حسن سالاریه، رئیس سازمان فضایی ایران، در اولین نشست خبری سال ۱۴۰۵ با اصحاب رسانه با تأکید بر اهمیت افزایش تعداد ماهوارهها برای کاهش بازه زمانی دسترسی به تصاویر، از رونمایی اولین ماهواره راداری ساخت ایران خبر داد و افزود: ماهواره سار (راد ۱) که قرار بود در اواخر سال ۱۴۰۴ یا اوایل ۱۴۰۵ رونمایی شود، به دلیل مسائل فنی طبیعی با کمی تأخیر مواجه شده است. انشاءالله به زودی اولین نمونه راداری داخلی رونمایی خواهد شد.
وی با اشاره به پروژههای متعدد صنعت فضایی در سه دسته اصلی زیرساختی، طراحی و ساخت ماهواره و ماهوارهبر، و خدمات مبتنی بر داده و تصاویر ماهوارهای، گفت: در حوزه زیرساختها، پروژههای متعددی از جمله مراکز کنترل ماهواره، پایگاه پرتاب و آزمایشگاهها و مراکز تجمیع و تست ماهواره طبق برنامه ۱۰ ساله فضایی و برنامه هفتم پیشرفت در حال پیگیری است.
وی با اشاره به افتتاح مرکز سلماس در سال گذشته، از ادامه روند توسعه این زیرساختها در سال جاری خبر داد و افزود: پایگاه پرتاب در منطقه چابهار و مراکز کنترل ماهواره در نقاط مختلف کشور در حال پیگیری است تا در قالب یک شبکه، هم ارتباط با ماهوارهها و هم دریافت دادهها و تصاویر ماهوارهای را پوشش دهیم.
رئیس سازمان فضایی با تأکید بر اهمیت توزیع پراکنده مراکز کنترل در کشور تصریح کرد: هرچه این مراکز پراکندهتر باشند، بازه دسترسی به ماهوارهها کوتاهتر و زمان بهرهبرداری افزایش مییابد. همچنین شبکهای از ایستگاههای متحرک و سیار را در برنامه داریم تا خدمات داده و تصاویر ماهوارهای به صورت مستمر ادامه داشته باشد.
سالاریه در بخش دیگری از سخنان خود به پروژههای ساخت ماهواره اشاره کرد و گفت: سال گذشته پرتابهای مهمی داشتیم که از جمله آنها میتوان به ماهواره ناهید ۲، اولین ماهواره مخابراتی طراحی و ساخته شده در پژوهشگاه فضایی وزارت ارتباطات اشاره کرد که در مرداد ماه به سالگرد پرتاب آن میرسیم.
وی از طراحی و ساخت نسخه ارتقا یافته این ماهواره در پژوهشگاه فضایی ایران خبر داد و افزود: با توجه به تجربیات ارزشمند ماهواره ناهید ۲ که در مدار ارتفاع پایین با موفقیت قابل توجهی همراه بود، ماهواره جدید بر اساس همین مشخصات در حال طراحی است و فرآیند ساخت آن از سال گذشته آغاز شده و در سال ۴۰۵ ادامه دارد.
سالاریه در ادامه به تشریح پروژههای دیگر ماهوارهای پرداخت و گفت: از دیگر پروژههای مهم در خانواده ارتباطی، ماهواره ناهید ۳ است که امکان ارائه خدمات در مدار زمینآهنگ را برای کشور فراهم میکند. این ماهواره که در فاز طراحی قرار دارد، به گونهای طراحی شده که بتواند به صورت تکماهواره و از ارتفاع ۳۶ هزار کیلومتری، خدمات گستردهای را ارائه دهد. همچنین بخشهای مهمی از طراحی، ساخت نمونههای اولیه و زیرسیستمهای این پروژه در سال ۱۴۰۵ در حال پیگیری است و امیدواریم تا سال ۱۴۰۵ بخشهای قابل توجهی از آن تکمیل شود.
وی سپس به پروژه استراتژیک منظومه باریکباند شهید سلیمانی اشاره کرد و افزود: این پروژه در چند فاز اجرا میشود که فاز اول آن شامل ۲۴ ماهواره (۱۸ ماهواره فعال و ۶ ماهواره رزرو) است. در دهه فجر سال گذشته و در روز فناوری فضایی، با حضور وزیر ارتباطات و وزیر شهید دفاع، اولین نمونه از این ماهوارهها رونمایی شد. در حال حاضر بخشهای عمدهای از طراحی و ساخت زیرسیستمها انجام شده و در حال تجمیع ماهوارهها هستیم.
