حسین کنعانی‌مقدم، فعال سیاسی اصولگرا و مؤسس حزب سبز ایران، در گفتگوی اختصاصی با «صفحه سیاست» با اشاره به محدودیت‌های معیشتی و برهم خوردن مناسبات اقتصادی تحت تأثیر شرایط جنگی اظهار داشت: در شرایطی که وضعیت داخلی و مناسبات بین‌المللی موانع متعددی را پیش روی اقتصاد کشور قرار داده‌اند، بیش از هر زمان دیگری باید با رانت و فساد مقابله کرد. نباید اجازه داد در این وضعیت دشوار، فرصت‌طلبان با سوءاستفاده از شرایط و دست‌اندازی به بیت‌المال، منابع عمومی را به حساب‌های شخصی خود منتقل کنند.
امضای طلایی مدیران چگونه به شکل‌گیری شبکه‌های رانتی منجر می‌شود؟
مؤسس حزب سبز ایران در ادامه با اشاره به نقش برخی مدیران در شکل‌گیری شبکه‌های فساد گفت: وجود امضای طلایی در ساختار مدیریتی برخی دستگاه‌ها، این امکان را فراهم می‌کند که افراد با استفاده از رانت سیاسی و اقتصادی، شبکه‌ها و باندهای منفعت‌طلب تشکیل دهند و به منابع عمومی دست‌اندازی کنند. این مسئله زنگ خطری است که باید به‌طور جدی مورد توجه تصمیم‌گیران قرار بگیرد تا مسیر سوءاستفاده برای متخلفان هموار نباشد.
وی افزود:
اینکه جامعه به شنیدن اخبار اختلاس عادت کند و چنین ناهنجاری‌هایی را امری معمول بداند، موجب ناامیدی افکار عمومی نسبت به سلامت نظام حکمرانی خواهد شد. این وضعیت مانند سمی مهلک عمل می‌کند و می‌تواند کارآمدی نظام اداری و مدیریتی کشور را با مشکل مواجه سازد.
کنعانی‌مقدم ادامه داد: در شرایطی که کشور با فشارهای خارجی مواجه است، نباید مردم به این جمع‌بندی برسند که منابع مالی و ثروت عمومی به جیب خلافکاران و سوداگران می‌رود؛ چراکه در چنین شرایطی ممکن است صبر و تحمل جامعه کاهش پیدا کند و مردم در موقعیت‌های حساس تمایل کمتری به همراهی و مشارکت داشته باشند.
عادی‌شدن اخبار اختلاس؛ زنگ خطر برای سلامت نظام حکمرانی
این فعال سیاسی با اشاره به کاهش واکنش اجتماعی نسبت به انتشار اخبار اختلاس و فساد اقتصادی تصریح کرد: اینکه مردم دیگر با شنیدن اخبار اختلاس مانند گذشته تعجب نمی‌کنند و واکنش نشان نمی‌دهند، از دو زاویه قابل بررسی است.
وی توضیح داد:
یک احتمال این است که دستگاه قضایی با برخورد جدی با سوءاستفاده‌ها، این اطمینان را در جامعه ایجاد کرده باشد که هیچ تخلفی پنهان نمی‌ماند و هیچ متخلفی از پیگیری و برخورد قانونی در امان نخواهد بود. اما مسئله نگران‌کننده‌تر، افزایش موارد فساد و تأثیر آن بر جایگاه کشور در شاخص‌های بین‌المللی مرتبط با فساد است؛ موضوعی که می‌تواند زنگ خطر جدی برای نظام حکمرانی باشد.
مردم نباید نسبت به سلامت سیستم اقتصادی و مدیریتی بی‌اعتماد شوند
کنعانی‌مقدم با تأکید بر ضرورت جلوگیری از سوءاستفاده صاحبان موقعیت‌های مدیریتی و سیاسی اظهار داشت: افرادی که از امضای طلایی یا موقعیت سیاسی، اجتماعی و فرهنگی برخوردارند، ممکن است از این جایگاه برای بهره‌برداری از رانت استفاده کنند و به منشأ شکل‌گیری فساد تبدیل شوند.
