تشخیص مرز میان کمک داوطلبانه و پرداخت اجباری با ابهام مواجه شود.
مشکل فقط دریافت پول نیست
موضوع دیگر، نبود شفافیت درباره میزان مبالغ مطالبهشده است. برخی خانوادهها معتقدند در مدارس مختلف مبالغ متفاوتی درخواست میشود و مشخص نیست چه سازوکاری بر میزان و نحوه این پرداختها نظارت میکند.
اگر کمک به مدرسه واقعاً داوطلبانه باشد، خانواده باید بتواند بدون پرداخت هیچ مبلغی، ثبتنام فرزندش را انجام دهد و این پرداخت نباید تأثیری بر روند ثبتنام یا خدمات آموزشی داشته باشد.
از سوی دیگر، اگر تأمین بخشی از هزینههای مدرسه ضروری است، باید سازوکاری قانونی، شفاف و مشخص برای تأمین آن وجود داشته باشد و تصمیمگیری درباره کمکهای داوطلبانه نیز در چارچوب جلسات اولیا و مربیان و با اطلاع خانوادهها انجام شود.
خانوادهها در ماههای گذشته درگیر فرآیند ثبتنام فرزندان خود بودهاند و در روزهای پایانی تابستان نیز بسیاری همچنان با این موضوع مواجهاند. در چنین شرایطی، مطالبه وجه میتواند فشار اقتصادی بیشتری بر خانوادهها وارد کند.
دریافت وجه هنگام ثبتنام مسئله تازهای نیست و سالهاست درباره آن هشدار داده میشود. بنابراین، صرف برخورد با چند مدیر متخلف نمیتواند بهتنهایی راهحل این مشکل ریشهدار باشد.
آموزش و پرورش باید علاوه بر رسیدگی به شکایت خانوادهها، نظارت پیشگیرانه و میدانی را تقویت کند تا دریافت وجه اجباری اساساً امکان وقوع نداشته باشد.
اگر پرداختی واقعاً داوطلبانه است، خانواده باید بتواند بدون نگرانی از ثبتنام یا وضعیت تحصیلی فرزندش، آن را نپذیرد.
