محمدرضا عارف در نشست با جمعی از سفرای ادوار، با تأکید بر جایگاه نمایندگان سیاسی ایران در خارج از کشور، گفت دولت چهاردهم معتقد است هر سفیر ایران در کشور محل مأموریت خود، نماینده عالی جمهوری اسلامی ایران است و در ارتقای موقعیت سیاسی کشور و گسترش تعاملات خارجی نقشی تعیینکننده دارد.
معاون اول رئیسجمهوری با اشاره به ظرفیت موجود در بدنه دیپلماسی کشور افزود ایران امروز از مجموعهای از دیپلماتها و سفیران باتجربه و کارآزموده برخوردار است و با اتکا به پیشینه تمدنی و توان حرفهای این نیروها، در عرصه دیپلماسی از موقعیت برتر برخوردار است. او همچنین سیدعباس عراقچی را از دیپلماتهای برجسته، شجاع، صبور و کمحرف کشور توصیف کرد و دستاوردهای اخیر دستگاه دیپلماسی را نتیجه تلاش این مجموعه دانست.
عارف با مرور شرایط آغاز به کار دولت چهاردهم اظهار کرد این دولت از ابتدای فعالیت خود با فشارهای سنگین بیرونی، از جمله دو جنگ و یک «شبهکودتا» از سوی دشمنان مواجه بوده است. با این حال، به گفته او، دیپلماتها و سفیران کشور در این دوره عملکردی مؤثر و قابل توجه از خود نشان دادند و توانستند در کنار دیگر بخشها از منافع کشور صیانت کنند.
وی در ادامه، نیروی انسانی را مهمترین مزیت نسبی ایران دانست و گفت توان علمی، تخصصی و انگیزه نسل جوان در کنار تجربه مدیران و کارشناسان باسابقه، در تحولات اخیر کشور نقش مهمی ایفا کرده است. او با اشاره به دو جنگ اخیر افزود پیشرفتهای ایران در فاصله میان این دو مقطع، چشمگیر بوده و نشان داده است که کشور از ظرفیت داخلی قابل اتکایی برخوردار است.
معاون اول رئیسجمهوری در بخش دیگری از سخنان خود، از محدود شدن استفاده از نیروهای باتجربه در سالهای اخیر انتقاد کرد و گفت برخی قوانین از جمله منع بهکارگیری بازنشستگان، کشور را از بهرهمندی کامل از ظرفیت مدیران و دیپلماتهای باسابقه محروم کرده است. او سفرای ادوار را از جمله ظرفیتهای مهم فکری و اجرایی کشور دانست که میتوان از آنان در قالب اتاق فکر دولت و وزارت امور خارجه استفاده کرد.
عارف همچنین پیشنهاد تشکیل مجمع سفرای ادوار را مطرح کرد و گفت همانگونه که در سالهای گذشته تشکلهایی از مدیران باسابقه شکل گرفته، سفرای پیشین نیز میتوانند در قالب ساختاری منسجم به دولت در حل مسائل سیاست خارجی و ارائه مشورتهای تخصصی کمک کنند. به گفته او، تجربه استفاده از مدیران ادوار در سطوح دیگر مدیریتی نیز نشان داده است که همافزایی میان دیدگاههای مختلف میتواند به تصمیمسازی مؤثرتر منجر شود.
او با اشاره به ورود ایران به شرایط پساجنگ، تأکید کرد کشور برای عبور از این مرحله نیازمند استفاده از همه ظرفیتهای انسانی، سیاسی و کارشناسی خود است. عارف گفت دشمنان ایران در جنگ اخیر به اهداف اعلامی خود نرسیدند و اکنون نیز نگاه جهانی به ایران پس از جنگ، با انتظار برای نقشآفرینی بیشتر همراه است. در چنین شرایطی، مذاکره و گفتوگو همچنان یکی از ابزارهای اصلی دفاع از منافع ملی خواهد بود.
معاون اول رئیسجمهوری افزود در دوره اخیر، جبهههای مختلف از جمله میدان، دیپلماسی، خدمت، خیابان و فناوری عملکرد قابل توجهی داشتهاند، اما در شرایط جدید، حوزه دیپلماسی بیش از گذشته اهمیت یافته است. او تصریح کرد تشکل سفرای ادوار میتواند بهصورت منظم تشکیل جلسه دهد و در ارتباط با بخشهای مختلف کشور، بهعنوان بازوی فکری دستگاه سیاست خارجی ایفای نقش کند.
در ادامه این نشست، شماری از سفرای پیشین نیز دیدگاههای خود را درباره الزامات مرحله جدید سیاست خارجی کشور مطرح کردند. در این میان، بر ضرورت تبیین بهتر دستاوردهای دیپلماسی برای افکار عمومی، بهرهگیری از نیروهای بازنشسته و باتجربه، اصلاح ساختار وزارت امور خارجه، تقویت هماهنگی میان نمایندگیهای خارجی ایران و اولویت دادن به روابط اقتصادی با همسایگان تأکید شد.
سخنرانان این نشست همچنین با اشاره به تحولات منطقهای و بینالمللی، خواستار بازتعریف برخی رویکردهای سیاست خارجی متناسب با شرایط جدید شدند و بر این نکته تأکید کردند که انسجام داخلی، استفاده از تجربه دیپلماتهای باسابقه و حرکت به سمت راهبردی منسجم، میتواند جایگاه ایران را در معادلات خارجی تقویت کند.
