وزیر دادگستری ترکیه اعلام کرد آنکارا در چارچوب پیگرد قضایی جاری علیه بنیامین نتانیاهو به اتهام نسلکشی، از پلیس بینالملل (اینترپل) درخواست کرده است برای نخستوزیر رژیم صهیونیستی اعلان قرمز صادر کند.
«آکین گورلک» وزیر دادگستری ترکیه با اعلام این خبر تأکید کرد که درخواست آنکارا در ارتباط با پرونده قضایی تشکیلشده علیه نتانیاهو مطرح شده است.
بر اساس این گزارش، ترکیه همچنین درخواست مشابهی را درباره یکی دیگر از مقامهای رژیم صهیونیستی به دلیل اتهامات مرتبط با جنایات علیه فعالان «ناوگان جهانی صمود» مطرح کرده است.
پرونده نتانیاهو؛ از دادگاه بینالمللی تا پیگیری ترکیه
اقدام جدید ترکیه را باید در چارچوب روندی گستردهتر برای پیگیری حقوقی عملکرد مقامهای رژیم صهیونیستی در جنگ غزه ارزیابی کرد. دیوان کیفری بینالمللی در نوامبر ۲۰۲۴ حکم بازداشت بینالمللی بنیامین نتانیاهو و یوآو گالانت، وزیر جنگ سابق رژیم صهیونیستی، را به اتهام ارتکاب جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت در ارتباط با جنگ غزه صادر کرده بود.
صدور این حکم اگرچه با واکنش شدید مقامهای اسرائیلی و متحدان این رژیم روبهرو شد، اما از منظر حقوقی نشان داد که پیگیری مسئولیت مقامهای ارشد اسرائیلی از سطح مواضع سیاسی فراتر رفته و وارد مسیرهای قضایی بینالمللی شده است.
اعلان قرمز اینترپل برای نتانیاهو چه معنایی دارد؟
اعلان قرمز اینترپل به معنای درخواست برای شناسایی و بازداشت موقت یک فرد تحت تعقیب با هدف استرداد یا اقدام قضایی بر اساس قوانین کشور عضو است و بهخودیخود حکم بازداشت جهانی محسوب نمیشود.
با این حال، طرح چنین درخواستی علیه نخستوزیر رژیم صهیونیستی از سوی ترکیه دارای اهمیت سیاسی و حقوقی قابل توجهی است. آنکارا با این اقدام تلاش میکند پرونده جنایات منتسب به مقامهای اسرائیلی را در سطح نهادهای بینالمللی و سازوکارهای حقوقی کشورهای مختلف برجستهتر کند.
چرا اقدام ترکیه علیه نتانیاهو مهم است؟
اهمیت این اقدام صرفاً به سرنوشت درخواست ترکیه از اینترپل محدود نمیشود. این پرونده میتواند به افزایش فشار حقوقی بر مقامهای اسرائیلی در سفرهای خارجی و همچنین تشدید بحثها درباره اجرای احکام و درخواستهای قضایی بینالمللی منجر شود.
ترکیه در سالهای اخیر مواضع تندی علیه عملیات نظامی رژیم صهیونیستی در غزه اتخاذ کرده و بارها خواستار پاسخگویی مقامهای اسرائیلی در قبال وضعیت انسانی و تلفات غیرنظامیان شده است. بنابراین، درخواست اعلان قرمز را میتوان بخشی از سیاست گستردهتر آنکارا برای تبدیل اعتراض سیاسی به پیگیری حقوقی دانست.
فشار حقوقی بر اسرائیل در حال گسترش است
در شرایطی که جنگ غزه همچنان یکی از اصلیترین کانونهای بحران در غرب آسیا محسوب میشود، پروندههای قضایی علیه مقامهای اسرائیلی میتواند به یکی از ابزارهای مهم فشار بینالمللی تبدیل شود.
در این میان، اقدام ترکیه علیه نتانیاهو بیش از آنکه صرفاً یک درخواست قضایی باشد، حامل پیامی سیاسی نیز هست؛ اینکه برخی دولتها تلاش دارند موضوع مسئولیت مقامهای اسرائیلی را از سطح محکومیتهای دیپلماتیک به مسیرهای حقوقی و قضایی بینالمللی منتقل کنند.
اگرچه نتیجه درخواست ترکیه از اینترپل و نحوه برخورد نهادهای بینالمللی با آن هنوز مشخص نیست، اما نفس طرح چنین درخواستی نشان میدهد که فشار حقوقی علیه مقامهای ارشد رژیم صهیونیستی همچنان در حال افزایش است و پرونده جنگ غزه میتواند پیامدهایی فراتر از میدان نظامی و عرصه دیپلماتیک برای تلآویو ایجاد کند.