رئیس سازمان فضایی ایران با تأکید بر برنامههای سال ۱۴۰۵ برای این منظومه، گفت: برنامه داریم به محض آماده شدن پرتابگر، رونمایی از نمونههای بعدی و پرتاب این ماهوارهها را انجام دهیم. یکی از مباحث مهم پیشرفت صنعت فضایی در کشور، دستیابی به فناوری تزریق چندگانه است. ما در سالهای گذشته تستهای موفقی در این زمینه داشتیم و امسال هدف ما تزریق همزمان سه ماهواره توسط یک پرتابگر به مدار است.
سالاریه گفت: ماهوارههای ناهید ۲ و ناهید ۳ از کلاس ماهوارههای پهنباند با قابلیت انتقال حجم بالای داده هستند. در مقابل، منظومه شهید سلیمانی یک منظومه باریکباند است که قابلیتهای ویژهای در شرایط بحران دارد. این ماهوارههای کموزن و کوچک میتوانند در شرایط اضطراری، خدمات انتقال داده با حجم کمتر، اما با پایداری بالا را فراهم کنند. کاربری این منظومه بسیار متنوع است و نقش مهمی در ارتباطات در شرایط بحرانی ایفا خواهد کرد.
وی با اشاره به کاربردهای متنوع ماهوارههای ارتباطی در شرایط بحران و مناطق فاقد زیرساخت زمینی، به تشریح دستاوردهای حوزه ماهوارههای سنجشی پرداخت و گفت: سال گذشته رویداد مهمی در عرصه فضایی کشور رقم خورد؛ پرتاب سهگانه ماهوارههای ظفر ۲، پایا و کوثر توسط سه مجموعه دانشگاهی، بخش خصوصی و دولتی. رونمایی از اولین تصاویر ماهواره پایا در دهه فجر سال گذشته، گامی ارزشمند در این مسیر بود.
وی ادامه داد: در سال ۱۴۰۵، روند ساخت ماهوارههای سنجشی با پروژههای مهمی ادامه دارد. ماهواره پارس ۲ با دقت تصویربرداری بهتر از ۳ متر که در سال ۱۴۰۳ رونمایی شد، اکنون در مراحل نهایی تست و آمادهسازی برای پرتاب قرار دارد. این ماهواره میتواند به مجموعه ماهوارههای تصویربرداری کشور اضافه شود و در حوزههای مدیریت منابع آب، بهروزرسانی نقشهها، پایش سرزمینی، محیطزیست و کشاورزی کاربرد داشته باشد.
رئیس سازمان فضایی ایران با تأکید بر اهمیت افزایش تعداد ماهوارهها برای کاهش بازه زمانی دسترسی به تصاویر، از رونمایی اولین ماهواره راداری ساخت ایران خبر داد و افزود: ماهواره سار (رادیک ۱) که قرار بود در اواخر سال ۱۴۰۴ یا اوایل ۱۴۰۵ رونمایی شود، به دلیل مسائل فنی طبیعی با کمی تأخیر مواجه شده است. انشاءالله به زودی اولین نمونه راداری داخلی رونمایی خواهد شد.
وی در خصوص سایر پروژههای سنجشی گفت: ماهواره پارس ۳ با دقت یک متر توسط پژوهشگاه فضایی ایران طراحی و ساخته میشود که کارهای آن در سالهای آینده تکمیل خواهد شد. همچنین ماهواره راد۲ با دقت بالاتر از راد ۱ نیز در دست ساخت است.
سالاریه به نقش بخش خصوصی در صنعت فضایی اشاره کرد و افزود: ماهوارههای کلاس میکرو و نانو مانند کوثر که نمونه اول آن در سال ۱۴۰۳ و نمونه دوم در سال گذشته پرتاب شد، توسط بخش خصوصی طراحی و ساخته میشوند. با تأکیدات وزیر محترم ارتباطات، توسعه این ماهوارههای سبکوزن با دقت بالاتر در دستور کار است.
در ادامه رئیس سازمان فضایی بر سه سرفصل اصلی برنامههای مجموعه وزارت ارتباطات تأکید کرد: ۱. توسعه زیرساختها، ۲. توسعه ماهوارهها و ۳. توسعه خدمات مبتنی بر داده و تصاویر.
وی با بیان اینکه اقتصاد دیجیتال باید به اقتصاد داده و تصاویر فضایی گره بخورد، گفت: وقتی تصاویر ماهوارهای با ابزارهای پیشرفته مانند هوش مصنوعی تحلیل میشوند، ارزش آنها چند برابر میگردد. مثلاً یک تصویر فضایی ساده با پردازش تکمیلی میتواند سطح زیرکشت محصولات کشاورزی یا مرز اراضی را مشخص کند و این دادهها در اختیار شرکتها قرار گیرد تا به چرخه اقتصاد و کسبوکار وارد شود.