وی با اشاره به مفهوم سیاه‌چاله‌های اقتصادی گفت: در اقتصاد، سیاه‌چاله‌هایی وجود دارند که منابع مالی را جذب و نابود می‌کنند. به‌جای آنکه این منابع در مسیر تولید، واردات و صادرات به کار گرفته شوند، به سمت فعالیت‌های سوداگرانه هدایت می‌شوند تا حساب‌های بانکی صاحبان این فعالیت‌ها روزبه‌روز پرپول‌تر شود.
این فعال سیاسی خاطرنشان کرد:
اگر برای جلوگیری از شکل‌گیری و گسترش این سیاه‌چاله‌های اقتصادی برنامه‌ریزی نکنیم، جامعه با فساد گسترده‌تری مواجه خواهد شد. پیامد این وضعیت تنها زیان مالی نیست، بلکه مهم‌تر از آن، شکل‌گیری تردید در افکار عمومی نسبت به سلامت ساختار مدیریتی و اقتصادی کشور است؛ تردیدی که تبعات سنگینی به دنبال خواهد داشت.
ضرورت نظارت بانک مرکزی بر عملکرد قانونی و شرعی بانک‌ها
مؤسس حزب سبز ایران در بخش دیگری از این گفت‌وگو با انتقاد از برخی رویه‌های نظام بانکی کشور اظهار داشت: فعالیت بانک‌ها هم از منظر قانونی و هم از نظر فقهی قابل بررسی است. بنابراین بانک مرکزی باید بر شرعی بودن یا نبودن معاملات بانکی نظارت داشته باشد و از بروز تخلفات احتمالی جلوگیری کند؛ چراکه بخش دینی جامعه نسبت به این موضوع حساسیت جدی دارد.
وی ادامه داد:
از منظر قوانین و عملیات بانکی نیز باید عملکرد بانک‌ها مورد بررسی قرار بگیرد. به اعتقاد من، در برخی رویه‌های بانکی، منابع مالی مردم در فعالیت‌های سوداگرانه به کار گرفته می‌شود و سودهای کلانی نصیب بانک‌ها می‌کند.
کنعانی‌مقدم با تأکید بر ضرورت اصلاح این روند گفت: اگر بانکداری را یک فعالیت اقتصادی و تجاری بدانیم، باید توجه کنیم که بانک‌ها با استفاده از منابع مالی مردم فعالیت می‌کنند. بنابراین بانک مرکزی و حتی مجلس باید برای اصلاح رویه‌های نادرست و جلوگیری از تضییع حقوق سپرده‌گذاران اقدام کنند تا اعتماد مردم به نظام اقتصادی و ساختار حکمرانی آسیب نبیند.
تحریم‌ها و مشکلات داخلی؛ تشدید فشار معیشتی بر مردم
این فعال سیاسی در پایان با اشاره به فشارهای اقتصادی و معیشتی سال‌های اخیر گفت: مردم ایران تحت تأثیر تحریم‌ها و همچنین برخی مشکلات و عوامل داخلی، تنگنای اقتصادی و دشواری‌های معیشتی را به شکل آزاردهنده‌ای تجربه کرده‌اند. ازاین‌رو، نظام حکمرانی تحت هیچ شرایطی نباید در برخورد با فساد اهمال و کوتاهی کند.
وی تأکید کرد:
مردم باید اطمینان داشته باشند که ساختار اداره کشور نسبت به بیت‌المال امانت‌دار است و اجازه نمی‌دهد افراد فرصت‌طلب از منابع عمومی برای منافع شخصی خود استفاده کنند.
کنعانی‌مقدم در پایان خاطرنشان کرد: فساد منجر به فقر و فحشا می‌شود و به همین دلیل مقابله با آن باید به یکی از اولویت‌های جدی نظام مدیریتی کشور تبدیل شود.
