حمید قنبری در مطلبی درباره مناقشههای مربوط به مذاکره، استدلال مخالفان گفتوگو با آمریکا را که حمله این کشور پس از مذاکرات را نتیجه مستقیم مذاکره میدانند، سادهسازی مسائل پیچیده سیاست خارجی توصیف کرد.
وی با اشاره به این دیدگاه که مذاکره با آمریکا بهطور حتم به جنگ منجر میشود، نوشت چنین تحلیلی گویی تصمیم واشنگتن درباره جنگ و صلح را تنها به پاسخ ایران درباره مذاکره وابسته میداند و سایر عوامل مؤثر را نادیده میگیرد.
معاون وزیر خارجه تأکید کرد که در تصمیمگیریهای امنیتی، توان نظامی، وضعیت پدافندی، ظرفیت موشکی و پهپادی، توان دریایی، هزینههای احتمالی جنگ و قدرت بازسازی کشورها مورد بررسی قرار میگیرد. به گفته قنبری، واکنش متحدان و کشورهای منطقه، مواضع قدرتهای بزرگ و پیامدهای سیاسی و حقوقی بینالمللی نیز در این محاسبات نقش دارند.
قنبری همچنین وضعیت اقتصادی و اجتماعی کشورها را از دیگر عوامل اثرگذار بر تصمیمهای جنگی دانست و افزود که متغیرهایی مانند تورم، بودجه، ذخایر ارزی، ظرفیت تولید، انسجام ملی، سرمایه اجتماعی، اعتماد عمومی و فضای افکار عمومی نمیتوانند از تحلیلهای راهبردی حذف شوند.
وی در ادامه، حذف همه این عوامل و باقی گذاشتن مذاکره بهعنوان تنها متغیر مؤثر بر وقوع جنگ را «سادهسازی مفرط» خواند و نوشت مذاکره میتواند بخشی از معادله سیاست خارجی باشد، اما بهتنهایی علت جنگ یا تضمینکننده صلح نیست.
معاون دیپلماسی اقتصادی وزیر خارجه در پایان تأکید کرد: «مذاکره نه معجزه است و نه خیانت؛ همانگونه که جنگ نیز نه نتیجه حتمی مذاکره است و نه نتیجه قطعی مذاکره نکردن.»
