سردار احمدرضا رادان، فرمانده کل انتظامی کشور، در جریان بازدید سرزده از استقرار معاونتهای مختلف انتظامی و پلیسهای تخصصی فرماندهی انتظامی جنوب استان کرمان، با اشاره به احتمال وقوع جنگ جدید اظهار داشت: «در صورت وقوع جنگ جدید، هر نقطهای که منافع دشمن در آن باشد، هدف مشروع خواهد بود.»
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که موضوع آمادگی دفاعی و نحوه مواجهه ایران با تهدیدهای احتمالی، همچنان یکی از محورهای اصلی تحولات امنیتی و سیاسی منطقه است.
افزایش آمادگی دفاعی؛ پیام تهران به محاسبات طرف مقابل
رادان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به افزایش آمادگی نیروهای مسلح کشور تصریح کرد که با دستور فرمانده معظم کل قوا و تلاش فرماندهان عالیرتبه نظامی، تمامی اهداف در حال بهروزرسانی است و سطح آمادگی نیروهای مسلح نسبت به دوران جنگ بهمراتب افزایش یافته است.
مفهوم بهروزرسانی اهداف در کنار افزایش آمادگی نظامی، از منظر راهبردی قابل توجه است؛ زیرا آمادگی دفاعی صرفاً به حفظ توانمندیهای گذشته محدود نمیشود، بلکه متناسب با تجربه درگیریهای پیشین، تغییر شرایط میدانی و تحولات فناوری و نظامی، بازنگری در ظرفیتها و سناریوهای احتمالی را نیز در بر میگیرد.
از این منظر، تأکید فرمانده کل انتظامی بر افزایش آمادگی نیروهای مسلح را میتوان بخشی از پیام بازدارندگی ایران به طرفهایی دانست که احتمال استفاده از گزینه نظامی را در محاسبات خود حفظ کردهاند.
پاسخ به خطای دشمن؛ تأکید بر تغییر معادله بازدارندگی
فرمانده کل انتظامی کشور همچنین با هشدار نسبت به هرگونه اقدام نظامی احتمالی علیه ایران گفت که دشمن در صورت ارتکاب خطا با پاسخ قاطع مواجه خواهد شد. او تأکید کرد که طرف مقابل در صورت تکرار اشتباهات گذشته، طعم شکست را شدیدتر از قبل خواهد چشید.
این بخش از اظهارات رادان، حامل یک پیام مهم در چارچوب معادلات بازدارندگی است: ارزیابی هزینههای هرگونه اقدام نظامی علیه ایران نباید صرفاً بر اساس تجربههای گذشته انجام شود.
در واقع، تأکید بر افزایش آمادگی نیروهای مسلح و بهروزرسانی اهداف، در کنار هشدار درباره گسترش دامنه اهداف مشروع، نشان میدهد که در ادبیات رسمی امنیتی ایران، پاسخ به تهدید احتمالی با مجموعهای از ظرفیتهای دفاعی و بازدارنده تعریف میشود.
البته تحقق چنین بازدارندگیای به توان عملیاتی، هماهنگی فرماندهی و مدیریت دقیق تحولات در شرایط بحران وابسته است؛ عواملی که در محاسبات هرگونه تقابل احتمالی نقش تعیینکننده دارند.
خطاب رادان به مردم آمریکا؛ مسئولیت اجتماعی در تصمیمات جنگی
فرمانده کل انتظامی کشور در بخش دیگری از سخنان خود، مستقیماً مردم آمریکا را مخاطب قرار داد و از آنها خواست در سرنوشت سیاسی کشورشان مشارکت فعالتری داشته باشند.
رادان با اشاره به مسئولیت مردم آمریکا در تعیین آینده کشورشان اظهار داشت که این فرصت بیش از هر زمان دیگری برای آنها فراهم است تا افرادی را که به گفته او با توهم زندگی میکنند، از کشور خود دور کنند و در تعیین سرنوشت سیاسی آمریکا نقش داشته باشند.
این بخش از اظهارات فرمانده کل انتظامی را میتوان در چارچوب تلاش برای پیوند دادن سیاست خارجی و تصمیمات نظامی دولت آمریکا با پیامدهای داخلی آن تحلیل کرد. در این نگاه، تصمیمات مربوط به جنگ و تقابل نظامی تنها موضوعی در سطح دولتها و نهادهای امنیتی نیست، بلکه میتواند بر زندگی روزمره، اقتصاد و آینده سیاسی جامعه آمریکا نیز اثر بگذارد.
بازدارندگی در کنار هوشیاری سیاسی
مجموع اظهارات سردار رادان را میتوان در سه محور اصلی خلاصه کرد: افزایش آمادگی نیروهای مسلح، بازنگری و بهروزرسانی اهداف در چارچوب تهدیدهای جدید و تأکید بر پاسخ قاطع و متناسب با هرگونه اقدام احتمالی دشمن.
پیام محوری این مواضع آن است که از نگاه فرماندهان نظامی ایران، تجربه درگیریهای گذشته به معنای پایان تهدیدها یا کاهش ضرورت آمادگی نیست؛ بلکه آمادگی دفاعی باید متناسب با تحولات جدید استمرار پیدا کند.
در چنین شرایطی، بازدارندگی زمانی معنا و کارکرد مؤثر پیدا میکند که در کنار توان دفاعی، پیامهای روشن سیاسی و نظامی نیز به طرف مقابل منتقل شود؛ پیامهایی که هدف آنها افزایش هزینه محاسباتی هرگونه ماجراجویی نظامی و جلوگیری از تبدیل تهدید به درگیری جدید است.